Η μπαλάντα του κερδισμένου

"Ταξίδεψα, κουράστηκα κι έγραψα λίγο. Μα συλλογίστηκα πολύ το γυρισμό, σαράντα χρόνια. Σε όλες τις ηλικίες, ο άνθρωπος είναι είναι ένα βρέφος. Η τρυφερότητα και η κτηνωδία της κούνιας. Τα άλλα, τα αποτελειώνει η θάλασσα σαν το ακρογιάλι. Την αγκαλιά μας και τον ήχο της φωνής μας". Ο πρόλογος του Γιώργου Σεφέρη. Το κυρίως θέμα στον Σταμάτη Φασουλή...

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου
Σταμάτης Φασουλής

rejected: Πότε πιάσατε το βιβλίο της "Νίκης" του Χρήστου Χωμενίδη στα χέρια σας;

Σ.Φ.: Πριν τέσσερα χρόνια, μόλις εξεδόθη. Και ενθουσιάστηκα διαβάζοντας τη "Νίκη". Μάλιστα, για δύο χρόνια έλεγα παντού ότι είναι το βιβλίο της χρονιάς. Είχα πει βέβαια, ήδη, στον Χρήστο ότι θα ήθελα να το ανεβάσω στο θέατρο. Μετά, έμαθα ότι ο Χρήστος θα το έκανε στο Gazarte. Στεναχωρήθηκα πολύ, αλλά δεν είπα τίποτα. Έπειτα, με ενημέρωσαν πως δυστυχώς η δουλειά "χάλασε". Κάποια στιγμή, μου τηλεφώνησε ο Χρήστος λέγοντάς μου "θέλω να σε δω". Του απάντησα πως "ξέρω τι θέλεις-είμαι έτοιμος". Ξεκίνησα λοιπόν πέρυσι τον Φλεβάρη και τέλειωσε αύριο, διότι αύριο θα κάνω και τις τελευταίες διορθώσεις στην μεταφορά του βιβλίου. Αλλάζω μερικές σκηνές. Δεν είναι εύκολο ένα βιβλίο 500 σελίδων να το μεταφέρεις στο θέατρο.

Πάντα υπάρχει ένας διχασμός που παίρνει πρωταγωνιστική θέση στην ζωή των Ελλήνων

rejected: Όσο μελετούσατε την μεταφορά του βιβλίου στο σανίδι, τι σας εξέπληξε στην Ελλάδα του τότε;

Σ.Φ.: Δεν είναι μόνο η Ελλάδα του τότε. Είναι μια Ελλάδα που ξεκινά το προπερασμένο αιώνα και τελειώνει στον περασμένο. Δεν με εξέπληξε τίποτα. Η ιστορία της Ελλάδας επαναλαμβάνεται με βασικό στοιχείο τον διχασμό. Είτε είναι μεταξύ Βενιζελικών και Κωνσταντινικών, είτε είναι μεταξύ Αριστερών και Δεξιών. Πάντα υπάρχει ένας διχασμός που παίρνει πρωταγωνιστική θέση στην ζωή των Ελλήνων. Αυτό τους βασανίζει και περισσότερο. Από την εποχή του Ετεοκλή και του Πολυνείκη, δεν πρωτοτυπούμε. Είναι μεγαλοφυές ότι ο διχασμός υπάρχει ανάμεσα σε δύο αδέρφια, όχι στην ίδια οικογένεια, αλλά στο ίδιο αίμα.

Μέσα από την σύμπνοια μπορεί να βγει κάτι. Από την έχθρα δεν μπορεί να βγει τίποτα

rejected: Και στις μέρες μας, όποιος απλά δεν συμφωνεί μαζί μας, τον αρπάζουμε από τον γιακά και τον κολλάμε στο τοίχο...

Σ.Φ.: Ναι. Εγώ δεν είμαι αυτής της άποψης. Σε όλη μου τη ζωή δούλεψα με αντίθετούς μου. Προσπαθώ να δουλεύω όχι με ομοϊδεάτες ανθρώπους. Την ανταλλαγή απόψεων επιζητώ. Είναι όπως η ράτσα των σκυλιών που σιγά-σιγά εκφυλίζεται. Όπως οι γάμοι των βασιλέων, που μετά πάθαιναν αιμοφιλία. Η ράτσα εκφυλίζεται, αν δεν ανανεωθεί. Κι εγώ, θέλω να ανανεώνομαι, όπως και οι παραστάσεις μου. Η παράσταση της ζωής μου, έχει ανθρώπους όλων των αποχρώσεων, εκτός από τα άκρα. Μέσα από την σύμπνοια μπορεί να βγει κάτι. Από την έχθρα δεν μπορεί να βγει τίποτα.

Σταμάτης Φασουλής

rejected: Τι σας συγκινεί περισσότερο στη "Νίκη";

Σ.Φ.: Με συγκινούν οι λεπτομέρειες που καταλήγουν να φτιάξουν το παζλ που ονομάζουμε ελληνική οικογένεια. Που μπορεί να περιέχει τα πάντα. Από αγάπη, ζήλια, μίσος, φθόνο, μέχρι σεβασμό, τρυφερότητα, χυδαιότητα. Όλα αυτά μου θυμίζουν την δική μου οικογένεια, αγάπη της μητέρας μου, ζήλια του πατέρα μου. Όλα αυτά τα μικρά πράγματα που φτιάχνουν το μεγάλο πράγμα που λέγεται ζωή, καθημερινή επαφή. Και κάτι μυστικό. Κάτι που δεν ομολογείται. Υποβόσκει και υποφώσκει την ζωή μας. Ένα ανείπωτο αίσθημα άκρατης τρυφερότητας ποιήσεως. Γιατί η ποίηση μπορεί να είναι και τρυφερή και άγρια. Η ποίηση έχει τον ψυχισμό ενός παιδιού. Διάβαζα στον Σεφέρη "η τρυφερότητα και η κτηνωδία της κούνιας"...

rejected: Το καλοκαίρι θα σκηνοθετήσετε τον "Ζορμπά" σε μεταφορά των Ρέππα-Παπαθανασίου και στον ομώνυμο ρόλο τον Γρηγόρη Βαλτινό. Γιατί Καζαντζάκη το καλοκαίρι του 2017;

Σ.Φ.: Ο "Ζορμπάς" είναι ένα κλασσικό έργο. Δεν έχει του '17, ούτε ΄18, ούτε '90. Είναι ένα έργο που πρέπει να παίζεται και να επαναλαμβάνεται. Ο "Ζορμπάς" είναι ένα έργο των παιδικών μου χρόνων. Να μας υπενθυμίζει ποιοι είμαστε και ποιοι θα μπορούσαμε να είμαστε.

rejected: Παλιά ρωτούσαμε "χθες η παράσταση που πήγες ήταν καλή"; Τώρα αναρωτιόμαστε, "χθες, η παράσταση που είδες, είχε κόσμο"; Σημείο των καιρών;

Σ.Φ.: Είναι μια μετάσταση που έχει γίνει σε όλη μας τη ζωή. Το "πόσο κάνει" συνήθως το λέγαμε για τα αντικείμενα, τις τροφές, για τα φάρμακα. Τώρα, λέμε "πόσο κόσμο έχει η παράσταση". Έτσι μετριέται. Είναι ένα λάθος που ελπίζω να το ξεπεράσουμε. Αν και τα χρόνια είναι πολύ δύσκολα. Γιατί ο κόσμος συνδέθηκε με λεφτά, ενώ κάποτε σήμαινε επιτυχία η επικοινωνία με τον κόσμο. Τώρα σημαίνει ζω. Και όλοι μας περνάμε πολύ δύσκολες οικονομικές στιγμές. Σχεδόν αβάσταχτες. Όλοι μας. Ο καθένας, βέβαια, στο μέτρο του.

rejected: Ηθοποιός σημαίνει.. Χορν. Ετοιμάζεστε για την 17η χρονιά απονομής του σταυρού σε νέο Έλληνα ηθοποιό;

Σ.Φ.: Ναι. Την Δευτέρα του Θωμά. Την Δευτέρα 24 Απριλίου θα γίνει η φετινή απονομή των βραβείων Χορν, στο θέατρο της οδού Αμερικής.

 

Τα βραβεία Χορν είναι ό,τι ωραιότερο έχω κάνει στη ζωή μου

rejected: Τον αγαπάτε πολύ, αυτό το θεσμό...

Σ.Φ.: Τα βραβεία Χορν είναι ό,τι ωραιότερο έχω κάνει στη ζωή μου. Αν με ρωτήσεις δεν θα σου πω για καμία σκηνοθεσία, για καμία ερμηνεία. Θα σου πω για την καθιέρωση βραβείου Χορν. Νομίζω ότι είναι από τα πιο σημαντικά πράγματα που έχω κάνει και είμαι ευτυχισμένος γι αυτό.

Σταμάτης Φασουλής
Σταμάτης Φασουλής

   

rejected: Το θέατρο χαρακτηρίζει τη ζωή σας. Κι ο έρωτας;

 

Σ.Φ.: Όχι, το θέατρο δεν την χαρακτηρίζει. Το θέατρο είναι η μισή ζωή μου. Η άλλη μισή είναι η ζωή. Έχω προσωπική ζωή και μάλιστα πάρα πολύ προστατευμένη. Όσο προστατευμένη είναι και η ζωή μου στο θέατρο. Όσες ώρες περνάω στο θέατρο, τόσες περνάω και στο σπίτι μου, με τους ανθρώπους που αγαπώ. Αποφεύγω να βγαίνω έξω, γιατί θέλω να είμαι κοντά στους ανθρώπους. Έξω είσαι κοντά σε πολλούς ανθρώπους και σε κανέναν ουσιαστικά. Δεν μπορείς να μιλήσεις-άλλωστε έλεγε κάτι πολύ ωραίο η Μελίνα... "ποιος ο λόγος να βγεις το βράδυ έξω, αν δεν φλερτάρεις;"

Δεν έχω δει άνθρωπο που ασχολείται με το θέατρο, να μην είναι ανασφαλής

rejected: Η στοργή που δείχνετε στον ηθοποιό λειτουργεί για εκείνον και σαν βάλσαμο στην προσωπική του έκθεση πάνω στο σανίδι;

 

Σ.Φ.: Λειτουργεί και σε μένα. Είναι ένα πάρε-δώσε που γίνεται. Ξέρετε, η αγάπη στηρίζει τον ηθοποιό πάρα πολύ. Τον κάνει να πιστεύει στον εαυτό του πάρα πολύ. Όλοι το πρώτο που έχουμε, σαν πρώτο δείγμα υποκριτικής μας, είναι η ανασφάλεια. Και εσείς, που ρωτάτε για θέατρο, έχετε μια ενεργειακή ανασφάλεια. Δεν έχω δει άνθρωπο που ασχολείται με το θέατρο, να μην είναι ανασφαλής. Να μην αμφιβάλλει πάντα. Πάντα!  

rejected: Τι σας δίνει βαθιά "ανάσα" στις μέρες μας;

 

Σ.Φ.: Ανάσα μου δίνει η δουλειά μου και οι άνθρωποι που αγαπώ. Τίποτα άλλο. Η "αγορά" της ζωής με πνίγει.  

rejected: Τι σας λείπει;

 

Σ.Φ.: ...Τα νιάτα. Μου λείπουν τα νιάτα μου. Κι αυτά που λένε, πως τα νιάτα αναπληρώνονται με πείρα, είναι ψέματα-μην τα πιστεύετε... Μην τα πιστεύεις, Γιώργο. Ο Χορν είχε γράψει ένα ποίημα..."εμένα πατρίδα μου είναι η νιότη. Κι ό,τι και να μου πείτε, ό,τι..."  

Σταμάτης Φασουλής

rejected: Αγαπάτε την επιστροφή, όχι σαν μαράζι-αλλά σαν νόστο...

 

Σ.Φ.: Αγαπώ την επιστροφή σαν μέλλον. Θέλω την επιστροφή να την αναστήσω στο μέλλον. Αυτό κάνω τόσο καιρό. Να ξανακερδίσω τον χαμένο χρόνο, που λέει κι ο Προυστ. Αλλά, δεν είναι η δουλειά του καθενός τόσο εύκολη. Δεν ξέρω αν θα τα καταφέρω. Περνάω στιγμές που είμαι τόσο ευτυχής κι άλλες που αμφιβάλλω τόσο πολύ για τον εαυτό μου και γι' αυτό που κάνω, που καταντάει κουραστικό για μένα.

Αυτοί είναι οι δύο πόλοι μου στη ζωή. Η αγάπη και το θέατρο.

rejected: Τι θέλετε από εδώ και πέρα;

 

Σ.Φ.: Να εργάζομαι και να αγαπάω συνέχεια. Να εργάζομαι στο θέατρο και να αγαπάω τους ανθρώπους, όπως τώρα. Και να με αγαπάνε. Τίποτα άλλο. Αν μπορώ να έχω δουλειά, μέχρι την τελευταία στιγμή που θα φύγω, θα είναι ωραίο. Αν όχι, θα μαραζώσω. Το ίδιο και αν δεν αγαπάω ή δεν με αγαπάνε-δεν θα το αντέξω. Αυτοί είναι οι δύο πόλοι μου στη ζωή. Η αγάπη και το θέατρο.




συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου