R

e

j

e

c

t

e

d

I

n

t

e

r

v

i

e

w

image

Δάνης Κατρανίδης | Interview

'Έχουμε μπερδέψει την ισότητα με την ομοιότητα'

Ο Δάνης Κατρανίδης είναι θεατράνθρωπος.

Όσο βαρύγδουπο κι αν ακούγεται, τόσο αληθινά συλλαβίζεται στα χείλη, σαν τον συναντήσεις. Σαν τον απολαύσεις, σε μια σκηνή θεάτρου. Ένας μαχητής προς τα μέσα του. Μπας και καταφέρει, κάθε χρόνο να γίνει λίγο καλύτερος. Δίχως να γνωρίζει ο ίδιος πόσο σπουδαίος είναι για όλους εμάς, όταν τον απολαμβάνουμε στο σανίδι, όταν τον διαβάζουμε στις λέξεις.

συνέντευξη στον γιώργο παπανικολάου / επιμέλεια | τάσος θώμογλου + αλέξανδρος κόγκας
Δάνης Κατρανίδης rejected: "To κενό αυτοπροσώπως" είναι η θεατρική παράσταση που ανεβάσατε το φετινό χειμώνα στο ΠΟΛΗ ΘΕΑΤΡΟ της Αθήνας και τώρα στο θέατρο 'ΕΓΝΑΤΙΑ' στη Θεσσαλονίκη. Πώς προέκυψε η "συνάντηση" με τον Άκη Δήμου που έγραψε το έργο και το Κωνσταντίνο Ρήγο που το σκηνοθέτησε;

Δ.Κ.: Καταρχήν, η συνάντηση με τον Άκη Δήμου έγινε στη Θεσσαλονίκη, πέρυσι την άνοιξη, όταν παρουσιάζαμε με τη Παναγιώτα Βλαντή τις "Σκηνές από ένα γάμο" του Μπέργκμαν. Ο Άκης ήρθε να δει τη παράσταση, ενθουσιάστηκε, του άρεσε η "χημεία" που είχα με τη Παναγιώτα, και μου εκμυστηρεύθηκε πως έχει στο μυαλό του να γράψει ένα έργο. Το καλοκαίρι διάβασα το έργο που μου έστειλε και αμέσως αποφάσισα ότι θέλω να το ανεβάσω. Όταν σκέφτηκα τον τρόπο που θα μπορούσε να ανέβει στη σκηνή αυτή η καθαρόαιμη μαύρη κωμωδία, με απίστευτες ανατροπές, σε ένα περίεργο συγγραφικό κράμα, αισθάνθηκα ότι χρειάζεται μια φρέσκια ματιά και μεμιάς ζήτησα να το σκηνοθετήσει ο Κωνσταντίνος Ρήγος. Είναι η πρώτη φορά που συνεργαστήκαμε με τον Κωνσταντίνο. Έχει απενοχοποιημένη στάση απέναντι στο παραστασιακό αποτέλεσμα και μου αρέσει πολύ αυτό. Ο σκηνοθέτης μας, έδωσε στο θεατή εμπνευσμένα, την πλοκή εντός του διαμερίσματος, παράλληλα με ό,τι συμβαίνει έξω από αυτό, στην Αθήνα του σήμερα.

rejected: Τι ξεχωρίζετε περισσότερο στο κείμενο του Άκη Δήμου;

Δ.Κ.: Τους ήρωές του. Πρόκειται για ανθρώπους με αδυναμίες. Έλληνες της καθημερινότητάς μας. Η γενιά της μεταπολίτευσης αναμειγνύεται με τους σημερινούς εικοσάρηδες. Μιλάμε για ανθρώπους με ανασφάλειες, με αδυναμίες, με "χάσιμο"-διότι αλλού ήθελαν να πάνε και προς τα αλλού τραβήξαν. Ο κεντρικός ήρωας βιώνει ένα προσωπικό πανικό, με μεταβλητό ψυχισμό, περνώντας με καταιγιστικό ρυθμό από το παρελθόν, στο παρόν, στο μέλλον. Ένας ήρωας "στα κόκκινα". Είναι στη τσίτα με όλα!

Δάνης Κατρανίδης

rejected: Τι σας κούρασε στις πρόβες, σε ό,τι αφορά τον "Μύρωνα", τον ήρωα που υποδύεστε;

Δ.Κ.: Όλα με παίδεψαν! Δεν μοιάζω σε τίποτα με τον Μύρωνα. Όχι ότι μοιάζω με όλους τους άλλους ήρωες που παίζω. Αλλά ψάχνεις να βρεις έναν τρόπο σκέψης... κάτι στη ζωή σου... Άλλωστε, τους ρόλους τους αντιμετωπίζω είτε βιωματικά, είτε με τη φαντασία. Αν δεν έχεις το βίωμα, καθότι δεν μπορεί να τα έχεις κάνει όλα στη ζωή σου, μπαίνεις με τη φαντασία στον ήρωα που θα υποδυθείς. Μπαίνεις σε ένα προσομοιωτή. Για να κάνεις έναν τοξικομανή, θα μπεις με τη φαντασία -δεν θα δοκιμάσεις ναρκωτικά! Τότε θα είσαι ασθενής. Δεν θα είσαι ερμηνευτής. Δεν μεταδίδεις το συναίσθημα. Γίνεσαι... παθολογική περίπτωση! Αν παίζεις "Οθέλλο" δεν πρέπει να πνίγεις έναν άνθρωπο, κάθε βράδυ! (γέλια). Άσε που, αν πεθαίνεις κάθε βράδυ, δεν χρειάζεται να σε σκοτώσουν κάθε βράδυ! Αλλά οφείλεις να ζεις την αγωνία του θανάτου. Μέσα από αυτό, έπρεπε να δω τι τον τρελαίνει τον "Μύρωνα". Ποια ανασφάλεια κινεί το μυαλό του, σε αυτή τη φόρτιση. Αντιμετωπίζω τους ρόλους μέσα από το ψυχισμό τους. Γιατί λέει κάτι;... Το κείμενο του συγγραφέα είναι απόρροια συναισθημάτων, καταστάσεων και του ψυχισμού που χαρακτηρίζει τον ήρωα. Να βρεις γιατί το λες. Ποιο συναίσθημα σε οδηγεί στο να το πεις. Αν δεν σου έρθει μια συγκεκριμένη λέξη, θα σου έρθει μια παρόμοια. Γιατί το συναίσθημα πρέπει να είναι υπαρκτό. Δεν με οδηγούν οι γραμμές στο συναίσθημα. Πρέπει να βρω τον πυρήνα. Τι οδηγεί τον ήρωα να λειτουργεί με κάθε τρόπο. Σαν ένα ψυχολόγο-εγκληματολόγο που ψάχνει γιατί ένας φιλήσυχος άνθρωπος έγινε δολοφόνος. Τι τον οδήγησε ως εκεί; Η διαδικασία που θα σε οδηγήσει σε αυτό, είναι σημαντική. Αν δεν το καταφέρεις, υποδυόμενος ένα ρόλο, θα είσαι απλά περιγραφικός. Θα παριστάνεις. Δεν θα υποδύεσαι.

Δάνης Κατρανίδης

rejected: Να έχετε μία θεατρική στέγη και κάθε χρόνο να μπαίνετε σε μια διαδικασία ανεύρευσης άλλου έργου, με εντελώς διαφορετικούς συντελεστές, χώρια ένα ολόκληρο ρεπερτόριο, όπου έχετε επιμέλεια στο ΠΟΛΗ ΘΕΑΤΡΟ ετησίως, δεν είναι κουραστικό; Όσο ανανεωτικό κάθε χρονιά είναι, δεν είναι συνάμα και ψυχοφθόρο;

Δ.Κ.: Ψυχοφθόρο δεν είναι. Αναζωογονητικό είναι. Σε κάνει να αρχίζεις από το μηδέν, εκ νέου. Να μην επαναπαύεσαι. Να καταπολεμάς τις ανεπάρκειές σου. Αν έχεις ένα ρόλο που σε οδήγησε σε ικανοποιητικό αποτέλεσμα αυτό που ο κόσμος λέει επιτυχία- και μείνεις σε αυτόν, δίχως να πας παρακάτω, πέφτεις σε παγίδα. Μεγάλη παγίδα για τον Έλληνα ηθοποιό είναι να επαναλαμβάνει τον εαυτό του. Παίζεις έναν ήρωα που είναι το alter ego σου και είναι ευκολία. Σαν ένα ηθοποιό που παίζει δέκα χρόνια το ίδιο πράγμα -και πίστεψε με- υπάρχουν τέτοιοι πολλοί ηθοποιοί. Που απλώς αλλάζουν κοστούμι και όνομα, παίζοντας το ίδιο πράγμα. Μένοντας στάσιμοι. Γιατί αυτό τους δίνει επιτυχία. Αλλά είναι το άλφα και το ωμέγα της δημιουργίας να ερευνάς. Να μελετάς τον εαυτό σου, τον εαυτό σου μέσα στο θέατρο και το θέατρο μέσα σου. Το θέατρο μέσα μας μας κάνει να σκεφτόμαστε και να στεκόμαστε στη ζωή αλλιώς. Άμα δεις τον εαυτό σου μέσα στο θέατρο και πώς μπορείς να τον κάνεις να ξεχωρίζει, κοιτάς τι είναι πιο εύκολο, τι θα σε προβάλλει πιο εύκολα και θα σου φέρει επιτυχία και λεφτά. Μια επιλογή που -έτσι- δεν θα ΄ναι εύστοχη, θα σε οδηγήσει σε μια αρνητική διαδρομή. Που δε θα έχει το αποτέλεσμα που φαντάστηκες ή θα ήθελες.

"θέλω να διαφοροποιούμαι κάθε φορά μέσα από καινούργιες συνεργασίες, ειδικά με νέους ανθρώπους."

rejected: Αν κοιτάξουμε πίσω στα χρόνια που είστε στο ελληνικό θέατρο, οι εναλλαγές διαφορετικού ρεπερτορίου είναι χαρακτηριστικό σας...

Δ.Κ.: Όντως. Αυτό είναι βασικό χαρακτηριστικό μου. Με έχω εκπαιδεύσει σε αυτό. Είναι μια διαρκής αναζήτησή μου. Πολλές φορές κάποιοι ηθοποιοί "κλειδώνουν" σε ένα χαρακτήρα που τους έχει ταιριάξει, όπως προείπα. Δεν το κατηγορώ. Αλλά εγώ θέλω να διαφοροποιούμαι κάθε φορά μέσα από καινούργιες συνεργασίες, ειδικά με νέους ανθρώπους. Είτε είναι σκηνοθέτες, είτε συγγραφείς, ή ακόμα και ηθοποιοί. Υποστηρίζω τις επιλογές μου και παλεύω πάντα να είναι αλλιώτικες.

Δάνης Κατρανίδης

rejected: Το καλλιτεχνικό κομμάτι, από το επιχειρηματικό, είναι εύκολο να διαφοροποιείται, όντας ο ίδιος παραγωγός των παραστάσεών σας;

Δ.Κ.: Ναι, είναι εύκολο. Εξαρτάται από τη πρόθεση. Αν η πρόθεση είναι να δεις πώς μπορεί να πας καλά σαν επιχειρηματίας, ακόμα και με την υγιή αντίληψη της φράσης, όχι να πας καλά για να πας να αγοράσεις μια πολυκατοικία, αλλά να συνεχίσεις μέσα στο θέατρο, για να αποκομίσεις χρήματα, θα κάνεις λάθος. Αν σκεφτείς να ανεβάσεις κάτι που σε συγκινεί, που σου αρέσει, που σου δίνει την ευκαιρία να συναντηθείς με σημαντικούς ανθρώπους από όλες τις γενιές, αυτό μπορεί και να φέρει την επιτυχία που επιθυμούμε.

rejected: Πού "χωλαίνει" το ελληνικό θέατρο;

Δ.Κ.: Το ελληνικό θέατρο "χωλαίνει" εκεί που "χωλαίνει" και η σύγχρονη κοινωνία μας. Έχουμε μπερδέψει την ισότητα με την ομοιότητα. Είμαστε όλοι ίσοι σαν πολίτες, αλλά δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Θα κάνω χρήση μιας φράσης του ήρωα που υποδύομαι: "η μάνα μου δεν έλεγε ποτέ καλό είναι αυτό, μόνο καλούλι. Καλούλι είναι αυτό. Καλούλι εκείνο. Μόνο όταν της είπα ότι θα πάω στη δραματική σχολή, γύρισε και μου είπε, κοίταξε να γίνεις καλός, όχι καλούλης. Ούτε καλούτσικος". Και συνεχίζει λέγοντας, "έκανα τα πάντα για να τη διαψεύσω". Είναι άλλο να θέλεις να σε αναπτύσσει το θέατρο, ως άνθρωπο και μυαλό, και άλλο να νομίζεις πως αν παίξεις στο θέατρο εσύ, το θέατρο θα αλλάξει πορεία. Είναι τελείως διαφορετικό να στήνεται μια θεατρική ομάδα ή ένα νεανικό σχήμα, διότι έχει κάτι να πει, κάτι να καταγγείλει, κι άλλο το "αφού δεν έχουμε δουλειά, γιατί δεν κάνουμε ένα δικό μας θίασο, να γίνουμε πρωταγωνιστές;". Είναι άλλο να κάνεις την προσωπική σου οντισιόν, ανεβάζοντας ένα μονόλογο, όντας δύο χρόνια στο θέατρο. Δεν το κατακρίνω, αλλά το καταθέτω σαν προβληματισμό.

Δάνης Κατρανίδης


rejected: Σε αυτούς τους "χαλεπούς καιρούς" οφείλει ο καλλιτέχνης να είναι "φάρος"- κάνω λάθος;

Δ.Κ.: Σαφώς και πρέπει να προσπαθούμε για κάτι μονίμως καλύτερο. Το θέατρο είναι και μια παρηγοριά. Να μην αισθάνεται ο θεατής πως είναι μόνος του. Αν είναι μαζί με άλλους 50, 100, 200 θεατές, που σε κάποια θέατρα μοιάζουν φανταστικοί αριθμοί, αισθάνεται ότι δεν προδόθηκε μόνο αυτός. Δεν αγάπησε μόνο αυτός. Δεν γελάει μόνο αυτός. Είναι άλλο να πει ο νέος ηθοποιός "ελάτε να δούμε όλοι μαζί, τι είναι αυτό που μας καίει και μας πονά". Και άλλο το "ελάτε να με δείτε". Είναι άσχημο να βλέπεις το θέατρο ως μέσο προβολής του εαυτού σου. Το θέατρο οφείλει να είναι χώρος που θα εκφραστείς, θα αναζητήσεις τις δικές σου αγωνίες. Να βρεις απαντήσεις στα ερωτήματα που έρχονται. Να βελτιωθείς. Να συναντηθείς με συνεργάτες που θα σε πάνε και ένα βήμα μπροστά. Αυτό που μας κάνει καλύτερους είναι οι συναντήσεις, σε σημαντικά έργα. Πιο σημαντικός μπορεί να είναι και ένας καινούργιος στο χώρο. Επειδή έχεις πολλά χρόνια στο θέατρο, δεν σημαίνει ότι τα ξέρεις κι όλα! Οι νέοι άνθρωποι είναι ο πιο καθαρόαιμος, άφθαρτος δέκτης και πομπός που πάλλεται.

"Η μετριότητα υπάρχει σε όλο το κοινωνικοπολιτικό μας φάσμα. Για αυτό και θα πρέπει να ξέρουμε πως, στο καθετί μετρά η διάρκεια. Παντού. Σε όλα τα επίπεδα."

rejected: Ζούμε την εποχή του "καλούλη";

Δ.Κ.: Η εποχή του μέτριου είναι φοβιστικό να υπάρχει. Αν κοιτάμε να συμβιβαστούμε με το μέτριο και όχι να γινόμαστε καλύτεροι, "την πατήσαμε". Ζούμε την εποχή που "το ράσο κάνει το παπά". Η μετριότητα υπάρχει σε όλο το κοινωνικοπολιτικό μας φάσμα. Για αυτό και θα πρέπει να ξέρουμε πως, στο καθετί μετρά η διάρκεια. Παντού. Σε όλα τα επίπεδα.

Δάνης Κατρανίδης

rejected: Την καλή παράσταση την μαθαίνει γρήγορα ο θεατής και την τιμά;

Δ.Κ.: Στις μέρες μας, το "γρήγορα" θεωρείται η διαδικτυακή ενημέρωση. Ξεκινάμε πρώτα από όλα από το τι μας γίνεται γνωστό. Ο φίλος, ο γνωστός στο τηλέφωνο, θα σου δώσει τη διαβεβαίωση "πήγαινε να το δεις, είναι πολύ καλό". Αυτή η διαπίστευση μαζί με το διαδίκτυο καθιστούν γοργά επιτυχημένο κάτι που αξίζει.

rejected: Η "μόδα" στο ελληνικό θέατρο ξεπερνιέται σύντομα;

Δ.Κ.: Η "μόδα" είναι κάτι τόσο άσχημο που αλλάζει κάθε έξι μήνες. Γι' αυτό το λέμε "μόδα" και "του συρμού". Έτσι και ακολουθήσεις τη μόδα, καταστράφηκες. Άλλο να εξελίσσεις την αισθητική σου και την οπτική σου, στα πράγματα, σύμφωνα με την εποχή, κι άλλο να ακολουθείς τη μόδα. Η μόδα, σε όλα τα επίπεδα, κοιτά να πουλήσει στο "τώρα". Παράλληλα, τρέχει να προλάβει την επόμενη εποχή.

"Όταν ξεχάσεις τις ρίζες σου και απαρνηθείς τον εαυτό σου, θα οδηγηθείς στην έπαρση. Και η έπαρση τιμωρείται."

rejected:Ποια είναι τα "όπλα" μας, έτσι ώστε να μην είμαστε παθητικοί θεατές του μεταναστευτικού; Από πού μπορούμε να αντλήσουμε δύναμη και να κινητοποιηθούμε;

Δ.Κ.:Να κοιτάξουμε από πού προερχόμαστε και πού θέλουμε να πάμε. Όταν ξεχάσεις τις ρίζες σου και απαρνηθείς τον εαυτό σου, θα οδηγηθείς στην έπαρση. Και η έπαρση τιμωρείται.

Δάνης Κατρανίδης
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Ένα αθηναϊκό διαμέρισμα τον ιλαροτραγικό Αύγουστο του 2015. Μια διάσημη σχεδιάστρια μόδας που αποστρέφεται το μαύρο χρώμα. Ένας νευρωτικός -παραλίγο σκηνοθέτης- με ροπή στις αινιγματικές σχέσεις. Δίπλα τους, μια πρώην σύζυγος εκδότη εφημερίδας και δεξιοτέχνης του μουσακά κι ένας νεαρός με αδυναμία στις Ιταλίδες τραγουδίστριες της δεκαετίας του ’60.

Και μετά;
Ένα drug show σ’ ένα κλαμπ της Μαδρίτης την Πρωτοχρονιά του ‘14. Μια θανατηφόρα γραβάτα δεμένη στο λαιμό ενός άτυχου άντρα και μια άλλη, λυμένη για το χατίρι μιας γυναίκας. Ένας καναπές στα σκουπίδια κι ένας δεύτερος στα σαλόνι. Ένα ιατρικό ανακοινωθέν που καθυστερεί, ένα δείπνο με τηγανητά χέλια, η ανάμνηση ενός πυρπολημένου τροχόσπιτου στη Σαρωνίδα και οι συνέπειες της βραδιάς των εκλογών του ’93…

Και μετά;
Το κενό αυτοπροσώπως. Η ζωή που δεν περιμένει κανέναν. Η στιγμή που δεν είσαι πια νέος. Το παρόν που δείχνει τα δόντια του. Και το μέλλον. Άνθρωποι που ξεκίνησαν αποφασισμένοι -έτοιμοι για όλα- και βρέθηκαν στη μέση της διαδρομής, ματαιωμένοι, μόνοι και αναποφάσιστοι, σε μια Ελλάδα που τρίζει. Γιατί κάθε παιχνίδι, όσο απολαυστικό κι αν είναι, στο τέλος σπάει.

Το κενό αυτοπροσώπως είναι μια κωμωδία για την ήττα.
Γράφτηκε τον Σεπτέμβριο του 2015.

Κείμενο: Άκης Δήμου
Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Ρήγος
Σκηνικά – Κοστούμια: Αλεξία Θεοδωράκη
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Μουσική: Φάνης Ζαχόπουλος
Φωτογραφίες & Video: Κωνσταντίνος Ρήγος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Άγγελος Παναγόπουλος

Παίζουν: Δάνης Κατρανίδης, Παναγιώτα Βλαντή, Σίσσυ Τουμάση, Κωνσταντίνος Κουνέλλας

Θέατρο Εγνατία
Από Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου 2016

Παρασκευή : 21.15
Σάββατο : 19.00 & 21.15
Κυριακή : 19.00 & 21.15

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + τάσος θώμογλου