Ο Τούλας Αλλιώς...

"Στα 52 μου χρόνια, λαχταρώ να ταξιδέψω λίγο παραπάνω. Έχω ακόμα περιοχές του κόσμου που δεν έχω πάει... Νότια Αμερική, Ισλανδία... αν πάω και σε αυτά τα μέρη, θα είμαι καλά. Ναι. Τα ταξίδια τα αγαπώ πάρα πολύ. Τα ταξίδια τα θεωρώ τεράστια πηγή έμπνευσης για τη δουλειά μας. Βλέπεις καινούργιους και συνάμα "κοντινούς" κόσμους. Η Ευρώπη, που πλέον είναι ό,τι πιο εύκολο να πάει κάποιος, έχει μέρη που μπορείς να τα συγκρίνεις με τη δική σου ζωή. Αλλά, παράλληλα μπορείς να πας και αλλού, όπου κι ανοίγει περισσότερο το μάτι σου. Θέλω και να αποφορτιστώ πλέον, από κάποια πράγματα, γιατί η δουλειά μας έχει γίνει "σκλαβιά". Ειδικά σε ό,τι έχει να κάνει με το internet, γίνεται κάποιες φορές και ανυπόφορο, οπότε θέλω σε 2-3 χρόνια, σιγά-σιγά να προχωρήσουν τα πράγματα και να έχω ανθρώπους που θα το αναλάβουν, θα το προχωρήσουν και εγώ λίγο θα χαλαρώσω, κάνοντας άλλα πράγματα. Αλλά, προς το παρόν, η μεγάλη μου χαρά τούτο το διάστημα, είναι αυτό που θα συμβεί στις 23 Σεπτέμβρη, στη Θεσσαλονίκη". Ο Γιώργος Τούλας, Αλλιώς, στο rejected...

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | λευτέρης τσινάρης */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου
Γιώργος Τούλας

rejected: Πρώτη φορά που σκεφτήκατε "να γίνει η σπίθα πυρκαγιά";

Γ.Τ.: Ήταν πέρυσι τον Δεκέμβρη, όταν έψαχνα το καινούργιο project που θα έκανα. Η επέτειος αυτή πάντα με εξίταρε. Είναι μια επέτειος ολικής καταστροφής. Τα 2/3 της Θεσσαλονίκης κάηκαν, αλλά και αναγεννήθηκε μια καινούργια πόλη. Το καλοκαίρι του 1917 γεννήθηκε μια πόλη περισσότερο ευρωπαϊκή, περισσότερο ανοιχτόκαρδη. Η Θεσσαλονίκη είχε φτάσει στα όριά της κι αυτή η καταστροφή ήταν -συνάμα- τέλος και αρχή. Ήθελα να ξανακινήσουμε την δράση μας με τo "Θεσσαλονίκη αλλιώς". Χτύπησα την πόρτα του Δήμου Θεσσαλονίκης, όπου η αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Έλλη Χρυσίδου, το άκουσε με πολύ ενδιαφέρον και έπειτα άρχισα να πηγαίνω στους υπόλοιπους φορείς. Κάναμε έκκληση για εθελοντές και ήρθαν κάπου 200 νέοι άνθρωποι-αλλά και μεγάλης ηλικίας. Κι έτσι η σπίθα, είπαμε, να γίνει πυρκαγιά...

rejected: Στα επόμενα επτά χρόνια, πώς μπορεί ουσιαστικά να γίνει η Θεσσαλονίκη αλλιώς;

Γ.Τ.: Η Θεσσαλονίκη θα γίνει αναγκαστικά αλλιώς. Υπάρχει ένα χρονικό όριο, το 2021, όπου αν το Λιμάνι, το Αεροδρόμιο, το Μετρό, το Μουσείο Ολοκαυτώματος, η αγορά Μοδιάνο, το Στρατόπεδο Παύλου Μελά ολοκληρώσουν το έργο τους, θα μιλάμε για μια άλλη πόλη. Βέβαια, οι υποδομές από μόνες τους δεν φτάνουν. Πρέπει να αλλάξει μια σειρά από νοοτροπίες. Ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε και σε ιδιωτικό και δημόσιο επίπεδο, τον δημόσιο χώρο είναι μεγάλο θέμα. Οι συνεργασίες αξίζουν. Τα τελευταία χρόνια μάθαμε να δουλεύουμε ομαδικά. Συνήθως, λειτουργούσαμε ατομικά σε αυτή την πόλη. Με αυτή την "προίκα" που θα μας δοθεί από το καταιγιστικό περιβάλλον αλλαγής που προανέφερα, κι έχει να συμβεί από το 1997 με την Πολιτιστική Πρωτεύουσα, θα είναι και το όφελός μας για να αλλάξουν κι άλλα πράγματα στη Θεσσαλονίκη.


Γιώργος Τούλας

Η καχυποψία μπορεί να καμφθεί, αν βρεις το σωστό τρόπο προσέγγισης

rejected: Είναι εύκολο το "προσωπικό" να γίνει "ομαδικό";

Γ.Τ.: Δεν είναι εύκολο το "προσωπικό" να γίνει "ομαδικό". Αυτό που αποκομίσαμε με το "Θεσσαλονίκη Αλλιώς", είναι πως δεν πρόκειται για κάτι ακατόρθωτο. Υπήρξαν άνθρωποι που αν και αρχικά διστακτικοί, ήρθαν μαζί μας. Στις Δυτικές Συνοικίες όταν ξεκινήσαμε, οι άνθρωποι υπήρξαν επιφυλακτικοί. Δεν "δούλεψε" ποτέ κανείς στις περιοχές κάτω από το Σιδηροδρομικό Σταθμό, στην Ξηροκρήνη. Είναι και χωροταξικά πολυπληθής ως περιοχή, αλλά οι άνθρωποι-έχουν και δίκιο-λειτουργούν με καχυποψία, διότι κανείς δεν ασχολείται με εκείνους. Παρά μόνο σε περίοδο εκλογών, για να δούνε τις ψήφους τους... Εκεί δουλέψαμε τα μεγαλύτερά μας projects. Αν δείξεις συνέπεια, συνέχεια και επιμονή κι ότι δεν έχεις κάτι να κερδίσεις... εγώ δεν μένω εκεί, μένω στην άλλη μεριά της πόλης.... αλλά με ενδιαφέρουν τα δυτικά που βρίσκονται με ιστορία σε μια διαρκή μετάβαση κι έχουν εγκαταλειφθεί- τα τελευταία τριάντα χρόνια- στη μοίρα τους. Αν τους δείξεις ότι αυτό που κάνεις, αφορά πρώτα τους ίδιους, σιγά-σιγά σε εμπιστεύονται. Η καχυποψία μπορεί να καμφθεί, αν βρεις το σωστό τρόπο προσέγγισης.

Οι στόχοι που δημόσια πρεσβεύουμε, θέλω και να τηρούνται στην πράξη

rejected: Υπάρχει σοβαρή, δημόσια γραφή, στις μέρες μας;

Γ.Τ.: Όχι, ιδιαίτερα πολύ. Κι εγώ που είμαι της δουλειάς και προσπαθώ να διαβάσω κάποια πράγματα, σε επίπεδο πόλης είναι πολύ λιγότεροι, σε σύγκριση με την Αθήνα που υπάρχουν άνθρωποι που αρθρώνουν έναν ιδιαίτερο λόγο... Ένα λόγο πιο σοβαρό και κυρίως επιστήμονες ή κάποιοι δημοσιογράφοι που δεν φοβούνται να λένε τα πράγματα με το ανάλογο κόστος... Όχι... Παρεμβατική γραφή όπως την φανταζόμασταν ή την γνωρίζαμε παλαιότερα, δεν υπάρχει. Επίσης, αν έχεις ένα μέσο, έχεις και δεσμεύσεις απέναντι στους πελάτες σου. Πολλά πράγματα που μπορούν να έχουν περιβαντολογικό αποτύπωμα στην πόλη, δύσκολα κάποιος τα στηλιτεύει, ειδικά αν ο εμπλεκόμενος είναι και πελάτης του. Ή να σας πω, ένα άλλο παράδειγμα, που αντιμετωπίζουμε, αλλά μέσα μας το έχουμε επιλύσει, προσπαθώντας να είμαστε συνεπείς... αναφέρομαι στα τραπεζοκαθίσματα που κατέκλυσαν την πόλη... σε ένα περιοδικό όπως το δικό μας, η "Parallaxi", το 1/3 των πελατών του είναι οι καφετέριες και τα εστιατόρια. Ήρθαμε αντιμέτωποι με τους πελάτες μας, το "εμείς πώς θα ζήσουμε;", και προσπαθήσαμε να εξηγήσουμε ότι δεν μπορείς να έχεις δύο μέτρα και δύο σταθμά, με τον από πάνω δρόμο που είναι και γείτονάς σου και να λειτουργείς διαφορετικά. Σε κάποιους έγινε κατανοητό από την αρχή, σε άλλους υπήρξε θυμός, δεν μας ξαναμίλησαν και δεν μας έδωσαν ξανά καμία διαφήμιση. Για εμάς είναι ζήτημα αρχής... Οι στόχοι που δημόσια πρεσβεύουμε, θέλω και να τηρούνται στην πράξη.

 
Γιώργος Τούλας

rejected: Το εύκολο είναι να στηλιτεύεις. Το δύσκολο δεν είναι το "από μέσα";

Γ.Τ.: Ισχύει. Κριτική όλοι κάνουμε και την κάνω το πρωί και στο ραδιόφωνο. Αυτό όμως δεν φτάνει, ειδικά στους καιρούς μας. Αν δεν δείξεις στον άλλον, με παραδείγματα τι εννοείς... Αν ο άλλος δεν σε δει, μια Κυριακή στο Σέιχ-Σου, να φοράς τα γάντια και να καθαρίζεις όλο το δάσος, θα πει "ωραία τα λες, ρε φίλε, αλλά εσύ είσαι ο από πάνω"..."έχεις ένα μικρόφωνο, έναν υπολογιστή, κάθεσαι τα γράφεις και τα λες. Εσύ πού είσαι;"... Γι' αυτό και ξεκινήσαμε το "Θεσσαλονίκη Αλλιώς". Πιστεύω στην παραδειγματική λειτουργία της κριτικής. Να πάμε ένα βήμα παραπέρα, αλλά το πώς είναι που μετράει...

rejected: Ό,τι αγαπάς, οφείλεις και να του γκρινιάζεις, για να γίνεται καλύτερο;

Γ.Τ.: Ναι. Δεν μπορώ να επαναπαύομαι, ακόμα και όταν όλα είναι ωραία και καλά. Καμαρώνεις και ευχαριστιέσαι πράγματα, αλλά δεν εφησυχάζεις. Ειδάλλως, έρχεται η φθορά...

 

rejected: Τα social media είναι πλέον το καινούργιο "παιχνίδι" της δημοσιογραφίας;

 

Γ.Τ.: Τα social media είναι από τα σημαντικότερα εργαλεία της δουλειάς μας. Δημόσια γραφή υπάρχει παντού... από ένα μικρό χωριό της Αφρικής, μέχρι μια μεγάλη πόλη της Δύσης, βλέπεις ότι κάτι συμβαίνει μπροστά σου και το αναμεταδίδεις και γίνεσαι κομμάτι αυτής της πληροφορίας. Τα social media είναι τεράστια δύναμη της δημοσιογραφίας, ενώ ο τρόπος που χρησιμοποιούνται, άλλοτε είναι λανθασμένος, άλλοτε σωστός... πολλές φορές διαστέλλει πράγματα και κάποιες άλλες μεγεθύνει. Τα social media είναι αναπόσπαστο κομμάτι της δουλειάς μας. Ακόμα και η προώθηση της δουλειάς μας. Ό,τι γράψουμε, μια ατάκα που θα πούμε, μια φωτογραφία που θα βγάλουμε, θα τη μοιραστούμε με χιλιάδες ανθρώπους. Παλαιότερα, κάτι αντίστοιχο ήταν αδιανόητο να συμβεί.

Γιώργος Τούλας

Το ραδιόφωνο είναι συναισθήματα, αμιγώς οικογενειακά

rejected: Κάνεις εκπομπή στο ραδιόφωνο για έναν; Το ραδιόφωνο είναι "έρωτας" με έναν ή με πολλούς;

 

Γ.Τ.: Ραδιόφωνο δεν κάνεις για έναν. Κάνω πλέον, ραδιόφωνο, τριάντα χρόνια. Είμαι "στον αέρα" μια ολόκληρη ζωή. Όσο περνούν τα χρόνια και κυρίως όσο έχεις αποκτήσει ένα μικρό ή μεγάλο κοινό, αυτό γίνεται σαν οικογένεια. Άνθρωποι που σε άκουγαν πριν τριάντα χρόνια, σήμερα είναι πενήντα, εξήντα, ακόμη και εβδομήντα χρονών και ακόμη σε ακούνε... αυτή η συνέχεια, είναι γοητευτική. Καθένας βρίσκει ένα κοινό που συνδιαλέγεται και σκέφτεται παρόμοια. Έτσι το κοινό πάει μαζί του. Και πάει και αυτός μαζί με το κοινό. Μου είναι χρήσιμο, ένας ακροατής να μου στείλει ένα μήνυμα, ότι κάτι που σήμερα είπα δημοσίως τον ξένισε, ή ένα τραγούδι που έβαλα, ευχάριστα, τον εξέπληξε. Το ραδιόφωνο είναι συναισθήματα, αμιγώς οικογενειακά. Κάποιος θα σε παινέσει, κάποιος άλλος θα σου τραβήξει το αυτί. Όπως γίνεται και σε κάθε οικογένεια. Αυτό είναι που διαφέρει το ραδιόφωνο, από τα υπόλοιπα μέσα. Η τηλεόραση, που έκανα για δύο χρόνια, είναι κάτι ψυχρό και δεν με αφορά-είναι τελείως άλλο μέσο. Στα social media επικρατεί μια ανθρωποφαγία. Ώρες-ώρες με τρομάζει ότι ένας αναγνώστης μπορεί να σε "ξεσκίσει" ή να σε αποθεώσει. Ούτε το ένα είναι λογικό, ούτε το άλλο. Στο ραδιόφωνο, οι ακροατές είναι συγκεκριμένοι και συνειδητοποιημένοι άνθρωποι. Ελάχιστοι θα σε ακούσουν τυχαία. Οπότε και κάθε τους αντίδραση, έχει λογικό πλαίσιο και καμία ακρότητα.

rejected: Η δική σας κινηματογραφική αίθουσα, "το δικό σας ΟΛΥΜΠΙΟΝ", ποιες εικόνες περιέχει;

 

Γ.Τ.: Σίγουρα πολλά από όσα ξεκινήσαμε στην "Parallaxi" πριν 27 χρόνια. Όλο το σινεμά της δεκαετίας του ΄70 που μεγάλωσα και της δεκαετίας του '80 που ανακάλυψα ως θεατής. Βλέπω μανιωδώς σειρές, που θεωρώ κομμάτι του καινούργιου σινεμά, στο σήμερα. Η "Λίμνη" (Top of the Lake) της Jane Campion, για παράδειγμα, δείχνει πως ένας σπουδαίος σκηνοθέτης επιλέγει να κάνει σειρές, αντί σινεμά που δεν δίνει τις ίδιες πια, δυνατότητες. Η δική μου κινηματογραφική αίθουσα, θα έχει και Βέντερς της δεκαετίας του '70, αλλά και ένα επεισόδιο από το "Breaking Bad".

rejected: Τα σχέδια της "Παράλλαξης" από εδώ και πέρα;

 

Γ.Τ.: Θέλω να συνεχίσει να βγαίνει το έντυπο. Είναι πολύ δύσκολο και ακριβό σπορ, ένα "ανοιχτό" free press να παραμένει. Η Village Voice, το πιο παλιό free press, πρόσφατα ανέστειλε την έντυπη έκδοσή της, μετά από πενήντα χρόνια λειτουργίας. Υπάρχει στροφή του κόσμου στο internet ή σε ειδικές εκδόσεις. Το μεγάλο στοίχημα είναι να κρατήσουμε το έντυπο, όπως το κρατήσαμε 27 χρόνια και να εξελίξουμε το site με έναν τρόπο-νομίζω το πάμε καλά τα τελευταία δύο χρόνια. Πειραματιστήκαμε πολύ, ήταν μια δουλειά που δεν την ξέραμε, όμως μέσα σε ένα χρόνο διπλασιάσαμε την επισκεψιμότητά μας και είμαστε σε καλό δρόμο, χωρίς να έχουμε βάλει πολύ νερό στο κρασί μας. Σαφώς θα βάλεις και ειδήσεις που είναι επικαιρότητας που δεν είναι πολύ κοντά στην αισθητική σου ή την λογική σου, αλλά ταυτόχρονα έχουμε μια παρεμβατική ικανότητα στην πόλη, που για μένα είναι πολύ σημαντική, διότι μας βοηθά σε κάποιους στόχους που έχουμε, σε σχέση με το δημόσιο χώρο ή μας χαλάνε τη διάθεση, να πιέζουμε να βελτιώνονται. Τα τελευταία 3-4 χρόνια έχουμε πιέσει προς κατευθύνσεις που έσωσαν πράγματα στην πόλη, ανθρώπους ευαισθητοποίησαν, συνειδήσεις ξύπνησαν και τους αρμόδιους έκαναν πίσω σε αρκετά πράγματα. Για μένα, αυτό είναι σπουδαίο, αν αγαπάς την πόλη σου.

Γιώργος Τούλας

rejected: Πάνω από όλα, τρεις γυναίκες σε αυτή τη ζωή;

Γ.Τ.: Τρεις γυναίκες και μια γάτα θηλυκιά! (γέλια) Γυναικοκρατία! Είναι το αποκούμπι μου, η γυναίκα μου και οι δύο κόρες μου, όταν γυρνάω στο σπίτι, μα και φόρτιση, διότι καθένας κουβαλάει τα προσωπικά του. Και περιμένουν τη στιγμή που θα τα πούμε, θα τα μοιραστούμε, θα τις βοηθήσεις να λυθούν τα προβλήματα. Αλλά, είναι ωραίο αυτό το "αλισβερίσι"....

Θέλω να αφυπνίσουμε σκέψεις, ένστικτα και συναισθήματα στους ανθρώπους

rejected: Κι όταν η σπίθα θα έχει γίνει πυρκαγιά, στο τέλος της νύχτας της 23ης Σεπτέμβρη, ποιο στοίχημα, προσωπικά-μέσα σας, θα θέλετε να έχει επιτευχθεί;

Γ.Τ.: Με ενδιαφέρει όσοι το παρακολουθήσουν εκείνη τη μέρα ή όσοι το δούνε αργότερα, από το ντοκιμαντέρ που θα υλοποιήσει ο Χρήστος Νικολέρης, να σκεφτούνε λίγο παραπάνω πάνω σε αυτή την επέτειο. Ο κόσμος να αναλογισθεί το χθες, το σήμερα και το αύριο αυτής της πόλης. Το συγκεκριμένο project έχει να κάνει με ένα στοχασμό. Πριν συναντηθούμε οι δυο μας, είχα ραντεβού με τα παιδιά της Σχολής Καλών Τεχνών, που θα δημιουργήσουν τα έργα τους στο Bensousan Han κι αυτό ακριβώς κουβέντιαζα. Να μην περιγράψουμε μόνο το ιστορικό γεγονός, που θα το κάνουμε με το θεατρικό που έγραψε ο Σάκης Σερέφας, αλλά να δούμε και τι "αποτύπωμα" αφήνει αυτή η ιστορία εγκλωβισμού. Αυτό που ένιωσαν οι κάτοικοι αυτής της πόλης, για 32 ώρες, στον σύγχρονο καλλιτέχνη, στον σύγχρονο άνθρωπο. Θέλω να αφυπνίσουμε σκέψεις, ένστικτα και συναισθήματα στους ανθρώπους. Αν το καταφέρουμε στο τέλος της βραδιάς και οι φλόγες "μιλήσουν" στις καρδιές των ανθρώπων, πιστεύω ότι θα έχουμε κερδίσει...


Γιώργος Τούλας




συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | λευτέρης τσινάρης
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου