Ζούμε μια εθνική μελαγχολία

Όποιος πιστεύει πως ο Ιεροκλής Μιχαηλίδης είναι μοναχά ένας από τους καλύτερους Έλληνες ηθοποιούς που διαθέτουμε, πλανάται πλάνην οικτρά. Ένας βαθιά φιλοσοφημένος νους, ένας σκεπτόμενος καλλιτέχνης, ένας ειλικρινής και λιτός άνθρωπος μιλάει στο rejected...

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* επιμέλεια | τάσος θώμογλου + οδυσσέας κοσμάτος
Μαρία Κωνσταντάκη

rejected: Οι "Άγαμοι Θύται" είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζονται καλοκαίρι στο θέατρο Δάσους στη Θεσσαλονίκη. Αυτή τη Δευτέρα 27 Ιούνη. 

Ι.Μ.: Δεν κάνετε λάθος. Είναι πρώτη φορά καλοκαίρι σε θεατρικό χώρο όπως το θέατρο Δάσους, με τους ΆΓΑΜΟΥΣ στη Θεσσαλονίκη κι αυτό μου δίνει μεγάλη χαρά. Θα παίξουμε και στην Πτολεμαΐδα για τα παιδιά με ειδικές ανάγκες. Δεν κάνουμε περιοδεία. Πάμε στους φίλους μας. Είναι μεγάλο και ασύμφορο το σχήμα για πολλές μετακινήσεις. Είναι τεράστια παραγωγή απαρτιζόμενη από 26 ανθρώπους. Οπότε, οι μετακινήσεις είναι προβληματικές.

Οι "Άγαμοι" είναι το πάθος μου και το μεράκι μου.

rejected: Οι "Άγαμοι Θύται" είναι πλέον μια προσωπική σας ιστορία. Ηγέτης μιας παρέας-καπετάνιος μιας ομαδικής σύμπνοιας έκφρασης απόψεων.

Ι.Μ.: Ναι. Θα μπορούσαμε να πούμε πως είμαι περισσότερο εμψυχωτής και εμπνευστής της ιδέας. Δεν είναι θέμα ηγεσίας. Υπάρχει ιεραρχία της δουλειάς, όπου κάποιος πρέπει να έχει την ευθύνη. Είναι λίγο το σπίτι μου, οι "Άγαμοι". Είναι το πάθος μου και το μεράκι μου. Σε ένα είδος που δεν έχει πολλούς υπηρέτες στην Ελλάδα. 

Μαρία Κωνσταντάκη

rejected: Αναλογιζόσασταν όταν ξεκινούσε η πορεία των ΑΓΑΜΩΝ, το λαμπρό και διηνεκές μέλλον που θα είχαν;

Ι.Μ.: Όχι. Καθόλου. Επιθυμούσα τη διαχρονικότητα αυτής της επιτυχίας, υπήρχε στο πίσω μέρος του μυαλού μου, αλλά θα ήμουν υπερφίαλος αν το σκεφτόμουν έντονα. Ξεκίνησε ως πείραμα-πάρεργο, κυρίως για λόγους εσωτερικής παρόρμησης, παρά ως ένας επαγγελματικός προσανατολισμός... Πορευόμουν με το θέατρο και ήθελα να κάνω ανάλογες δουλειές στα καμπαρέ. Πρωτοξεκίνησα τέτοιου είδους ιδέες στην Παπάφη στη Θεσσαλονίκη, σε ένα χώρο. Αργότερα, έκανα ανάλογα πράγματα με μικρούς πειραματικούς θιάσους στη Θεσσαλονίκη και σε διάφορα μαγαζιά. Είχα μια κρυφή αγάπη για το είδος, ώσπου το 1990  ξεκίνησε η ιδέα των "Άγαμων". Σιγά-σιγά εντάχθηκαν πολλοί perfomers σε αυτή την προσπάθεια. Αρχικά ήμουν ο μόνος ηθοποιός. Ακόμα και ο Δημήτρης Σταρόβας που μετέπειτα διέπρεψε, συμμετείχε σε πρώτη φάση ως μουσικός-κιθαρίστας κι έπειτα ως ενορχηστρωτής. 

Όταν ιδιοκτήτες μαγαζιών άκουγαν το όνομα "Άγαμοι Θύται" μας έκλειναν κατάμουτρα την πόρτα.

rejected: Όταν σας ζήτησε ο Γιώργος Νταλάρας να κατεβείτε στην Αθήνα, για πρώτη φορά με τους "Άγαμους Θύτες" και να παίξετε μαζί του στο ΑΤΤΙΚΟΝ, δεν αισθανθήκατε ότι κάτι πολύ σημαντικό είναι ο πυρήνας αυτής της παρέας;

Ι.Μ.: Ήταν η πρώτη μας εμφάνιση εκτός Θεσσαλονίκης, με το Γιώργο Νταλάρα. Παίζαμε ήδη δύο χρόνια στη Θεσσαλονίκη, σε μαγαζί της Μελενίκου. Είχαμε ξεπεράσει τις 300 παραστάσεις. Τότε παίζαμε καθημερινά, 7 μέρες την εβδομάδα. Ήρθε ο Γιώργος Νταλάρας, μας είδε και μας πρότεινε να κατεβούμε στην Αθήνα. Ήταν φυσική συνέπεια να παίξουμε στην Αθήνα, αφού ανέβαιναν Θεσσαλονίκη για να μας δούνε. Τότε δεν μπορούσαμε να βρούμε χώρο, καθότι ήμασταν παντελώς άγνωστοι στην Αθήνα και ήταν αποτρεπτικό το όνομα της ομάδας. Όταν ιδιοκτήτες μαγαζιών ακούγανε το όνομα "Άγαμοι Θύται" μας έκλειναν κατάμουτρα την πόρτα. Ο Γιώργος Νταλάρας ήταν τολμηρός, μας πρότεινε και έτσι κατεβήκαμε το Φεβρουάριο του 1993 στην Αθήνα. 

Μαρία Κωνσταντάκη

rejected: Στην παράσταση θα είναι μαζί σας, ο Κώστας Μακεδόνας και ο Σπύρος Παπαδόπουλος. Με τον Σπύρο Παπαδόπουλο συνεργαστήκατε τελευταία φορά στην "Μεγάλη Μαγεία" του Εντουάρντο ντε Φιλίππο στο θέατρο ΑΛΙΚΗ, πριν 23 χρόνια;

Ι.Μ.: Όχι μόνο. Συνεργαστήκαμε και σε μια όχι τόσο επιτυχημένη δουλειά, στο θέατρο ΠΑΡΚ, το καλοκαίρι του 1995. Συνσκηνοθετούσα με τον Σπύρο, ενώ έπαιζε μόνος εκείνος. Και κοιτάξτε τώρα, καρμική συνάντηση... στην παράσταση τραγούδια είχαν γράψει ο Άρης Δαβαράκης και ο Χρήστος Νικολόπουλος. Τραγούδια που έπειτα έκανε δισκογραφία ο Κώστας Μακεδόνας, τραγουδώντας τα, εκτός θεάτρου και έγιναν μεγάλες επιτυχίες. 

Όταν οι πολιτικοί έχουν υπερβεί κάθε έννοια σουρεαλισμού στη συμπεριφορά τους, δεν σατιρίζονται. Είναι μια... κωμωδία από μόνοι τους!

rejected: Η σάτιρα είναι εύκολη ιστορία στις μέρες μας; Η ίδια η πραγματικότητα δεν αυτοσατιρίζεται;

Ι.Μ.: Έχετε απόλυτο δίκιο. Η πραγματικότητα αυτοσατιρίζεται. Η σάτιρα είναι μια δύσκολη υπόθεση, όλες τις εποχές. Τώρα είναι πιο δύσκολο για δύο λόγους. Υπάρχει η δυσφημία. Ζούμε μια εθνική μελαγχολία, γι' αυτό που διέρχεται η χώρα. Το δε πολιτικό σύστημα έχει φτάσει στα όρια της γελοιότητας. Μια γελοιοποίηση, ένας αυτοσαρκασμός που όταν είναι κάτι κωμωδία από μόνο του, το δυσκολεύει. Ένα από τα όπλα της σάτιρας, της παρωδίας και της ειρωνείας, είναι η υπερβολή και διόγκωση των πραγμάτων. Όταν οι πολιτικοί έχουν υπερβεί κάθε έννοια σουρεαλισμού στη συμπεριφορά τους, δεν σατιρίζονται. Οι πολιτικοί είναι μια... κωμωδία από μόνοι τους! Πώς να δεις κάτι ήδη παραμορφωμένο, από ένα πρίσμα υπερβολής;

rejected: Η "Πόντια γιαγιά" των "Άγαμων" βαστάει γερά τα όσα ζει και έχει κάνει λογαριασμό στο instagram βγάζοντας selfie φωτογραφίες;

Ι.Μ.: Η γιαγιά βαστάει γερά και ασχολείται με την τεχνολογία. Βέβαια, με πρόχειρους υπολογισμούς, αν παίζουμε 25 χρόνια τους ΑΓΑΜΟΥΣ, και η γιαγιά ήταν 80φεύγα όταν ξεκινούσαμε, τώρα είναι...105 χρόνων!

Μαρία Κωνσταντάκη

rejected: Σημασία έχει να έρχεται η σύνταξη της γιαγιάς στο σπίτι για να ζήσει κι από αυτήν η υπόλοιπη οικογένεια. Εκεί δεν φτάσαμε στην Ελλάδα; Οι πρόγονοι να μας συντηρούν οικονομικά; 

Ι.Μ.:Αυτό λέει και η γιαγιά: "Μην πειράζετε τους γέρους. Οι γέροι είναι το μέλλον του έθνους. Χωρίς την σύνταξη του γέρου, πώς θα ζήσει κι ο νέος;"...

rejected: Τελικά, μετά από 25 χρόνια οι "Άγαμοι Θύται" για εσάς είναι ένας συναισθηματικός και δημιουργικός πυλώνας;

Ι.Μ.: Οι "Άγαμοι Θύται" είναι δεύτερη φύση μου. Δεν κάναμε τέτοιο απολογισμό, κανείς από τους Άγαμους, ούτε εγώ προσωπικά... Είναι μία πνευματική και ψυχική περιπέτεια, που όσο υπάρχει εσωτερικό ερέθισμα, συνεχίζεις να αναμετριέσαι μαζί της. Κάθε φορά, κάθε καινούργια παράσταση των ΑΓΑΜΩΝ, όπως και κάθε μέρα που επαναλαμβάνεται αυτή-καθαυτή η παράσταση, είναι ένα στοίχημα με το αν αυτό το πράγμα είναι ακόμα ζωντανό και μπορεί να παραμείνει ζωντανό. Είναι η μεγάλη μου αγωνία πάντα αυτή! Δεν θέλω αυτό το όλον να γίνει σκιά του εαυτού του. Να μην είναι ένα επαναλαμβανόμενο κλισέ, κάτι έξω από την εποχή του... με καίει συνεχώς...

rejected: Και η ανανέωση μονίμως πρέπει να σας αφορά...

Ι.Μ.: Σαφέστατα! Παροτρύνω τους νέους να μπούνε στην εμπροσθοφυλακή. Να αλλάζουμε σειρά. Εμείς να πάμε πιο πίσω.

rejected: Μέλημά σας είναι και οι νεότερες γενιές θεατών....

Ι.Μ.: Σε αυτό δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα. Σε αυτό, μας ξεπερνά λίγο και η ίδια η εποχή. Οι νέοι είναι πιο δύσκολο να προσεγγίσουν. Είναι θέμα γούστου και κώδικα επικοινωνίας. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε μόνο, είναι με μεγάλη αυστηρότητα τη δουλειά μας, δίχως παραχωρήσεις στις ευκολίες. Αυτό το παλεύουμε! Από εκεί και πέρα, είναι αμφίδρομη η σχέση. Δεν φτάνει να θέλει ο ένας! Δεν ρίχνω την ευθύνη στους νεότερους. Αυτά τα κάνουν οι παλαιοσυντηρητικοί. Αλλά πέρα από το να προσελκύσεις νέους με την υγιή έννοια, θέλει να έχουν κι αυτοί την διάθεση να κάνουν ένα βήμα. Αν αυτό, τους είναι αδιάφορο, είτε μουσικά είτε θεατρικά... δεν φταίμε! Άλλωστε δεν υπάρχει η παράδοση και η παιδεία, για τέτοιου είδους θεάματα, στο χώρο του βαριετέ-καμπαρέ, αυτής της κωμωδίας. Φανταστείτε ότι οι νέοι που δρουν και ενεργούν έως την ηλικία των 35 χρονών, δεν έχουν γνωρίσει καν την επιθεώρηση, εκτός από κάποιες εκφυλισμένες εκδοχές της. Οπότε, είναι ένα περίεργο είδος. Άλλωστε είναι γενιές που ανατράφηκαν με ένα χιούμορ που προέρχεται από την τηλεόραση, με καλές και κακές εκδοχές. Στο live πρέπει να υπηρετήσεις κι άλλους κώδικες. Και σας το λέει ένας άνθρωπος που έχει υπηρετήσει και έχει κάνει αρκετή τηλεόραση. 

Μαρία Κωνσταντάκη

Όλα τα χρόνια, το πολιτικό σύστημα ψεύδεται για το πού είναι το πρόβλημα και γιατί δημιουργήθηκε. Με αποτέλεσμα, εμείς οι απλοί ψηφοφόροι να έχουμε λάθος προσανατολισμό.

rejected: Στους χαλεπούς καιρούς που ζούμε αισθάνεστε ότι υπάρχει πλέον φως στο τούνελ ή έχουμε κι άλλο δρόμο να διανύσουμε;

Ι.Μ.: Φοβάμαι ότι έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε. Οι καιροί είναι χαλεποί, όπως πάντα. Αν σκεφτούμε ότι οι παππούδες μας ζήσανε δύο παγκόσμιους πολέμους, δύο εμφυλίους, που είναι ακραίες μορφές ζωών, εμείς θα έπρεπε παρά τα προβλήματα που έχουμε, να έχουμε βγει από αυτό το τούνελ. Αυτό απαιτεί άλλου είδους προσέγγιση της πραγματικότητας. Κι από εμάς, τους μεγαλύτερους και από τους απλούς ψηφοφόρους.... Ρόλο παίζει και η πολιτική και πνευματική ηγεσία της χώρας. Είναι μεγάλη κουβέντα. Δεν κάναμε ανοιχτό διάλογο σε εθνικό επίπεδο, όλοι μας. Όλα τα χρόνια, το πολιτικό σύστημα ψεύδεται για το πού είναι το πρόβλημα και γιατί δημιουργήθηκε. Με αποτέλεσμα, εμείς οι απλοί ψηφοφόροι να έχουμε λάθος προσανατολισμό. Να μην μπορούμε να εντοπίσουμε τι φταίει. Αν δεν το ξέρεις τι φταίει, πώς θα το λύσεις το πρόβλημα; Δεν συνεννοηθήκαμε ποιο ήταν το μεγάλο πρόβλημά μας. Καιροσκόποι και δημαγωγοί για ίδιον όφελος φρόντιζαν να μας λένε άλλα πράγματα. Και μιλάω για όλο το πολιτικό φάσμα του συστήματος. Υπήρξαν κι άνθρωποι που είπαν την αλήθεια, μα  εμείς οι ψηφοφόροι τους τιμωρήσαμε, στέλνοντάς τους στη γωνία. Οπότε δεν υπήρξε σύγκρουση. Ούτε υπήρξε κάποιος μεγάλος ηγέτης που θα τολμήσει να κάνει τις μεγάλες αλλαγές.  Να πάει τα πράγματα, ένα βήμα παρακάτω. Μέχρι στιγμής, έχουμε διαχειριστές που λένε τα πράγματα που ο κόσμος θέλει να ακούσει. Ένας κόσμος που θέλει να πιστεύει σε πράγματα που δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα. Ζούμε ακόμα αυτή τη σύγχυση. 

rejected: Ο Έλληνας μετά την ψυχική ήττα της Αριστεράς, θα βρει ορθό και υγιές πολιτικό στήριγμα να συνεχίσει;

Ι.Μ.: Θέλει θάρρος. Υπάρχει-δεν μπορεί να μην υπάρχει. Άλλες χώρες βρήκαν τον δρόμο τους. Εμείς είμαστε χαρισματικός λαός με μεγάλα μειονεκτήματα. Βρισκόμαστε σε κρίσιμη φάση της Ιστορίας. Περάσαμε δυσκολίες, αλλά ήθελε περισσότερο θάρρος και μεγαλύτερες συγκρούσεις. Η Αριστερά δυστυχώς ή ευτυχώς είχε ένα μύθο. Η Αριστερά κυριάρχησε πνευματικά, αν όχι από τον Εμφύλιο και μετά, παρόλο που ήταν ηττημένη, από την Μεταπολίτευση και μετά έδωσε πνευματικό τόνο. Η Αριστερά έδωσε ρητορική και θεωρητικές πολιτικές κατευθύνσεις. Όταν αυτές ξεφεύγουν από την έννοια που θα έπρεπε, και καταλήγουν στο λαϊκισμό είναι καταστροφικές. Γι' αυτό και πέφτει ο μύθος της Αριστεράς. Ίσως ήταν και ένα αναγκαίο στάδιο, αυτής της συγκεκριμένης Αριστεράς. Άλλωστε, πρέπει να πούμε πολιτικά και ηθικά... για ποια Αριστερά μιλάμε; Ο λαϊκισμός και ο κρατισμός δεν είναι στοιχεία της Αριστεράς. Εγώ που προέρχομαι από αυτήν, ονειρευόμουν μια Αριστερά άλλης αισθητικής και ηθικής. Κατά συνέπεια και με άλλο τρόπο δράσης. Η ελληνική εκδοχή αποδείχτηκε αδύναμη. Αδύναμη πολύ...

Μαρία Κωνσταντάκη

rejected: Τόσα χρόνια και αν παίζεις στην Αθήνα, το άγχος στη Θεσσαλονίκη είναι πάντα λίγο παραπάνω;

Ι.Μ.: Το αίσθημα ευθύνης είναι πάντα το ίδιο σε κάθε πόλη. Απλώς, στον τόπο σου είναι πάντα πιο δύσκολα. Το εντός έδρας πάντα σε δυσκολεύει. Στο θέατρο Δάσους, ζήτησα από τους τεχνικούς και κάποια εξτρά πράγματα. Θέλω κι αυτό και εκείνο για τα φώτα... Μου λένε, θα έχουμε παραπάνω κοστολόγια. Ανταπαντώ, πως πρέπει να είμαστε ακόμη πιο προσεκτικοί! (γέλια) Είναι όπως περιμένεις μουσαφίρηδες στο σπίτι σου. Όλα θες να είναι πλήρως καθαρισμένα, να μην λείπει τίποτα! Αυτό το "ψυχολογικό" το έχω και δεν ξεπερνιέται! (γέλια)

rejected: Το χειμώνα θα συνεχίσετε θεατρικά στο "Έγκλημα και Τιμωρία" στο θέατρο ΆΝΕΣΙΣ, μαζί με το Τάσο Ιορδανίδη;

Ι.Μ.: Ναι. Θα συνεχίσουμε για δεύτερη χρονιά στην Αθήνα στο ΆΝΕΣΙΣ, την παράσταση πάνω στο κείμενο του Ντοστογιέφσκι, που πήγε εξαιρετικά πέρυσι. Όπως και οι ΑΓΑΜΟΙ ΘΥΤΕΣ στον ΚΕΡΑΜΙΚΟ του χρόνου, μαζί με το Σπύρο Παπαδόπουλο όπου και είμαστε μαζί και πάλι, όπως και ένα ιταλικό μουσικό δίδυμο, τους Λουκετίνο.  

Κάθε φορά, όσα χρόνια κι αν πέρασαν, πρέπει πάντα να ξεκινάς από το μηδέν.

rejected: Στα 33 χρόνια που είστε στο θέατρο, ποιο είναι το τελευταίο "μάθημα" που πήρατε από το σανίδι;

Ι.Μ.: Το "μάθημα" δεν είναι τελευταίο. Το "μάθημα" είναι πάντα ένα και ίδιο. Κάθε φορά, όσα χρόνια κι αν πέρασαν, πρέπει πάντα να ξεκινάς από το μηδέν. Σαν να είναι η πρώτη φορά που αντιμετωπίζεις κάτι. Αυτό συμβαίνει με όλους τους ρόλους. Πάντα έχεις αποκομίσει πράγματα από εκάστοτε ρόλους, έχεις ισχυρό οπλισμό, αλλά ταυτόχρονα δεν έχεις και τίποτα. Αν πεις ότι ξέρεις, έπεσες στο κλισέ και καταστράφηκες. Άρα ξεκινάς, σαν να μην ξέρεις τίποτα...  

Γιώργος Κιμούλης


AGAMOI THYTAI “Selfie”
ΘΕΑΤΡΟ ΔΑΣΟΥΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
ΔΕΥΤΕΡΑ 27 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016

Σκηνοθεσία
Ιεροκλής Μιχαήλιδης

Κείμενα
Δήμητρα Παπαδοπούλου, Ιεροκλής Μιχαήλιδης, Χρήστος Τολιάδης

Ενορχήστρωση και μουσικές διασκευές
Γιώργος Χατζής

Ηθοποιοί
Ιεροκλής Μιχαήλιδης, Σπύρος Παπαδόπουλος, Δημήτρης Σταρόβας,Πυγμαλίων Δαδακαρίδης, Γιώργος Χρυσοστόμου, Γιώργος Χατζής, Κώστας Μακεδόνας.

Τραγουδούν
Κώστας Μακεδόνας, Δημήτρης Σταρόβας, Ρούλα Μανισάνου, Σοφία Παπουλάκου, Γιώργος Χατζής, Πυγμαλίων Δαδακαρίδης.

Μουσικοί
Δημήτρης Σταρόβας, Γιώργος Χατζής, Mehak Khachatruan, Αθανάσιος Τσαουσέλης, Απόστολος Παπαπέτρου, Ιωάννης Αρβανιτάκης, Χρηστός Ταμπουρατζής, Αλέξανδρος Ζουγανέλης, Ιωάννης Ψάλτης, BrezKhachatruan, Κωνσταντίνος Βελλιάδης.

Σχεδιασμός Φωτισμού & Προγραμματισμός : Φίλιππος Ρέππας

Ηχολήπτες : Μιχάλης Αλεξάκης, Θοδωρής Αθανασιάδης

Βοηθός ηχοληψίας : Μάκης Μαγουλάς

Διευθυντής Σκηνής & Συντονισμός : Juanjo Corrales

Διεύθυνση Παραγωγής : Juanjo Corrales
Παραγωγή : Ιεροκλής Μιχαήλιδης & Juanjo Corrales
Οργάνωση Παραγωγής : Ηχόχρωμα

Δείτε περισσότερα για την παράσταση στο Δελτίο Τύπου




συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
επιμέλεια | τάσος θώμογλου + οδυσσέας κοσμάτος