R

e

j

e

c

t

e

d

I

n

t

e

r

v

i

e

w

image

Αργύρης Πανταζάρας | Interview

'Φτιάξαμε την 'Ατλαντίδα' μας και τώρα περιμένουμε να βυθιστούμε μαζί της'

Αεικίνητος καλλιτέχνης. Ταλέντο, ενέργεια, αστείρευτη διάθεση δημιουργικότητας, "καυτή αύρα" να κυνηγά διαρκώς τα δυσκολότερα.

Ο Αργύρης Πανταζάρας δεν παραδίνεται στα κεκτημένα του. Δεν κάνει κύκλους "χορεύοντας" γύρω από ό,τι κατάφερε έως τώρα, και δη σε μικρή ηλικία. Προχωρά και σηκώνει πάντα λίγο πιο ψηλά τον πήχη. Μπροστά και ψηλά. Σπάει κατεστημένα, παιδεύει ψυχή και σάρκα και στο rejected, λίγο πριν βγει στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, για τρία μοναχά βράδια, με τον "Φάουστ" που πρωταγωνιστεί, μιλά για τα μύχια της καρδιάς μας...

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου / φωτογραφίες | yiorgos kaplanidis (http://www.yiorgoskaplanidis.com / kaplanidis.tumblr.com) / επιμέλεια | τάσος θώμογλου + αλέξανδρος κόγκας
Αργύρης Πανταζάρας rejected: Ο "Μεφιστοφελής" που ερμηνεύεις, σε ποια πτυχή του χαρακτήρα του σε "στεναχωρεί"; Πού αισθάνεσαι πως "αδικείται" ο ήρωάς σου;

Α.Π.: Ο "Μεφιστοφελής" είναι μια "μηχανή αέναης άρνησης και ευδιαθεσίας". Κανένας ήρωας δεν αδικείται. Οι ήρωες ενός έργου είναι μια δομημένη φαντασίωση του ποιητή - συγγραφέα. Ένα έργο είναι μια "συμφωνία" και όλοι μας γινόμαστε μέρος της. Ο καθένας παίζει το δικό του μουσικό όργανο, όμως η παρτιτούρα είναι μία.

"Για να μιλήσεις για το σκοτάδι πρέπει να το φωτίσεις"

rejected: Ο διάβολος είναι και μια πτυχή του χαρακτήρα μας, όπως ατμοσφαιρικά παρέχει το ανέβασμα τούτης της παράστασης από την Κατερίνα Ευαγγελάτου. Η άσχημη - κακή πλευρά μας. Πολεμούνται τα σκοτάδια του ηθοποιού πάνω στη σκηνή;

Α.Π.: Τα σκοτάδια πολεμούνται μόνο με φως. Για να μιλήσεις για το σκοτάδι πρέπει να το φωτίσεις. Δεν ξέρω τι σημαίνει "άσχημο", όμως "κακό" συνήθως λέμε αυτό που δεν κατανοούμε, αυτό που δεν γνωρίζουμε και δεν επιτρέπεται. Σε μια αυστηρά χριστιανοκρατούμενη κοινωνία, κακό είναι η έρευνα, η γνώση, η αμφισβήτηση και οι απολαύσεις.

Αργύρης Πανταζάρας
Αργύρης Πανταζάρας

rejected: Είσαι 27 χρονών και έχεις συνεργαστεί με πλήθος σκηνοθετών. Κονιόρδου, Βογιατζής, Χουβαρδάς, Μιχαήλ Μαρμαρινός, Bob Wilson, Ρούλα Πατεράκη. Κάθε φορά που "βουτάς" σε συνεργασία με τέτοια καλλιτεχνικά "μεγαθήρια", είναι εύκολο να τιθασεύσεις την "ορμή της νιότης"; Την ολότητα της βαρυσήμαντης συνεργασίας, τη νιώθει ένας νέος ηθοποιός που μοναχά θέλει "να δώσει απλόχερα" στο θέατρο;

Α.Π.: Ένας νέος ηθοποιός οφείλει να αναγνωρίζει την σπουδαιότητα όλων αυτών των ανθρώπων και να τους εκτιμάει όχι μόνο από το έργο τους αλλά και από τον τρόπο που διαχειρίζονται το παρόν τους. Η σπουδαιότητά τους καθορίζεται από την εμπιστοσύνη, την γενναιοδωρία και την ευγένεια που τους διακατέχει. Μέσα σ' αυτούς που έχω συνεργαστεί, υπάρχουν καλλιτέχνες που θα έκανα τα πάντα για αυτούς στην "πρώτη γραμμή".

"Η τέχνη πάντα γινόταν "εν κινδύνω”"

rejected: Όταν κατεβαίνει μια παράσταση από το Εθνικό Θέατρο δεν είναι μια ήττα που καθένας μας οφείλει να πάρει θέση;

Α.Π.: Είναι ένα πολύ λεπτό ζήτημα. Και δεν λύνεται με "ναι" και "όχι", συμφωνώ ή διαφωνώ. Αρκετά. Δεν είναι δουλειά μας να αρέσουμε, ούτε να αντιτασσόμαστε απέναντι σε πλευρές. Δουλειά μας είναι να “ενώνουμε". Η "ήττα" σε αυτή την περίπτωση είναι "το κυνήγι μαγισσών" που δημιουργήθηκε και από τις δύο πλευρές! Η λογοκρισία είναι λογοκρισία και αυτό είναι απαίσιο. Όμως αυτό το γνωρίζουμε όλοι. Δεν "απειλείται η τέχνη" με ένα "κατέβασμα". Η τέχνη πάντα γινόταν "εν κινδύνω”. Κάποτε αν δεν άρεσε το έργο σου, σου κόβανε το κεφάλι. Αυτό όμως έφερε έναν Σαίξπηρ και έναν Σίλερ, έναν Όσκαρ Ουάιλντ , έναν Μπρέχτ, έναν Μπέκετ, ένα Πίντερ και τόσους άλλους. Ο καθένας τους στη δική του εποχή κατάφερε να ξεριζώνει και να τεμαχίζει το "σύστημα" και τον "άνθρωπο" μπροστά στα μάτια μας και δη μπροστά στους ίδιους τους "άρχοντες". Η τέχνη δεν είναι για τους λίγους. Από οποιαδήποτε πλευρά. Η τέχνη είναι για να ενώνει, όχι για να χωρίζει. Έχουμε κι εμείς την ευθύνη να φτιάχνουμε τη δική μας "γλώσσα" που θα μπορεί να διαπερνά όλες τις εποχές. Έχουμε ανάγκη από όξυνση του πνεύματος. Δεν είμαστε ούτε δημοσιογράφοι, ούτε ιστοριογράφοι, ούτε πολιτικοί. Το πρόβλημα πια δεν είναι "πολιτικό" είναι "υπαρξιακό". "Πολιτικό θέατρο" έχουμε ήδη από τους πολιτικούς μας, δεν χρειαζόμαστε άλλο. Εμείς μόνο με τη "ποίηση" μπορούμε να μιλήσουμε σε όλες τις τάξεις και σε όλες τις γλώσσες. Ο "Φάουστ", για παράδειγμα, είναι ένα βαθιά φιλοσοφικό κείμενο με πολιτική υπόσταση. Μέχρι και σήμερα αναθεωρεί όλες τις έννοιες που δεν έχουν ξεκαθαρίσει ακόμα. Τι είναι η αλήθεια, τι είναι η γνώση, τι είναι "θέση", τι είναι πίστη, θρησκεία, βία, έρωτας, και γυναίκα στη κοινωνία. Μέσα στο έργο πρωταγωνιστεί το κακό, ο "διάολος", δηλαδή η ενέργεια που φέρνει την αμφισβήτηση όλων αυτών των εννοιών. Τάσσεται λοιπόν απέναντι στη λογοκρισία ξεγυμνώνοντας την. Για μένα αυτό είναι "πολιτικό θέατρο".

Αργύρης Πανταζάρας

rejected: Στο ελληνικό θέατρο, όσα χρόνια κι αν περάσουν, πάντα οι λίγοι θα καθορίζουν τη "φωνή" μιας παράστασης, όπως συνέβη στην "Ισορροπία του Νash";

Α.Π.: Είμαστε ευέξαπτοι και δυστυχώς λειτουργούμε με το θυμικό. Καταδικάζω οποιαδήποτε παρέμβαση είτε θιασάρχη, είτε παραγωγού, είτε πολιτικού, είτε θεσμού, είτε ξένου κράτους. Προφανώς την τέχνη την ορίζουν λίγοι και αυτοί δεν είναι οι καλλιτέχνες. Ας μην γελιόμαστε... πάντα αυτό γινόταν. Μην παίρνετε παράδειγμα από το ποια παράσταση "κατέβηκε", αλλά από αυτές που "ανεβαίνουν". Από τη στιγμή που η τέχνη δεν παράγεται και δεν υποστηρίζεται από το δικό μας κράτος, κουμάντο θα κάνουν οι επιχειρηματίες με τα "περίπτερα" τους.

rejected: O άνθρωπος προκαλεί πόνο στον συνάνθρωπο και στη φύση. "Σκοτώνει" στο βωμό της ύλης, την καθημερινότητά του. Πώς μπορεί να αντισταθεί σε όλο αυτό;

Α.Π.: Δεν μπορεί να αντισταθεί, αργά η γρήγορα όλοι θα ενδώσουμε. Έχουμε απομακρυνθεί από οποιαδήποτε πνευματικής μορφής "πίστη" . Έχουμε απομακρυνθεί από τον συνάνθρωπο και κατ´ επέκταση από την κοινωνία και το κράτος. Ζούμε σε μια "πειρατική" ζωή που αποτελείται από “ληστές" και βίαιους φιλάργυρους που θα έκαναν τα πάντα για ένα φλουρί… Είναι ένα τέλος εποχής, φτιάξαμε την "Ατλαντίδα" μας και τώρα περιμένουμε να βυθιστούμε μαζί της.

Αργύρης Πανταζάρας

rejected: Πίστη και υπέρβαση. Αυτό απαιτούνταν κάθε βράδυ, στο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΠΕΙΡΑΙΑ. Αυτό απαιτείται και για τρία βράδια, στη Θεσσαλονίκη, στο Μέγαρο Μουσικής. Πώς φεύγεις από το σπίτι το απόγευμα, να πας στο θέατρο, να το πραγματώσεις; Ο πήχης όταν είναι τόσο ψηλά, ενίοτε δεν σε "μπλοκάρει";

Α.Π.: Ο πήχης είναι ο διάλογος που έχεις πρώτα με τον εαυτό σου, μετά με τους συνεργάτες σου και ύστερα με το κοινό. Όταν ένας στόχος σε γεμίζει με πραγματική χαρά, τίποτα δε μπορεί να σε μπλοκάρει. Φεύγω με την πίστη και την ελπίδα ότι όλοι κάπως έτσι πάνε στη δουλειά τους. Έτοιμοι να βοηθήσουμε τον κόσμο, κάνοντας ό,τι καλύτερο περνάει από το χέρι μας.

rejected: Εμπιστοσύνη στα μάτια του Νίκου Κουρή, για να πράττεις κάθε βράδυ, κάτι παραπάνω από πρωταθλητισμό. Πόσο "αδελφός" έχεις γίνει πια με το Νίκο Κουρή;

Α.Π.: Έχει γίνει μετάγγιση "πνεύματος". Ξέρουμε πώς κινείται ο άλλος, πώς λειτουργεί μέχρι και πώς αναπνέει. Αυτό έχει κάνει τις ερμηνείες να λειτουργούν όπως ένας ζωντανός οργανισμός. Νομίζω πως το στοίχημα της Κατερίνας Ευαγγελάτου το πετύχαμε. Ο Νίκος είναι ένας υπέροχος άνθρωπος και δάσκαλος στην πράξη...

Αργύρης Πανταζάρας

"Ο άνθρωπος είναι και από "φύση" και από "θέση" κακός"

rejected: Το κακό πάντα μας έλκει περισσότερο. Τι κακό "μαγνητίζει" τα δικά σου μάτια;

Α.Π.: Το κακό είναι πιο "εύκολο" γιατί χρειάζεται λιγότερη ενέργεια να το κατανοήσεις και να το προσεγγίσεις. Ο άνθρωπος είναι και από "φύση" και από "θέση" κακός, να ψάχνει δηλαδή συνεχώς διευκολύνσεις. Έχει μάθει να κυριαρχεί και να ζει εις βάρος των άλλων, είτε αυτό είναι φύση, είτε είναι ζώα, είτε είναι άνθρωποι. Εμένα προσωπικά το κακό δεν με μαγνητίζει, με απωθεί ολοκληρωτικά. Έχω πολύ κουράγιο ακόμα για να λυγίσω μπρος στο κακό.

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | yiorgos kaplanidis (http://www.yiorgoskaplanidis.com / kaplanidis.tumblr.com)
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + τάσος θώμογλου