'Μετανάστης' σε δική του γη

Ξεκάθαρος. Ο Κωστής Καλλιβρετάκης πάντα θα παίρνει ένα βέλος και θα τοξοβολεί στο κέντρο της αλήθειας. Δεν συμβιβάζεται με τα τυπικά και τα δήθεν. Δεν κολυμπά στην επιφάνεια, παρά βουτά στα βαθιά. Κι έτσι με φιάλη οξυγόνου μας "βάφτισε" στην κατάδυση... στην αλήθεια του. 

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | μυρτώ αποστολίδου + λευτέρης τσινάρης + @kostisk */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου
Κωστής Καλλιβρετάκης

rejected: Πρωταγωνιστείς στο υπόγειο του θεάτρου Τέχνης, στο έργο του Φασμπίντερ, "Ο Φόβος τρώει τα σωθικά" σε σκηνοθεσία Σίμου Κακκάλα. Υπάρχουν γυναίκες που έχουν φτάσει σε ώριμη ηλικία, σαν την ηρωίδα του έργου που ενσαρκώνει η Τάνια Τσανακλίδου, που έχουν αποδομήσει τα πάντα στη ζωή και βλέπουν τον απέναντι με ζεστό μάτι και γιατί όχι... έτοιμες και να τον ερωτευθούν;

Κ.Κ.: Οπωσδήποτε, υπάρχουν γυναίκες και μάλιστα πολλές. Αυτή η γενιά έχει "ελευθεριακή" σκέψη. Κι ας ταυτίζεται με την γενιά της πολιτικής διάψευσης. Αυτοί που πρόδωσαν ιδεώδη και όνειρα ήταν οι λίγοι. Εκμεταλλεύτηκαν την τότε εποχή και την έκαναν δικιά τους. Υπήρχε όμως και κόσμος, αυτοί οι πολλοί, αυτής της ίδιας γενιάς, που πάλεψαν κι αυτό φαίνεται. Δεν συμβιβάστηκαν όλοι. Δεν έκαναν όλοι παιδιά, οικογένειες, έκατσαν σε μια γωνιά και παθητικά δέχτηκαν ό,τι συνέβαινε. Δεν "λουφάξαν" όλοι σε μια γωνιά. Εμείς, ως νεότεροι, θεωρώ πως είμαστε πιο συντηρητικοί σε θέματα αλληλεγγύης. Ο πυρήνας αυτών των ανθρώπων "βράζει". 

Όταν βλέπω προβληματισμένους ανθρώπους, επιδιώκω να συζητώ μαζί τους. Δεν αφήνομαι στο απόλυτο, εγωιστικό των ιδέων μου. Ακούω, μοιράζομαι, εισπράττω.

rejected: Την δική σου γενιά "έφαγε" η διάθεση για πτυχία, επιφανειακή μόρφωση και λεφτά; 

Κ.Κ.: Τη δική μου γενιά "έφαγαν" οι γονείς που έζησαν Κατοχή και ήθελαν να διασφαλίσουν τα παιδιά τους. Δεν τους κατηγορώ. Κι ας υπήρξαν λάθη. Από το 1990 και μετά, οι επόμενες γενιές βρεθήκαμε σε ένα περίεργο κόσμο τύπων και αξιών. Δεν τους θεωρώ "χαμένη" γενιά. Τα παιδιά που το 2008 κατέβηκαν στο δρόμο ήξεραν συνειδητοποιημένα τι έκαναν. Κανέναν δεν κατηγορώ, έτσι έμαθα να ζω και να λειτουργώ. Εγώ μαθαίνω από κάθε ηλικίας ανθρώπους. Όταν βλέπω προβληματισμένους ανθρώπους, επιδιώκω να συζητώ μαζί τους. Δεν αφήνομαι στο απόλυτο, εγωιστικό των ιδέων μου. Ακούω, μοιράζομαι, εισπράττω. 

rejected: Πέρα από την τωρινή σου παρουσία στο θέατρο Τέχνης, που ολοκληρώνεται σε λίγες μέρες, χάρηκα όταν έμαθα το καινούργιο θεατρικό που ετοιμάζεις. Με τον Κωνσταντίνο Μωραΐτη θα κάνεις μια συνεργασία σε μια -μη αναμενόμενη- παράσταση που ήδη αναμένεται με ενθουσιασμό... 

Κ.Κ.: Από 24 Μάρτη στο θέατρο 104, θα ανεβάσουμε τον "Μορφωμένο". Ένα έργο που βασίζεται σε μαρτυρίες και ντοκουμέντα από το τανκ που εισήλθε στο Πολυτεχνείο στις 17 Νοέμβρη του 1973. Προσπαθώ να κερδίζω από κάθε άνθρωπο και κάτι. Γι' αυτό και αδημονώ γι' αυτή την συνεργασία. Γι' αυτό θέλουμε να προσπαθούμε στον καλλιτεχνικό βίο. Η παράσταση θα παίζεται κάθε Παρασκευή και Σάββατο, στην Ευμολπιδών, στο Γκάζι. 

Κωστής Καλλιβρετάκης

rejected: Τι σε εξέπληξε στην συνεργασία σου με την Τάνια Τσανακλίδου; 

Κ.Κ.: Η Τάνια Τσανακλίδου είναι μία τρομερή perfomer και ηθοποιός. Κουβαλάει τεράστια εμπερία. Βγαίνει πάνω στη σκηνή κι είναι ένα ανοιχτό βιβλίο. Η Τάνια είναι ένας τρομερός άνθρωπος του σήμερα. Όχι η Τσανακλίδου που θυμόμαστε από το παρελθόν-όχι!  Η Τάνια αμφισβητεί τον ίδιο τον εαυτό της, το είδωλό της. Άλλοι καλλιτέχνες του ίδιου βεληνεκούς, αυτό δεν θα το έκαναν ποτέ. Μπήκε μέσα στις πρόβες και τις παραστάσεις του έργου που ζούμε, θέλοντας να χαθεί, ει δυνατόν να σβηστεί, μέσα σε ένα σύνολο ανθρώπων που ερμηνεύουν ένα έργο του Φασμπίντερ. Είναι μεγάλη μαγκιά, η Τάνια να επιδιώκει να γίνει μέρος ενός μεγαλύτερου συνόλου κι αυτό το πράγμα να πάει κάπου παραπέρα. Χαλιναγωγεί το ταμπεραμέντο της, ελέγχει τα μέσα της και είναι μέγα μάθημα για μένα.

 

Ο ρατσισμός σου διαλύει το μυαλό και το πνεύμα...

rejected: Ο Σίμος Κακάλας που σας σκηνοθέτησε τι σου "άφησε"; 

 

Κ.Κ.: Ο Σίμος μου δίνει πια την αίσθηση ότι θέλει να ανατρέπει κι ότι ο ίδιος φτιάχνει. Είναι πολύ σημαντικό. Θέλει να ανατρέψει τα κατεστημένα του χώρου. Δεν λειτουργεί με το καθωσπρέπει που επιβάλλει μία παράσταση. Ο Σίμος σε βάζει σε διαδικασία ως θεατή, να επιδιώκεις και μετά από την παράσταση να ψαχτείς-να ψάχνεσαι... τώρα είδα το "Φόβο που τρώει τα σωθικά"; Ή μήπως κάτι που μπορεί να με "μετακινήσει" έστω και λίγο στην καθημερινότητά μου; Το έργο μιλάει για το ρατσισμό μέσα μας -όχι γύρω μας. Αυτό επεδίωξε με βάση το κείμενο του Φασμπίντερ. Ο ρατσισμός σου διαλύει το μυαλό και το πνεύμα...

rejected: Αυτό τον ρατσισμό στην ψυχή δεν ζούμε; 

 

Κ.Κ.: Ζούμε τον ρατσισμό στον υπερθετικό βαθμό καθημερινά, κάθε στιγμή. Η παράσταση ξεκινάει με τον θίασο να κοιτά το κοινό. Κοιτάζω τον "καθρέπτη μου". Αυτό και πρέπει... να δούμε την ψυχή μας πιο καθαρή. 

