Το κορίτσι της οδού Ροστάν

Στην "πολιτεία" της Κατερίνας. Καθαρό βλέμμα, βραχνή φωνή. Kαι εκείνη που ξέρει να σκηνοθετεί πολλά, εκτός από την αλήθεια της, στο rejected...

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | κώστας δρίμτσιας, μάριος βαλασόπουλος, βασίλης μακρής, kiki pap, σπύρος στάβερης */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου
Κατερίνα Ευαγγελάτου

rejected: Το "1984" είναι best seller στις Η.Π.Α. και μάλιστα στην εποχή του Τραμπ, η κινηματογραφική διασκευή παίζεται σε Αμερική και Αγγλία εκ νέου, ενώ στη Νέα Υόρκη ετοιμάζονται να το υποδεχτούν και θεατρικά. Στην Αθήνα ολοκληρώνεται η τελευταία εβδομάδα παραστάσεων, αυτή τη Κυριακή, στο Νέο Θέατρο Κατερίνας Βασιλάκου. Τόσο επίκαιρο αυτό το έργο;

Κ.Ε.: Όταν ανέλαβα να υλοποιήσω αυτή τη διασκευή δεν υπήρχε εκλογή Τραμπ. Ήταν πριν δύο χρόνια που το σκέφτηκα. Η εκλογή του Τραμπ έχει φέρει αναζωπύρωση σε Αφρική και Αγγλία. Δεν φανταζόμουν όλο αυτό το καταιγισμό από την πλευρά κυρίως της Αμερικής. Όχι ότι προέρχεται μόνο από εκεί ο παραλογισμός. Απλά, δεν διανοούμουν ότι τα πράγματα θα είναι τόσο όμοια πια. Το "1984", όταν εκδόθηκε το 1949, ήταν μπροστά από την εποχή του. Για μένα, παραμένει συνταρακτικό ότι το "1984" παραμένει μπροστά από την εποχή του. Όσα χρόνια κι αν περάσουν. Κατά τη γνώμη μου, το "1984" δεν είναι μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας ή απλώς ένα προφητικό πολιτικό έργο. Είναι έργο που μιλάει για πολλά συγχρόνως. Πέρα από τα πολιτικά προφανή θέματα που θίγει, το "1984" αναφέρεται στην παρακολούθηση ή την υπόσταση της πραγματικότητας. Πρόκειται για έργο που αναφέρεται στο πώς αντιμετωπίζουμε την αλήθεια και το ψέμα. Πώς κατασκευάζουμε τις ειδήσεις, την προπαγάνδα. Βεβαίως, και την παρακολούθηση των πολιτών από τις κυβερνήσεις και τις μεγάλες εταιρείες. Είναι ένα έργο για την διάβρωση των σχέσεων, καθώς ζούμε μέσα σε ένα τέτοιο πλέγμα.


rejected: Το "1984" θίγει και τα "σκοτάδια" του ανθρώπου;

Κ.Ε.: Το σημαντικότερο για μένα, είναι πως το "1984" αναφέρεται στα σκοτάδια της ψυχής, που δεν αλλάζουν. Γίνονται βαθύτερα τα σκοτάδια μας, καθώς οι ολόγυρα συνθήκες μας δυσκολεύουν. Το έργο μιλάει και για την αδυναμία του ανθρώπου, μπροστά στον πόνο. Για την προδοσία.

Τα δύσκολα, πολύ εύκολα, σε ρίχνουν στα σκοτάδια

rejected: Στα δύσκολα βουτάμε εντονότερα στα σκοτάδια μας;

Κ.Ε.: Ναι. Τα δύσκολα, πολύ εύκολα, σε ρίχνουν στα σκοτάδια. Υπάρχει κι η λογική, πως ζητάμε περισσότερο φως στη δυσχέρεια, για να πορευθούμε. Αυτό κάνει να ξεπηδήσουν νότες αισιοδοξίας, που τις κάνουν ενίοτε και ρεύμα. Δεν είναι κάτι μεμονωμένο, αλλά μπορεί να συμπαρασύρει ομάδες ολόκληρες ανθρώπων. Έτσι δημιουργούνται από εξάρσεις μέχρι εξεγέρσεις. Τα δύσκολα οδηγούν τους ανθρώπους, στο να συσπειρωθούν, να "γιορτάσουν" μαζί την αντίσταση, με δημιουργικό τρόπο. Αλλά, αυτή τη στιγμή, δεν είμαστε σε τέτοια φάση, τουλάχιστον στην Ελλάδα.

Κατερίνα Ευαγγελάτου

Το θέατρο, δεν είναι χόμπι. Το θέατρο είναι επάγγελμα

rejected: Στη χώρα μας, γίνονται μονίμως πολιτιστική κουβέντα οι 1.500 παραστάσεις και η κρίση που ανθεί το θέατρο. Ισχύει;

Κ.Ε.: Δεν είμαστε ειλικρινείς όταν μιλάμε για 1.500 παραστάσεις που σε περίοδο κρίσης δίνουν "άνοιξη" στο θέατρο. Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες γίνονται 1.500 πρεμιέρες είναι άσχημες. Οι θεατές που παρακολουθούν αυτές τις 1.500 παραστάσεις πρέπει να ερευνήσουμε αν πληρώνουν και τι εισιτήριο πληρώνουν. Το κοινό ενδιαφέρεται για το θέατρο. Αυτό το ενδιαφέρον είναι αρκετό, ώστε οι άνθρωποι που εργάζονται στο θέατρο να βιοποριστούν και να το κάνουν καλά; Το θέατρο, δεν είναι χόμπι. Το θέατρο είναι επάγγελμα.

rejected: Στις μέρες μας, ποιος είναι "Μεγάλος Αδελφός" για σένα;

Κ.Ε.: Υπάρχει μια φράση στο έργο που λέει ο Μπράιαν, ο ανακριτής και βασανιστής του Ουίνστον Σμιθ... "εσύ είσαι ο Μεγάλος Αδελφός. Εσύ, που παρακολουθείς". Αυτό που συνέβη είναι πως όλοι μετατραπήκαμε σε εστίες παρακολούθησης τόσο των άλλων, όσο και του εαυτού μας. Φακελώνουμε τα πάντα για τον εαυτό μας, μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα. Φακελώνουμε τα πάντα, δηλώνοντας παρουσία σε συγκεκριμένα μέρη, με συγκεκριμένους ανθρώπους, πόσο συχνά πηγαίνουμε εκεί, πόσο συχνά βρισκόμαστε με ανθρώπους και για ποιο σκοπό. Μπήκαμε στο παιχνίδι του "Μεγάλου Αδελφού", χωρίς σχεδόν να το καταλάβουμε.

rejected: Με το Εθνικό έχεις μια "σημαδιακή" σχέση χρόνων. Στο Εθνικό Θέατρο, μπήκες πρώτη στη σχολή και βγήκες πρώτη. Πώς είναι να επιστρέφεις ξανά στο "πατρικό";

Κ.Ε.: Με το Εθνικό έχω αδιάλειπτη σχέση. Εκεί ως ηθοποιός μετά το πέρας της σχολής, συμμετείχα στην Πειραματική, με υπεύθυνο τον Στάθη Λιβαθηνό και διευθυντή το Νίκο Κούρκουλο. Εκεί έκανα την πρώτη μου σκηνοθεσία, όταν επέστρεψα από το εξωτερικό. Δεν πήγα στο "ΑμφιΘέατρο" του πατέρα μου, αλλά στο Εθνικό. Ήταν η "Εντολή". Έκανα πέντε σκηνοθεσίες στο Εθνικό, υπό την διεύθυνση του Γιάννη Χουβαρδά. Με καλούσε κάθε χρόνο, επί της θητείας του. Με το Εθνικό Θέατρο έχω σχέση αγάπης. Σπούδασα, μεγάλωσα, ανδρώθηκα στο Εθνικό Θέατρο. Είναι το θέατρο που σπούδασαν και οι δύο γονείς μου. Η μαμά μου, η Λήδα Τασοπούλου, και ο πατέρας μου, που σκηνοθετούσε κιόλας. Στο Εθνικό έχω μνήμες από παιδί. Επιστρέφω με έναν -σημαντικά- συναισθηματικό τρόπο σε αυτό το φορέα. Όπως και καλλιτεχνικά.

 
Κατερίνα Ευαγγελάτου

   

rejected: "Άλκηστις" του Ευριπίδη, με τον Γιάννη Φέρτη, το Νίκο Κουρή και τη Μαρία Κίτσου. Είναι πρόκληση η Επίδαυρος;

 

Κ.Ε.: Σαφέστατα. Ο Στάθης Λιβαθηνός με τίμησε καλώντας με να σκηνοθετήσω την καινούργια παραγωγή στην Επίδαυρο. Αυτή είναι μια τεράστια πρόκληση. Και μάλιστα, να συμβαίνει φέτος... την χρονιά που έχασα τον πατέρα μου. Αυτή η απώλεια φορτίζει ακόμη περισσότερο την κάθοδό μου στην Επίδαυρο

rejected: Πώς ορίζεται μέσα σου, μια μέρα καλής πρόβας;

 

Κ.Ε.: Μια μέρα καλής πρόβας είναι αυτή που κατάλαβες κάτι περισσότερο από τον συγγραφέα και κάτι παραπάνω μπόρεσες, μαζί με τους ηθοποιούς σου, να βρεις.  

rejected: Μένεις ακόμη στο Λυκαβηττό. Ποιες εικόνες τα πρωινά, πριν μπεις στο θέατρο, σε γεμίζουν;

 

Κ.Ε.: Τα μάτια μου δεν χορταίνουν από φυσικό τοπίο, παρόλο που μένω ψηλά και ατενίζω μακριά. Το σπίτι μου έχει θέα μέχρι και τον Πειραιά. Αν έχω χρόνο, πάω μια βόλτα στην θάλασσα. Σε αυτή τη φάση που με πετυχαίνεις, χαρά με γεμίζει η εικόνα του αγαπημένου μου προσώπου και το κείμενο που μελετάω.  

Κατερίνα Ευαγγελάτου

rejected: Στην Πλάκα, μπορείς να πας; Να περπατήσεις στην Ανδριανού, που ήταν το "ΑμφιΘέατρο" είναι εύκολο;

 

Κ.Ε.: Όχι. Από όταν έκλεισε το θέατρο και πέρασαν πέντε χρόνια, πήγα ξανά πριν λίγους μήνες. Δεν είχα περάσει έξω από το θέατρο. Φίλοι μου έστελναν φωτογραφίες, γιατί το κάτω μέρος του θεάτρου, που ήταν το φουαγιέ και τα γραφεία, έχει γίνει τουριστικό μαγαζί. Τουριστικό μαγαζί με τα αρχαιοελληνικά φλιτζάνια και τις φανέλες που γράφουν "Greece", μέσα με μια επιγραφή "amfitheatron" με γραμματοσειρά δήθεν αρχαιοελληνικού τύπου. Όταν πήγα εκεί, μετά από τόσα χρόνια, άρχισα να περιεργάζομαι την ταμπέλα. Είχα ένα περίεργο συναίσθημα καθώς κοιτούσα την "ταμπέλα" του μαγαζιού. Με πλησίασαν και οι άνθρωποι του μαγαζιού ρωτώντας με, τι επεξεργάζομαι. "Τι κοιτάτε; Τι φωτογραφίζετε;", με ρώτησαν οι άνθρωποι του μαγαζιού. Τους απάντησα, ότι στον χώρο πριν ήταν οι γονείς μου. Και γύρισαν και μου είπαν πως μας τίμησαν με αυτή την "ταμπέλα". Εκείνοι έκαναν την ειλικρινή τους "κίνηση", που όμως για μένα ήταν πολύ άσχημο. Ήταν άσχημο να βρεθώ έξω από ένα τουριστικό μαγαζί που αντικατέστησε το "ΑμφιΘέατρο". Το χειρότερο που μπορεί να συμβεί είναι να κλείσει ένα θέατρο σαν αυτό, που δήλωσε παρουσία 30 χρόνια και να ανοίξει στο ίδιο σημείο η πιο "αγοραία" έκφραση της σημερινής Ελλάδας. Ένας χώρος που δεν έχει καμία σχέση, με αυτό που εκεί θεατρικά συνέβαινε τόσα χρόνια... Δεν μου φταίνε οι άνθρωποι! Στην Πλάκα είναι, κάνουν τη δουλειά τους όσο καλύτερα μπορούν. Αλλά, ο συμβολισμός πίσω από αυτό είναι πληγωτικός. Και σε προσωπικό και σε κοινωνικό επίπεδο. Τι κάνουμε με αυτές τις εστίες πολιτισμού στην Ελλάδα, όταν κινδυνεύουν; Πώς τους φερόμαστε...  

Ελπίζω να εδραιωθεί η απόφαση για τις επιχορηγήσεις, δίχως να κινδυνεύσει αν γίνουν εκλογές ή ανασχηματισμός

rejected: Πώς σχολιάζεις την ανακοίνωση για τις επιχορηγήσεις που θα δοθούν από το Υπουργείο Πολιτισμού;

 

Κ.Ε.: Είναι ευχάριστο βήμα. Ανήκω σε αυτούς που φωνάζουν, από την στιγμή κατάργησης των επιχορηγήσεων επί Γερουλάνου, ότι αυτό θα φέρει το θάνατο του ποιοτικού θεάτρου. "Θάνατο" για τους ηθοποιούς που θα παίζουν σε 500 δουλειές στο θέατρο δίχως να πληρώνονται. Θάνατο του ρεπερτορίου, των κλασσικών συγγραφέων, των καλλιτεχνικών πειραμάτων. Χαίρομαι την απόφαση της Λυδίας Κονιόρδου. Είναι κάτι που έπρεπε να γίνει εδώ και καιρό. Δεν είναι τυχαίο που έχουμε να κάνουμε με μία υπουργό που ξέρει καλά το θέατρο, καλύτερα από όλους όσους έχουν περάσει από αυτή τη θέση, τα τελευταία χρόνια. Η Λυδία Κονιόρδου δεν έχει καμία σχέση, για παράδειγμα, με τον κ.Γερουλάνο. Αυτό φαίνεται, σε αυτή την απόφαση. Ελπίζω να εδραιωθεί η απόφαση, δίχως να κινδυνεύσει αν γίνουν εκλογές ή ανασχηματισμός. Να υιοθετηθεί ως αυτονόητο, όπως γίνεται σε όλες, μα σε όλες, τις χώρες του εξωτερικού.

Κατερίνα Ευαγγελάτου

Το βιβλίο μπορεί να αλλάξει τον κόσμο ενός ανθρώπου

rejected: Ένα βιβλίο μπορεί να σου αλλάξει όλο τον κόσμο;

 

Κ.Ε.: Δυστυχώς, Γιώργο, αν αυτό συνέβαινε και ένα βιβλίο μας άλλαζε, τα πράγματα θα ήταν καλύτερα στο κόσμο. Θα είχαν πολλά αλλάξει. Δυστυχώς δεν μας συμβαίνει. Ένα βιβλίο μπορεί να σου αλλάξει την οπτική, όπως μπορεί να το κάνει ένα κονσέρτο ή μια παράσταση. Όχι σε συλλογικό επίπεδο. Πιστεύω στην προσωπική δύναμη και δυναμική του ανθρώπου, να βλέπει τα πράγματα διαφορετικά και να αντιδρά. Αυτό μπορεί να συμπαρασύρει κι άλλους, να πραγματωθεί κάτι μαζικό. Όμως, δεν αλλάζει τον κόσμο. Το βιβλίο μπορεί να αλλάξει τον κόσμο ενός ανθρώπου.

Ποτέ δεν συμφιλιώνεσαι με την απώλεια

rejected: "Είμαστε οι έρωτές μας, είμαστε οι απώλειές μας". Πέρυσι αυτό μου είπες. Έχεις μάθει την απώλεια να την παλεύεις πολύ συχνά...

 

Κ.Ε.: ...Είναι περίεργο να μιλάς για την οικογένειά σου που δεν υπάρχει πια. Ποτέ δεν συμφιλιώνεσαι με την απώλεια. Δεν συμφιλιώνεσαι. Την τοποθετείς απλώς στον ώμο σου και τραβάς...

Κατερίνα Ευαγγελάτου

rejected: Ποια είναι η αυταπάτη που έντονα βίωσες;

 

Κ.Ε.: Δεν έχω αυταπάτες. Όχι ότι δεν πίστεψα σε πράγματα που έπειτα στράβωσαν. Αλλά, δεν ήταν αυταπάτες. Γιατί, γενικώς, και προαίσθημα έχω, αλλά και ρεαλίστρια είμαι. Νιώθω ως πού μπορεί να πάει κάτι. Έχω απογοητεύσεις στην ζωή, όχι αυταπάτες.

rejected: Τι σου έδωσε χαρά τελευταία;

 

Κ.Ε.: Πριν τρεις εβδομάδες, πήρα ένα βραβείο και το αφιέρωσα στη γιαγιά μου, που ήταν παρούσα στο χώρο. Συνήθως, αφιερώνω βραβεία και αυτοί που τους αφιερώνω, δεν είναι εκεί. Αυτό ήταν για μένα, πραγματικά μια μεγάλη χαρά. Η γιαγιά μου, η μητέρα της μητέρας μου, που είναι 90 χρονών, ήταν εκεί να ακούσει δημοσίως, κάποια λόγια από την καρδιά μου, που ήθελα να της πω. Φυσικά και της τα λέω όταν είμαστε οι δυο μας. Αλλά, για μένα έχει σημασία να τα πω σε μια συγκεκριμένη στιγμή, να είναι παρούσα και μαζί και άλλος κόσμος. Εκεί συγκινήθηκα και χάρηκα που το κατάφερα...




συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | κώστας δρίμτσιας, μάριος βαλασόπουλος, βασίλης μακρής, kiki pap, σπύρος στάβερης
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου