Η πόλη της Ξένιας

Όταν την ρώτησα για το βιβλίο, γύρισε και μου είπε "έγραψα την ζωή, σαν νεράκι. Δίχως να λογοκρίνω τίποτα, δίχως οργάνωση. Και μάλιστα έγινε βιβλίο με γερή δομή, χωρίς να το έχω επιδιώξει. Σαν να μιλάω σε κάποιον, γλυκά και άνετα." Κι όταν αναρωτήθηκα πόσο θέατρο βλέπει, μου απάντησε "πολύ. Αλλά είναι και πάμπολλες οι παραστάσεις. Τόσο για ενήλικες, όσο και για μικρούς. Δεν γίνεται να υπάρχουν τόσες πολλές παραστάσεις. Τα βράδια σκέφτομαι πόση ουσία είχε, αυτό που είδα ως θεατής σε ένα έργο. Καλή παράσταση είναι αυτή που θα με αγγίξει. Θα με κάνει να την σκέφτομαι, να την θυμάμαι. Και εγώ όταν είμαι πάνω στο σανίδι, τα βράδια δεν κοιμάμαι τόσο γρήγορα. Πέρασα βράδια άγρυπνα, για το πως θα εκφέρω μια φράση-μια ατάκα"... 

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | λευτέρης τσινάρης */* επιμέλεια | τάσος θώμογλου + ιάκωβος καγκελίδης
Ξένια Καλογεροπούλου

Το "Γράμμα στον Κωστή" είναι σαν να μου κάνει ένα δώρο ο ίδιος... 

rejected: Γράψατε ένα βιβλίο με αφορμή την απώλεια του συζύγου σας και το παρουσιάσατε στην Θεσσαλονίκη. Είναι εύκολο να γράφεις "Γράμμα στον Κωστή", σε έναν, και ξαφνικά να απευθύνεσαι στους πολλούς;

Ξ.Κ.: Είναι περίεργο. Όταν έγραφα το γράμμα (σε κάποιον που και ποτέ δεν θα μπορούσε να το διαβάσει), δεν φανταζόμουν πως-μέχρι στιγμής-θα διαβάζονταν από 10.000 ανθρώπους. Είναι συγκινητικό, ζεστό, και ευχάριστο. Ήταν ένα "δώρο" πάσης πλευράς. Ακόμη και για το γεγονός πως, όταν το έγραφα δεν είχα ούτε ένα ευρώ στην τσέπη και τώρα, μπορώ και βγάζω κάποια χρήματα, από κάτι που δεν το είχα απώτερο σκοπό, ούτε μπορούσα να το φανταστώ. Όταν άρχισα να το γράφω, δεν φανταζόμουν καν, ότι θα γίνει βιβλίο. Είναι σαν να μου κάνει ένα δώρο ο Κωστής. 


Όταν φτάνεις στην ηλικία των 80 χρόνων, χαίρεσαι που τα θυμήθηκες, τα κατέγραψες

rejected: Όταν γράφατε το "γράμμα", όσο ψυχοφθόρο ήταν, τόσο συνάμα λυτρωτικό υπήρξε;

Ξ.Κ.: Το βιβλίο ήταν μια λυτρωτική διαδικασία. Δύο χρόνια πέρασαν από τον πολύ πόνο, στην ανακούφιση και έπειτα, σε μια μεγάλη χαρά. Δεν έξυνα τις πληγές μου, αλλά τις ξαναθυμόμουν και-με τα χρόνια-γινόντουσαν λιγότερο οδυνηρές. Είχα μια ανάγκη να θυμηθώ, αυτά που-κάποια στιγμή-θα ξεχάσω. Όταν φτάνεις στην ηλικία των 80 χρόνων, χαίρεσαι που τα θυμήθηκες, τα κατέγραψες, καθότι σε λίγο, θα αρχίσω να τα ξεχνάω, Γιώργο... Σκέψου ότι λίγα πράγματα ήδη τα ξεχνώ, και σε ελάχιστα χρόνια μπορεί να διαβάζω το βιβλίο, σαν κάτι καινούργιο για μένα. 

rejected: Ήρθατε στην Θεσσαλονίκη, που φέτος είναι η "πόλη της Ξένιας", καθότι παρουσιάζονται τρία θεατρικά έργα σας, για μικρά και μεγάλα παιδιά και μιλήσατε σε διάλεξη σε φοιτητές ηθοποιούς του Κρατικού Θεάτρου και του ΊΑΣΜΟΥ Θεσσαλονίκης. 

Ξ.Κ.: "Το αγόρι με την βαλίτσα" που μετέφρασα, το έκανα μυθιστόρημα και βγήκε σε βιβλίο με εξαιρετική εικονογράφηση. Η παράσταση παίζεται στο θέατρο της Μονής Λαζαριστών, τις Κυριακές. Απόλαυσα ένα υπέροχο ανέβασμα της "Οικογένειας Νώε" που είχαμε φτιάξει με τον Θωμά Μοσχόπουλο, στο Βασιλικό Θέατρο-μου άρεσε πολύ. Είδα τον προηγούμενο μήνα και το "Σκλαβί" με νέα παιδιά γεμάτα όρεξη. Παίζεται ο "Οδυσσεβάχ" σε Πάτρα και Γιάννενα-αλλά δεν αντέχω να το δω, ξανά αυτό το έργο. Είναι τόσες φορές που το έχω δει, σε Ελλάδα και εξωτερικό-δεν μπορώ άλλο! Μίλησα σε νέους ηθοποιούς που σπουδάζουν-ήταν η πρώτη φορά και το κατευχαριστήθηκα. 

Ξένια Καλογεροπούλου

rejected: Το θέατρο ΠΟΡΤΑ, το θέατρό σας, φέτος τον χειμώνα παρουσιάζει την "Δίκη του Κ."...

Ξ.Κ.: Την ημέρα της πρεμιέρας συγκινήθηκα παρακολουθώντας, από την τελευταία σειρά της πλατείας του θεάτρου, νέους ηθοποιούς, υπό την καθοδήγηση του μεταφραστή-σκηνοθέτη Θωμά Μοσχόπουλου, να δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό. Ο πρωταγωνιστής της παράστασης, ο Μιχάλης Συριόπουλος, είναι ένας σπουδαίος νέος ηθοποιός που ήρθε από την Θεσσαλονίκη, για αυτό το έργο. Μαζί με όλα τα παιδιά του θιάσου, αναδεικνύεται το σύμπαν και ο πυρήνας του έργου του Κάφκα, σε μια παράσταση που θαύμασα.  

ίμαι περήφανη για την "Δίκη του Κ.". Η αίσθηση της συνολικής δουλειάς που αποτυπώνεται σε αυτήν την παράσταση και το ήθος των παιδιών με συγκινεί.

rejected: Πώς είναι να "δίνεις σκυτάλη" σε θίασο με όλο νέα παιδιά στο θεατρικό σανίδι, υπό την επίβλεψη του Θωμά Μοσχόπουλου;

 

Ξ.Κ.: Έχει πέσει απίστευτη δουλειά, στις πρόβες, από όλο το θίασο και για πολλούς μήνες. Κουράζονταν πολύ στις πρόβες. Γι' αυτό και όφειλε όλο να είναι με νέα ταλαντούχα παιδιά που θα μοχθούν για την λεπτομέρεια. Είμαι περήφανη για την "Δίκη του Κ.". Η αίσθηση της συνολικής δουλειάς που αποτυπώνεται σε αυτήν την παράσταση και το ήθος των παιδιών με συγκινεί. Είναι μια παράσταση γεμάτη εικόνες που εναλλάσσονται, σαν γκροτέσκο σινεμά, με χιούμορ, οπτικό ενδιαφέρον, την ουσία του κειμένου και τίποτα-μα τίποτα βαρύγδουπο. Ο Κάφκα είχε χιούμορ και του άρεσαν οι ταινίες-εξού και ο βασικός ήρωας του έργου που υποδύεται ο Μιχάλης Συριόπουλος- έχει κάτι από Μπάστερ Κίτον, που το φέρει πάνω στη σκηνή. 

 

Ο Θωμάς ήρθε 27 χρονών στο θέατρο και με δυο κουβέντες καταλάβαμε ότι ταιριάζουμε

 

rejected: Το θέατρο ΠΟΡΤΑ το έχετε γράψει στον Θωμά Μοσχόπουλο. 

 

Ξ.Κ.: Ναι, το θέατρο ΠΟΡΤΑ το έγραψα στον Θωμά. Είναι πλέον δικό του! (γέλια)... Ένα από τα θαύματα που συμβαίνουν πολύ συχνά, μα και σπάνια, είναι να βρίσκεις κάποιους ανθρώπους να συνεργάζεσαι απόλυτα. Μυαλά, ιδέες, όνειρα να ταιριάζουν. Αυτό έγινε με τον Θωμά, όταν ήταν μικρούλης. Ο Θωμάς ήρθε 27 χρονών στο θέατρο και με δυο κουβέντες καταλάβαμε ότι ταιριάζουμε. Δεν θα μπορούσα να γράψω θεατρικό έργο με άλλον άνθρωπο. Ποτέ δεν θα έκανα κάτι μαζί με κάποιον, αν δεν ήταν ο Θωμάς. Και έχουμε γράψει μαζί έξι έργα. Κι ένα τώρα που διασκευάσαμε μαζί το "Ένας Δράκος, μα τι δράκος", είναι το παιδικό που θα ανέβει στις επόμενες μέρες στο ΠΟΡΤΑ. Πριν λίγα χρόνια,  έκανα την διαθήκη μου και του άφησα το θέατρο, και αμέσως είπα "γιατί να περιμένουμε να πεθάνω και μην καμαρώσω από τώρα", αυτό το νέο στοιχείο που θα μπει στο θέατρό μας και θα το αναλάβει απόλυτα ο Θωμάς.

rejected: Το θέατρο ΠΟΡΤΑ, είναι το πρώτο ή το δεύτερο σπίτι σας, τελικά;

 

Ξ.Κ.: Ε... δεν τα αξιολογούμε έτσι τα σπίτια! (γέλια)  Ευτυχώς, δεν απέχουν πολύ, τα δύο σπίτια. Πηγαίνω από το ένα στο άλλο. Έχω και ένα τρίτο σπίτι στο Πήλιο, που πηγαίνω, γράφω, κολυμπάω... Το θέατρο ΠΟΡΤΑ, είναι ένα "σπίτι" με πολλές οικονομικές δυσκολίες. Ελπίζω να τα βγάλουμε πέρα.   

Ξένια Καλογεροπούλου

 

Γίνεσαι ηθοποιός για να μοιράζεσαι. Και για να μοιράζεσαι, πρέπει να έχεις όραμα

rejected: Στο θέατρο ΠΟΡΤΑ, ξεκινάει και η νέα παράσταση του Κώστα Φιλίππογλου, ενώ η νεότατη Σοφία Πάσχου παρουσιάζει για δεύτερη σεζόν-επιτυχημένα-παιδική παράσταση και ετοιμάζει την "Μύτη" του Γκόγκολ, όπως και η Κατερίνα Καραδήμα, με παράσταση βρεφικού θεάτρου. Είναι εύκολο να είσαι νέος ηθοποιός και να κάνεις αυτή τη δουλειά, με τόσο κόπο και πρόβα; 

 

Ξ.Κ.: Αυτή την δουλειά δεν την κάνει ο καθένας. Και μάλιστα, για ελάχιστα χρήματα. Στο θέατρο ΠΟΡΤΑ προσπαθούμε οι ηθοποιοί μας να παίζουν σε δύο παραστάσεις, έτσι ώστε να τους φτάνουν και τα χρήματα, που έτσι κι αλλιώς, είναι λίγα. Πρόκειται για μεγάλη θυσία, νέοι άνθρωποι να δουλεύουν με αυτό τον τρόπο. Θα μπορούσαν να εργάζονται σε πιο εμπορικές δουλειές, να είναι πιο άνετοι οικονομικά. Κι όμως έρχονται στο θέατρο ΠΟΡΤΑ,  δίνουν την ψυχή τους, σκοτώνονται στην κούραση και είναι ευτυχείς. Λάμπουν οι ηθοποιοί μας. Γίνεσαι ηθοποιός για να μοιράζεσαι. Και για να μοιράζεσαι, πρέπει να έχεις όραμα.

rejected: Αυτό το "μαζί" που απαιτεί το θέατρο, όταν ξεκινούσατε- εσείς- την καριέρα σας το είχατε συνείδηση; Ή η ορμή των νιάτων, σε κάνει πιο νάρκισσο; 

 

Ξ.Κ.: Την ομαδική δουλειά του θεάτρου, όταν ξεκίνησα, την έζησα σε επαγγελματικές ατμόσφαιρες, με την καλή και την κακή έννοια. Δεν υπήρχε η απόλυτη μοιρασιά. Αυτό το γνώρισα αργότερα, και στο δικό μου θέατρο, αλλά και στο θέατρο του Λευτέρη Βογιατζή, το ΑΜΟΡΕ, στο Εθνικό... με ομάδες και σκηνοθέτες που είχαμε μεγάλη σχέση μεταξύ μας.   

rejected: Θα θέλατε να είχατε κάνει κάτι διαφορετικά, σε αυτή την πορεία;

 

Ξ.Κ.: Θα ήθελα να μην είχα σπουδάσει στην Αγγλία, όπου δεν έμαθα τίποτα. Θα ήθελα να είχα πάει στην σχολή του Κάρολου Κουν. Ήρθαν έτσι τα πράγματα, που δεν πήγα. Δεν ξεκίνησα με τις σπουδές και τον τρόπο που ήθελα να δουλεύω στο θέατρο. Έχασα αρκετά χρόνια για να μάθω την δουλειά μου. Νομίζω ότι την έμαθα. Έκανα τα καλύτερα μου πράγματα ως ηθοποιός, τα τελευταία δέκα χρόνια. Αυτό είναι ευχάριστο, καθότι θα μπορούσε να είναι και το αντίθετο. Το θέατρο έχει δυσκολίες, που με κόπο ξεπερνιούνται.   

Ξένια Καλογεροπούλου

rejected: Φέτος, ενώ παρακολουθούσατε την "Δίκη του Κ." στο θέατρό σας, λαχταρούσατε να είστε κι εσείς, πάνω στην σκηνή;  

 

Ξ.Κ.: Πέρυσι, έπαιζα στις "Ιδιοτροπίες της Μαριάννας" και το κατευχαριστήθηκα. Φέτος, δεν υπήρχε κάτι κατάλληλο για μένα. Καλύτερα, γιατί έχω πολύ δουλειά με τα βιβλία. Κυκλοφορούν "Τα παραμύθια της Ξένιας" ήδη, θα βγει και ένα δεύτερο βιβλίο-συνέχεια αυτού με πιο..."φοβιστικά" παραμύθια. Κάνω ταξίδια και μάλιστα θα πάω και στην Στοκχόλμη, για παρουσίαση βιβλίου στους Έλληνες της εκεί πόλης. Ευκαιρία για ένα ακόμα ταξιδάκι. (γέλια)... Έχω γεμάτο χειμώνα!  

Οι αποτυχίες μου ήταν πιο συχνές, από τις επιτυχίες. Τουλάχιστον, οικονομικά

rejected: Η αποτυχία στο θέατρο;  

Ξ.Κ.: Υπήρξαν παραστάσεις στο θέατρο που δεν έπρεπε να ανέβουν. Ήταν λάθος επιλογή, είτε έργο, είτε διανομή. Οι αποτυχίες μου ήταν πιο συχνές, από τις επιτυχίες. Τουλάχιστον, οικονομικά. Με τον Γιάννη Φέρτη, περάσαμε δύσκολες, οικονομικές περιόδους, όταν είχαμε δικό μας θίασο. Η οικονομική αποτυχία ξεπερνιέται... η καλλιτεχνική σε κουράζει... αν είναι αποτυχία και τα δύο... μην τα συζητάμε! Στην "καινούργια ΠΟΡΤΑ" δεν πιστεύω αυτά τα δύο χρόνια να έχει κάνει κάποιο λάθος ο Θωμάς. Στην καριέρα μου, έτυχε να παίζω με 20 άτομα από κάτω... εκεί είναι δύσκολα τα πράγματα. Πέρυσι, "Οι ιδιοτροπίες της Μαριάννας" είχαν καλλιτεχνική επιτυχία, κι όχι εισπρακτική. Δεν παίξαμε την παράσταση για καιρό, αλλά την χαρήκαμε! Εγώ την χάρηκα και γιατί μετέφρασα το έργο.   

rejected: Η γραφή είναι καταφύγιο; 

 

Ξ.Κ.: Τώρα πια, η γραφή μου έγινε απαραίτητη. Μου έρχεται μια ιδέα και αρχίζω να γράφω.... μετάφραση, διασκευή... οτιδήποτε. Η γραφή παίζει μεγάλο ρόλο στην ζωή μου.  

Ξένια Καλογεροπούλου

rejected: Η περίφημη φράση στον "Γλάρο", που παίξατε δύο φορές; 

 

Ξ.Κ.: Πολλές φορές ασχολήθηκα με την μετάφραση που είχα κάνει στον "Γλάρο" του Τσέχωφ. Είναι μια στιγμή που η Νίνα λέει: "Είμαι ένας γλάρος". Δυο φορές τον είχα παίξει αυτόν τον ρόλο και ποτέ δεν είχα βρει τον τρόπο που έπρεπε να λέγεται αυτή η φράση. Το "είμαι ένας γλάρος" ακούγεται σαν πληροφορία. Μετά από τριάντα ολόκληρα χρόνια, βρήκα την λύση στην μετάφραση. Ήταν πολύ απλό τελικά: "Ένας γλάρος είμαι". Έτσι άκουσα να λέγεται, σε μια παράσταση που δεν έπαιζα εγώ. Και καμάρωνα τόσο! Σε στοιχειώνει το θέατρο... μια φράση του, μπορεί να σε κάνει να μην κοιμηθείς την νύχτα. Το ξημέρωμα να "παιδεύεις" τον τρόπο που το επόμενο βράδυ, θα πεις στο θέατρο, αυτή τη μία και μόνη φράση. 




συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | λευτέρης τσινάρης
επιμέλεια | τάσος θώμογλου + ιάκωβος καγκελίδης