Κωστής Καλλιβρετάκης

   

Η ανανέωση και μια καινούργια ματιά θα παραμένουν πάντα τα ζητούμενά μου

 

rejected: Το υπόγειο του θεάτρου Τέχνης έχει μια ξεχασμένη αύρα που προσπαθεί να ξεφύγει από αυτή, θέλοντας να κάνει νέα πράγματα;

 

Κ.Κ.: Το θέτεις σωστά. Ομολογώ πως σε ένα βαθμό επηρεάζομαι στο ποιος έπαιξε σε ένα μέρος. Όμως... το είπαμε, το αποδεχτήκαμε, το βροντοφωνάξαμε. Μπορούμε να πάμε λίγο παρακάτω; Παραδέχομαι ότι κάποιες φορές "πνίγομαι" ενεργειακά. Αλλά το θέατρο πάντα θα πασχίζει για το κάτι καινούργιο. Η ανανέωση και μια καινούργια ματιά θα παραμένουν πάντα τα ζητούμενά μου. Και θα ξεκινάω την ανανέωση, πάντα από εμένα.

 

Χαίρομαι που ήρθα σε μια "δύσκολη" Ελλάδα, όσο περίεργο κι αν ακούγεται

rejected: 1500 παραστάσεις στην Αθήνα. Οι νέοι συνάδελφοι παίζουν και σε άλλη παράσταση, παιδική παράσταση καθημερινά το πρωί και αργά τα βράδια μπορεί και να δουλεύουν σε μπαρ, με δίσκο στο χέρι ή dj... 

 

Κ.Κ.: Οι ηθοποιοί που το κάνουν αυτό είναι ήρωες-τέλος! Κάνουν το κάθετι με τόση ενέργεια και λαχτάρα που ξεπερνάνε την αδιαμφισβήτη κούραση που έχουν. Και δεν μιλάμε για την σωματική κόπωση μόνο, μα και την διάσπαση του πνεύματος για την κάθε δουλειά. Τους έχω δει. Ανήκω στους τυχερούς, που δεν χρειάστηκε να δουλέψω σε πολλά πράγματα, για να με συντηρήσω. Όχι γιατί είμαι κάποιος επιτυχημένος με λεφτά, αλλά γιατί έτσι το έφερε η ζωή. Έφυγα και στο Βερολίνο που ήταν μεγάλο άνοιγμα για μένα, σε όλα τα επίπεδα. Είμαι 48 χρονών και επέστρεψα στην Ελλάδα στο χειρότερο σημείο της και δεν μετάνιωσα στιγμή για την επιστροφή. Χαίρομαι που ήρθα σε μια "δύσκολη" Ελλάδα, όσο περίεργο κι αν ακούγεται. Θέλω να είμαι ανάμεσα σε ανθρώπους και φίλους, με μια συλλογική συνείδηση που έχουμε ζυμωθεί στο ίδιο καζάνι, όταν μεγαλώναμε.

Κωστής Καλλιβρετάκης

rejected: Παλαιότερα, νέοι ηθοποιοί καταθέταν τα βιογραφικά τους σε κρατικούς φορείς αισθανόμενοι ότι μπορεί τιμητικά να υπάρξουν μέσα σε αυτόν. Τώρα, υποβάλλουν αιτήσεις σε κρατικούς φορείς, κι όχι μόνο νέοι ηθοποιοί, αλλά και μεγαλύτερης ηλικίας, επιδιώκοντας την οικονομική επιβίωση. Να ξέρουν ότι θα πληρωθούν τόσο τις παραστάσεις, όσο και τις πρόβες. Κάτι που, δυστυχώς, δεν συμβαίνει στον ιδιωτικό τομέα. Αυτό δεν είναι κατάντια για τον Έλληνα καλλιτέχνη;   

 

Κ.Κ.: Φτάσαμε στην ιστορία των ποσοστών στις παραστάσεις. Παίρνεις κάποια χρήματα στην Αθήνα, να ανήκεις στο χώρο 3 ή 4 θεατρικών οργανισμών. Πόσοι ηθοποιοί να χωρέσουν σε αυτές; Η κατάντια είναι βαριά λέξη. Για μένα μεγαλύτερη κατάντια πέρα από το μισθολογικό κομμάτι είναι αυτή όπου καλλιτέχνες μολύνουν την Τέχνη τους. Ανεβαίνουν παραστάσεις που δεν έχουν ξεκάθαρο στόχο και όραμα. Θέλουν να συναρπάζουν την επιφάνεια. Να την γαργαλάνε. Εντωμεταξύ στις παραστάσεις ακόμα και μικρών θεατρικών ομάδων, δεν διανοείται κανείς να μην πληρώσει τον ηλεκτρολόγο. Αυτή είναι μαγκιά των ηλεκτρολόγων! Έχουν καταφέρει να πούνε ότι αν δεν πληρωθώ δεν θα έρθω να κάνω παράσταση χειριζόμενος κονσόλες. Κι αυτό έγινε απόλυτη συνείδηση. Ενώ οι ηθοποιοί αυτό δεν το κατέκτησαν. Ο καημός του ηθοποιού είναι να θέλει να ανέβει πάνω στο σανίδι να παίξει. Υπάρχουν συνάδελφοι ηθοποιοί 45 χρονών που παίζουν για 3,5 κατοστάρικα σε ημιεμπορικές κεντρικές αθηναϊκές σκηνές, σε γεμάτες πλατείες από κόσμο. Όχι, ρε φίλε! Αυτό μην το κάνεις! Το κανονικότατο ξέπλυμα χρήματος που συμβαίνει σε κάποιες σκηνές της Αθήνας, είναι δεδομένο. Κάποιες άλλες, για να μην σπάσουν τα αβγά, κάνουν copy paste παραστάσεις από Βερολίνο, "κι ελάτε να δείτε σούπερ Τέχνη" που κάνουνε. Ευτυχώς που είδα και 2-3 διαμάντια σε θεατρικές σκηνές που αξίζουν. Πάω, βλέπω παραστάσεις και προσπαθώ να μιλάω γι' αυτές και μέσω facebook, να σπρώξω -αν μπορώ- κόσμο να τις δει. Και το λέω έχοντας την γνώση πως η δική μου γενιά "έχει τελειώσει". Οφείλουμε να καλλιεργούμε το επόμενο. 

 

Αν δεν είσαι αναζητητής της Τέχνης, δεν με νοιάζει το πόσο καλά τα λες, να το βράσω....

rejected: Τι σημαίνει για σένα καλλιτεχνικό ήθος; 

 

Κ.Κ.: Άουτς ... Καλλιτεχνικό ήθος είναι να μην πουλάς μούρη με τον εγωισμό σου, αλλά με την Τέχνη σου. Καλλιτεχνικό ήθος είναι να τηρείς την ευπρέπεια στην δουλειά. Αν δεν είσαι αναζητητής της Τέχνης, δεν με νοιάζει το πόσο καλά τα λες, να το βράσω.... Καλλιτεχνικό ήθος είναι το πως αντιμετωπίζεις τους συναδέλφους. Γιατί, εσύ, είσαι παράδειγμα για όλους τους άλλους.   

Κωστής Καλλιβρετάκης

Θέατρο Τέχνης Υπόγειο Κάρολος Κουν
"Ο ΦΟΒΟΣ ΤΡΩΕΙ ΤΑ ΣΩΘΙΚΑ" του Φασμπίντερ
Μετάφραση-Διασκευή - Σκηνοθεσία: Σίμος Κακάλας
Σκηνικό: Αντώνης Δαγκλίδης
Κοστούμια: Claire Bracewell
Φωτισμοί: Περικλής Μαθιέλλης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Δημήτρης Καλακίδης
Video Trailer: Μιχαήλ Μαυρομούστακος

Τάνια  Τσανακλίδου/Κωστής Καλλιβρετάκης/Δήμητρα Κούζα /Κωνσταντίνος Μωραϊτης

Παραστάσεις έως και 12 Μαρτίου 2017
Ημέρες και ώρες:
Τετάρτη 20.00, Πέμπτη, Παρασκευή & Σάββατο 21.15, Κυριακή 19.00
Πέμπτη γενική είσοδος 10 €
Τετάρτη, Παρασκευή 15 € , 10 € μειωμένο, 8 € Ανεργίας
Σάββατο:  18 € . 12 € μειωμένο
Κυριακή 16 € ,12 € μειωμένο,

Διάρκεια παράστασης: 80 λεπτά
Μια συμπαραγωγή του Θεάτρου Τέχνης με το Θέατρο του Νέου Κόσμου.

Κωστής Καλλιβρετάκης

«Ο Μορφωμένος» Πρόκειται για ένα μονόλογο, που αντλεί υλικό από αληθινές μαρτυρίες και ντοκουμέντα αλλά και από την αυτοσχεδιαστική διαδικασία της πρόβας και επιχειρεί να αφηγηθεί την ιστορία του τανκ που εισέβαλλε στο Πολυτεχνείο την 17η Νοέμβρη 1973 από την πλευρά του στρατιώτη που το οδηγούσε. Με άξονα τη διπλή αφήγηση, πρόθεση είναι το ιστορικό γεγονός ν’ ανοίξει στο χώρο και το χρόνο και να γίνει η ιστορία κάθε εισβολής, που ανεξάρτητα από τις καταβολές της, συνδιαλέγεται πάντοτε με έννοιες όπως: εξέγερση, καθήκον, επίγνωση, επιλογή. Ποια είναι τα όρια της βίας όταν κοιτάζεις μέσα από τις διόπτρες ενός τανκ; Και το κυριότερο, ποιοι παράγοντες καθορίζουν την ανθρώπινη δράση σε μια κρίσιμη στιγμή;

Επί σκηνής θα δούμε τον Κωστή Καλλιβρετάκη, που τα τελευταία χρόνια ζει μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου όπου συνεργάζεται ως ηθοποιός και σκηνοθέτης με θέατρα όπως το Ballhaus Naunynstraße και το Maxim Gorki Theater, μεταξύ άλλων.
Σύνθεση κειμένου- δραματουργία: Ελένη Τριανταφυλλοπούλου Σκηνικό: Αδριανός Ζαχαριάς Σχεδιασμός φωτισμού: Νίκος Βλασόπουλος Βοηθός σκηνοθέτη: Άλκηστις Νικολαΐδη Ιστορικός σύμβουλος: Λεωνίδας Καλλιβρετάκης Photo credit: @kostisk.
Σημειώνεται ότι το κείμενο της παράστασης διαμορφώθηκε με τη συμβολή του Κωστή Καλλιβρετάκη. Η παράσταση επιχορηγείται από το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ.

Θέατρο 104: Ευμολπιδών 41, Γκάζι
Από 24 Μαρτίου κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 21:00. 
Τηλέφωνα επικοινωνίας ταμείου: 210 3455020. 
Είσοδος: 10 ευρώ κανονικό, 5 ευρώ φοιτητικό-ανέργων, 3 ευρώ ατέλειες.




συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | μυρτώ αποστολίδου + λευτέρης τσινάρης + @kostisk
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου