Μαχητής του Ονείρου

"Όταν είμαι στο καμαρίνι και ετοιμάζομαι για την "Επιστροφή στο σπίτι", την θεατρική παράσταση που παίζω, το μεγαλύτερο σημείο συγκέντρωσής μου είναι όταν ακούω τις συνεργάτιδές μου να προβάρουν την "Πλύση Εγκεφάλου". Ένα κείμενο που μου υπενθυμίζει το λόγο που κάνω θέατρο. Είναι μια "πλύση εγκεφάλου" που με "καθαρίζει" από ό,τι δύσκολο, τοξικό και άσχημο έζησα όλη την προηγούμενη μέρα στον έξω κόσμο. Εκεί αντιλαμβάνομαι και τι πάω να "κοινωνήσω" με το κοινό. Οπότε, ακούγοντας τους συναδέλφους σε αυτές τις λέξεις που προβάρουν, αποβάλλεται κάθε φορτική εικόνα έχει στοιχειώσει το νου μου"...

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | τάσος θώμογλου */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης
Έλιο Φοίβος Μπέικο
Έλιο Φοίβος Μπέικο

rejected: Έλιο Φοίβος Μπέικο. Ιδιαίτερο όνομα...

Ε.Μ.: Δεν είμαι Έλληνας. Είμαι μισός Γάλλος, μισός Αλβανός. Η μαμά από την Γαλλία, ο μπαμπάς από την Αλβανία. Γεννήθηκα στην Ρώμη. Η μαμά σπούδαζε, ο μπαμπάς ήταν οικονομικός μετανάστης κι όταν γεννήθηκα έπρεπε να φύγουμε, γιατί υπήρχε "θέμα" με τα χαρτιά του πατέρα μου, και σε ηλικία τεσσάρων χρονών ήρθαμε στην Θεσσαλονίκη.


rejected: Πώς αποφασίζεις να σπουδάσεις χορό;

Ε.Μ.: Ήθελα να επαναστατήσω και να φύγω από το σπίτι. Οπότε στα δεκαέξι μου, αποφάσισα να φύγω και... να πάω στην γιαγιά μου! Ήταν τόσο μεγάλη η επανάσταση. Πήγα στη Γαλλία, στην Κρατική της Μασσαλίας, έδωσα εισαγωγικές για το φυτώριο και σπούδασα εκεί. Έμεινα για τρία χρόνια. Έδωσα πανελλήνιες με την ομογένεια στην Ελλάδα και πέρασα στην Καστοριά, στο Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας. Δεν "πάτησα" ποτέ το πόδι μου, στην σχολή. Χτυπάω τώρα το κεφάλι μου στον τοίχο. Και ολοκλήρωσα τις σπουδές μου, στην Δραματική Σχολή, θέλοντας ουσιαστικά να γίνω ηθοποιός.

Έλιο Φοίβος Μπέικο
Έλιο Φοίβος Μπέικο

rejected: Ο χορός ήταν αυτό που ήθελες να ασχοληθείς;

Ε.Μ.: Όχι. Ο χορός ήταν το ατού. Από μικρός ασχολήθηκα με τον χορό. Ήξερα πως αν κάνω μια καλή προετοιμασία, μπορούσα. Ο χορός ήταν το "εισιτήριό" μου για το εξωτερικό.

rejected: Ήξερες μέσα σου ότι το θέατρο σε ενδιαφέρει απόλυτα;

 

Ε.Μ.: Το θέατρο σε "τρώει". Υπήρχε και υπάρχει μέσα μου αυτό. Με πείσμα και δουλειά, ήξερα πως ήθελα να κάνω θέατρο.

Δεν θέλω μονιμότητα. Δεν την μπορώ την μονιμότητα-θα πεθάνω!

rejected: Μετανιώνεις για την όποια "μονιμότητα" θα έφερνε η σχολή στην Καστοριά;

Ε.Μ.: Δεν θέλω μονιμότητα. Δεν την μπορώ την μονιμότητα-θα πεθάνω! Απλά, ας είχα και αυτή την σπουδή-γιατί ποτέ δεν ξέρεις... Δεν μπορώ να με φανταστώ σε ένα λογιστικό γραφείο να βγάζω φωτοτυπίες. Δεν μπορώ να με φανταστώ μια ζωή σε ένα γραφείο, δίχως να μου συμβαίνει κάτι.

Έλιο Φοίβος Μπέικο
Έλιο Φοίβος Μπέικο

rejected: Και από την μέρα που αποφοίτησες, όλα σου πάνε καλά...

Ε.Μ.: Ανήκω στους τυχερούς. Δεν έμεινα δίχως δουλειά, ούτε μία σεζόν. Και πάντα είχα και 2-3 δουλειές σε μια σεζόν.

rejected: Είναι απαιτητικό το λειτούργημα του καλλιτέχνη. Το είχες συνειδητοποιήσει όταν πρωτοξεκινούσες;

Ε.Μ.: Ναι. Δεν είναι εύκολη η μέρα ενός ηθοποιού. Αλλά την επιζητούσα. Την ήξερα. Από την Δραματική Σχολή, είχα μια πειθαρχία που ήθελα να πάει και παραπέρα.

rejected: "Επιστροφή στο σπίτι", η παράσταση που σκηνοθέτησε ο Πασχάλης Αραμπατζής στο Vis Motrix. Ποιο είναι το συναίσθημα που θυμάσαι στην πρώτη ανάγνωση του κειμένου;

 

Ε.Μ.: Είναι το συναίσθημα που προσπαθήσαμε να καταπολεμήσουμε έως τις πρόβες. Μεγάλη ταύτιση με το κείμενο, που ως ηθοποιός, μου έβγαινε σαν διδακτισμός. To έβλεπα πιο συναισθηματικά από όσο επέτρεπε η συγκεκριμένη σκηνοθεσία. Και το λέω με αγάπη αυτό.

 
Έλιο Φοίβος Μπέικο
Έλιο Φοίβος Μπέικο

Με τρομάζει η κλωνοποίηση στον τρόπο ομιλίας, στον τρόπο εμφάνισης, στον τρόπο συμπεριφοράς. Πολλά πράγματα είναι προβλέψιμα κι αυτό είναι απελπιστικό...

rejected: Ζούμε ρομποτικά;

 

Ε.Μ.: Ζούμε επικίνδυνα ρομποτικά. Ζούμε με παρωπίδες. Ο κόσμος δεν ζει το τώρα, όσο τετριμμένο κι αν ακούγεται. Είσαι για καφέ με τους φίλους σου; Πιάσε αυτό το ρημάδι το ποτήρι του καφέ στα χέρια σου. Νιώσε την στιγμή. Έχεις στην διάθεση σου μία ώρα με αγαπημένα σου πρόσωπα. Γεύσου τον καφέ μαζί τους. Κατά συνέπεια, αυτό συμβαίνει και σε πιο μεγάλα θέματα που έχουμε. Οι γοργοί ρυθμοί ζωής είναι αυτοί που δεν σου επιτρέπουν να απολαμβάνεις από μικροπράγματα μέχρι μεγάλα μεγέθη πραγμάτων. Υπάρχει ένας 'ρομποτισμός' και μια κλωνοποίηση. Με τρομάζει η κλωνοποίηση στον τρόπο ομιλίας, στον τρόπο εμφάνισης, στον τρόπο συμπεριφοράς. Πολλά πράγματα είναι προβλέψιμα κι αυτό είναι απελπιστικό...

Έλιο Φοίβος Μπέικο
Έλιο Φοίβος Μπέικο

 

rejected: Πόσο εύκολα μπορούμε να διακτινιστούμε σε αυτό που βιώνετε στο "Επιστροφή στο σπίτι";

 

Ε.Μ.: Λίγα χιλιόμετρα. Δεν είναι μακριά μας αυτή η κατάσταση. Μερικά χιλιόμετρα παραπέρα συμβαίνει αυτός ο "πόλεμος". Χαίρομαι που το κοινό ταυτίζεται, γελώντας σε αρκετά σημεία της παράστασης, αναγνωρίζοντας κάτι που σε πρώτη όψη είναι αστείο. Αλλά το αναγνωρίζει. Η ικανοποίησή μου θα είναι και φεύγοντας να έχει μια δεύτερη καλύτερη σκέψη της καθημερινότητάς του.

 

rejected: Το κοινό γελάει με τον κυνισμό.

 

Ε.Μ.: Ο κόσμος συνήθισε τον κυνισμό και του αρέσει. Μου βγαίνει η τάση του "ξύπνα" -να, έχω διδακτισμό απέναντι στο κοινό.  

rejected: Το θέατρο δεν πρέπει να βοηθάει το κοινό να "ξυπνήσει";

 

Ε.Μ.: Με άλλον τρόπο. Με την ίδια την μεταμόρφωση του ηθοποιού. Ο ηθοποιός καλείται να μεταμορφωθεί, να φτάσει αυτός τον ρόλο κι όχι ο ρόλος αυτόν. Όχι άμεσος τρόπος... υπόγειος...  

Έλιο Φοίβος Μπέικο
Έλιο Φοίβος Μπέικο

Η θάλασσα είναι κάτι απτό, σε συνδέει με το οτιδήποτε

rejected: Τι σου δίνει χαρά στις μέρες μας;

 

Ε.Μ.: Η θάλασσα. Και δεν το λέω φιλοσοφικά. Όταν δεν είμαι καλά, θα πάω στο λιμάνι. Εκεί φορτίζω. Ενεργειακά, η νηνεμία που εισπράττω στην θάλασσα με χαροποιεί. Η θάλασσα είναι κάτι απτό, σε συνδέει με το οτιδήποτε. Επίσης, η θάλασσα είναι νερό. "Ξεπλένει".

 

rejected: Με αυτή την παράσταση "ξύνεις" την πληγή του θεατή...

 

Ε.Μ.: Ναι. Και χαίρομαι που "ξύνω" τις πληγές του κοινού. Το χαίρομαι πολύ!  

Έλιο Φοίβος Μπέικο
Έλιο Φοίβος Μπέικο

rejected: Της Κυριακής τα πρωινά παίζεις στο "Σκλαβί" στο θέατρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΝ. 30 Οκτώβρη, θα έρθει να παρακολουθήσει την παράσταση η δημιουργός του έργου, Ξένια Καλογεροπούλου.

 

Ε.Μ.: Χαίρομαι πολύ που θα έρθει να το δει η κ.Καλογεροπούλου. Είναι υπέροχο το κείμενο στο "Σκλαβί". Είναι κείμενο με ισχυρούς "πυρήνες" αγάπης. Έχει κάποια σημεία που θα ήθελα να κατέβω κάτω και να τα απολαύσω σαν θεατής-βλέποντας τους συναδέλφους μου. Ταυτόχρονα, αγχώνομαι πολύ που θα συναντήσω αυτόν τον άνθρωπο. Τι θα μας πει, έπειτα...  

rejected: "Η αγάπη απ΄ τα κουμπάκια ανάμεσα, τρυπώνει και βγαίνει", όπως λέει και το τραγούδι της παράστασης, του Νίκου Κυπουργού; Σου έχει συμβεί; Πρόλαβε;

 

Ε.Μ.: Ναι. Πρόλαβε η αγάπη να τρυπώσει και να βγει απ΄ τα κουμπάκια ανάμεσα. Όταν συνέβη, έπρεπε να αλλάξει το πουκάμισο. Αρχικά, έπρεπε να έρθει ένα μεγαλύτερο "πουκάμισο" να χωράει δύο ανθρώπους. Αν δεν ζήσεις, τι θα αναπαράξεις πάνω στη σκηνή; Ευτυχής είμαι να έχω ζήσει μια μεγάλη αγάπη. Είμαι μηχανή παραγωγής συναισθημάτων. Αυτή είναι η δουλειά μου. Αν δεν ζήσεις, τι θα αναπαράξεις;  

Έλιο Φοίβος Μπέικο
Έλιο Φοίβος Μπέικο

Ένας ρόλος δουλεύεται συνέχεια. Δεν τελειώνει σε μια πρεμιέρα ή μια πρόβα τζενεράλε

rejected: Πότε τελειώνει η δουλειά σε ένα ρόλο;

 

Ε.Μ.: Ποτέ. Δεν τελειώνει το "σκάψιμο" εντός σου. Η υπερένταση είναι μεγάλη και αφού τελειώσει η παράσταση. Ένας ρόλος δουλεύεται συνέχεια. Δεν τελειώνει σε μια πρεμιέρα ή μια πρόβα τζενεράλε. Η δουλειά του ηθοποιού είναι μέχρι και το τελευταίο λεπτό της τελευταίας ημέρας παράστασης. Φεύγοντας κάθε βράδυ από το θέατρο, χαιρετώντας και χαμογελώντας ουσιαστικά στο κόσμο που ήρθε και σε τίμησε με την παρουσία του και τα καλά του λόγια, οφείλεις να κάνεις έναν προσωπικό απολογισμό, για το τι έγινε. Γυρνάς στο σπίτι και ψάχνεις τι λειτούργησε τι όχι. Τι πρέπει να αλλάξει σε σένα-τι να καλυτερεύσει. Δουλειά πιο βαθιά και εσωτερικά. Θα σου πω κάτι και μπορεί να γελάσεις. Πέρυσι έπαιζα στο "Ξύπνημα της Άνοιξης". Ακόμη, το ισχυρό κείμενο αυτής της παράστασης με "τρώει". Περνάνε μήνες -μην σου πω και χρόνια- και λες μέσα σου "τότε, σε εκείνο το σημείο στην παράσταση-αλλιώς έπρεπε". Ίσως γιατί δεν είσαι έτοιμος ηλικιακά, εμπειρικά, ψυχολογικά να σταθείς με τέτοια ολότητα στην στιγμή του ρόλου.

 

rejected: Τι σκαλίζεις τελευταία βαθιά, μέσα σου, ανθρώπινα;

 

Ε.Μ.: Τελευταία χάνω την υπομονή μου. Γίνομαι αλαζονικός, λόγω της κούρασης. Γίνομαι αλαζονικός και χάνω την υπομονή μου, στην δουλειά, με ανθρώπους που μου φαίνονται "λίγοι". Δεν το δείχνω. Το σκέφτομαι και με "χαλάει". Δεν εκφράζομαι.  

Έλιο Φοίβος Μπέικο
Έλιο Φοίβος Μπέικο

rejected: Έχεις μια ιδιαίτερη σχέση συνεργασίας με την Δήμητρα Λαρεντζάκη, μια από τις πιο ταλαντούχες σκηνοθέτιδες των τελευταίων ετών.

 

Ε.Μ.: Η Δήμητρα Λαρεντζάκη, δεν παύει ακόμα και σήμερα να είναι δασκάλα για μένα, με δέλτα κεφαλαίο. Ήταν ο άνθρωπος που όταν την γνώρισα ως δασκάλα, μου άνοιξε μια "πόρτα" και μου έδειξε ένα φως. Με πήγε ένα βήμα παρακάτω. Ο άνθρωπος που θα έρθει να δει μια πρόβα μου, σε μια άλλη παράσταση, και θα συνεχίσει να με πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, λόγω της εμπειρίας και της μεθόδου που υποκριτικά χρησιμοποιεί. Μια μέθοδος που εφάπτει τέλεια σε μένα. Υπάρχουν πολλά συστήματα υποκριτικής, πολλές μέθοδοι-σε εμένα αυτή λειτούργησε. Και με τον τρόπο που η Δήμητρα διεξάγει μια πρόβα. Από την άλλη, έχουμε πολλά κοινά. Έχουμε κοινό χιούμορ, επικίνδυνο και σε λάθος στιγμές! Με την Δήμητρα Λαρεντζάκη έχουμε κοινή ανάγνωση-σκανάρισμα ο ένας του άλλου. Κανονική αξονική! Η Δήμητρα Λαρεντζάκη έχει μια μορφή μέντορα στην ζωή μου.  

rejected: Η Δήμητρα Λαρεντζάκη, δίχως να την γνωρίζω προσωπικά, έχω την αίσθηση ότι "δουλεύει" πάρα πολύ. Την Τέχνη της και το ανθρώπινο δυναμικό της. Και το βλέπω σε παραστάσεις της και το νιώθω.  

 

Ε.Μ.: Η Δήμητρα Λαρεντζάκη εμπνέει τους ηθοποιούς της στο να κάνουν σωστά την δουλειά τους. Όπως έκανε και ο Πασχάλης Αραμπατζής που σκηνοθέτησε το "Επιστροφή στο σπίτι" και πωρώθηκε πολύ! Κάναμε τόση πρόβα που δεν είχαμε τόσο άγχος στην πρεμιέρα, όσο χαιρόμασταν που επιτέλους ερχόταν κόσμος να το δει. Αλλά, αυτή είναι η δουλειά μας. Το θέατρο θέλει ξεψείρισμα. Μονίμως-μονίμως... ποτέ δεν τελειώνει κάτι. Καμία λεπτομέρεια αφημένη στη στιγμή.  

Έλιο Φοίβος Μπέικο
Έλιο Φοίβος Μπέικο

rejected: Τι επιθυμείς καλλιτεχνικά στα επόμενα χρόνια;

 

Ε.Μ.: Αν δεν ζούσα στην Ελλάδα, να κάνω πολύ κινηματογράφο, αλλά επειδή ζω στην Ελλάδα, να κάνω πάρα πολύ αρχαίο θέατρο...  





συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | τάσος θώμογλου
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης