Μικρή Επίδαυρος, Μεγάλος Σταμάτης

Κρατιέμαι. Με τα τραγούδια του μεγαλώνω, ό,τι ζω και ανασαίνω εκείνος το έκανε νότες και το ΄βαλε δίσκο στο πικ-απ του βίου μου. Κρατιέμαι. Όποτε δω μαύρα και άσπρα πλήκτρα πατημένα σε πιάνο, μόνο εκείνον σκέφτομαι. Ποια άλλη μελωδία είναι ικανή, να με κάνει να τον λησμονήσω;-καμιά! Κρατιέμαι-το προσπαθώ. Είναι πολύ περισσότερα από ένας σπουδαίος καλλιτέχνης, ένας σπουδαίος άνθρωπος, μικρό παιδί σε σχήμα ώριμου Κυρίου και το κάππα-παρακαλώ με κεφαλαία γραμμένο. Κρατιέμαι και στην κουβέντα που κάναμε, τώρα που ξεκινά τη βόλτα του για τη Μικρή Επίδαυρο. Κρατήθηκα. Μόνο στον πρόλογο δεν μπόρεσα. Εδώ λύγισα, σαν κοίταξα στα μάτια του, το σπινθηροβόλο βλέμμα, να μου ζεσταίνει τη καρδιά. Πώς να κρατηθώ, ρε ΄συ;... Το μεγαλείο του σπουδαίου...

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | γιάννης πρίφτης + πανος γιαννακόπουλος */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου
Σταμάτης Κραουνάκης

rejected: 8 Οκτώβρη 1838. Ιούλιος 2016. 178 χρόνια μετά και ο λόγος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στη Πνύκα, είναι πιο επίκαιρος λόγος από ποτέ. Ποια στιγμή ήταν αυτή που σε έκανε να αισθανθείς ότι οφείλεις να καταπιαστείς με αυτό το κείμενο και να γίνει μια μελοποιημένη παράσταση για δύο μόνο νύχτες στο μικρό θέατρο της Επιδαύρου;

Σ.Κ.: Πριν μερικά χρόνια, για μια ραδιοφωνική 25 Μαρτίου, ανακάλυψα αυτό το κείμενο. Συγκλονίστηκα. Μου ήρθε αυθόρμητα στο μυαλό, την στιγμή που ετέθη να κάνω κάτι με την Ελένη Ουζουνίδου στο Φεστιβάλ. Παρακάλεσα να παρουσιαστεί στην Μικρή Επίδαυρο... κοντά στα μέρη που γεννήθηκε ο ήρωας. Ήταν μια αυθόρμητη σκέψη. Στην επεξεργασία, συνειδητοποιούσα πόσο τελικά σωστή ώρα είναι να το ξανακούσουμε.


rejected: Τι πρεσβεύει μέσα σου η Επίδαυρος;

Σ.Κ.: Ύψιστη επικοινωνία με τα μεγάλα αιώνια κείμενα. Ήχος, λόγος, όρχηση...

'Σπίτι μας είναι η υφήλιος. Η Ελλάδα είναι ο τόπος καταγωγής μας'

rejected: "Όταν προστάζουνε πολλοί, ποτέ το σπίτι δεν χτίζεται, ούτε τελειώνει", λέει κάποια στιγμή στο λόγο του ο Κολοκοτρώνης. Το δικό μας σπίτι, η Ελλάδα του 2016, σε τι κατάσταση έχει περιέλθει; Θα σωθούμε από τη λαίλαπα, ή έχει κι άλλες "καταστροφές" το "μισοτελειωμένο" σπίτι μας;

Σ.Κ.: Με ρωτάς σαν να είμαι μέντιουμ. Έχω μια ενδιάμεση διαίσθηση, αλλά δεν κάνω προβλέψεις. Σπίτι μας είναι η υφήλιος. Η Ελλάδα είναι ο τόπος καταγωγής μας. Η λαίλαπα έχει όνομα: ´´Παγκόσμια κρίση του καπιταλισμού ´´. Οι άνθρωποι ζούμε τις λεπτομέρειες. Οφείλουμε να κοιτάξουμε όλοι πέρα από το εφήμερο. Καθημερινό αγώνισμα για το αυτονόητο. Ούτε βήμα πίσω. Δεν έχω να πω κάτι άλλο.

Σταμάτης Κραουνάκης

rejected: Τι σε "παίδεψε" περισσότερο κατά τη διάρκεια των προβών και της υλοποίησης, ετούτης της παράστασης;

Σ.Κ.: Η μελοποίηση των αποσπασμάτων από το "Θούριο" του Ρήγα κι άλλους στίχους από τα ξεσηκωτικά κι ενθαρρυντικά του καιρού των Ελλήνων. Κυρίως ο τρόπος που θα εντάσσονταν μικρά χορικά μέσα στο κυρίως σώμα. Η δασκάλα μάνα Ουζουνίδου και οι πέντε ξυπόλητοι Έλληνες (πέντε Έλληνες στον Άδη)... Χρήστος Γεροντίδης, Κώστας Μπουγιώτης, Σάκης Καραθανάσης, Χάρης Φλέουρας, ο Γιώργος Στιβανάκης...και ο Βάιος Πράπας στο μπουζούκι... νομίζω έχουμε καταφέρει να αρθρώσουμε μια μικρή τελετή υπενθύμισης και κυρίως αισθηματικής εκτίναξης ενός εμβληματικού προφορικού κειμένου.

rejected: Μαζί με την Ελένη Ουζουνίδου, ξανά. Θαρρώ, έχεις βαθιά καλλιτεχνική και ανθρώπινη αγάπη σε αυτό το θηλυκό. Τι φωτίζει την καρδιά σου, σε ότι αφορά εκείνη;

Σ.Κ.: Την αγαπώ. Έχουμε συγγένεια. Λατρεύω το ταλέντο της. Είναι σπουδαίος άνθρωπος. Είναι ευλογημένη. Ήξερα από την πρώτη στιγμή που τη συνάντησα ότι έχουμε δρόμο μαζί. Μ' αρέσει πολύ και σαν φωνή, τραγουδάει υπέροχα. Έχει κόσμο. Συνεννοούμαστε με τα μάτια, με μια λέξη. "Θεσμοφοριάζουσες", "Λούλα Αναγνωστάκη", "Ιοκάστη" στη Λάρισα, "Ντάριο Φο" πέρυσι και φέτος αυτό.

Σταμάτης Κραουνάκης

rejected: Και από δίπλα, πέντε νέοι καλλιτέχνες-συνοδοιπόροι, τόσο στην παράσταση της μικρής Επιδαύρου, όσο και στην πανελλαδική περιοδεία με το "Όλοι Ένα", για όλο το καλοκαίρι. "Ήταν όλοι τους παιδιά μου", ο Χρήστος Γεροντίδης, ο Σάκης Καραθανάσης, ο Κώστας Μπουγιώτης, ο Γιώργος Στιβανάκης και ο Χάρης Φλέουρας. Το πρώτο χαρακτηριστικό που φέρει στην καρδιά σου, κάθε ένα από αυτά τα πέντε πλάσματα, ποιο είναι;

Σ.Κ.: Είναι πυρήνας. Ο καθένας τους εκπροσωπεί έναν κόσμο, έναν πολιτισμό. Εδώ είναι σαν να ήρθαν Έλληνες από όλα τα σημεία, να κρατήσουν τη μάνα τους όρθια. Έχουν όλοι τους εγγενή λαϊκότητα. Αληθινό κόσμο μέσα τους. Είμαστε φίλοι, συνεννοούμαστε. Κατανοούμε πια ότι η μοίρα που μας ενώνει είναι η αναζήτηση της αλήθειας μας μέσα από την τέχνη. Εξαιρετικοί τραγουδιστές επίσης. Και πάνω απ΄ όλα, καθαρές ψυχές. Τους λατρεύω.

rejected: Μας πολεμάνε ανελέητα. Ψυχή και καθημερινότητα. Από πού να πιαστεί κανείς;

Σ.Κ.: Από τους φίλους του, από την τέχνη, από τα ταλέντα του, από μια βόλτα, από ένα καλό γέλιο. Ο Nτάριο Φο λέει ότι "ένα καλό γέλιο μπορεί να κάνει τον εχθρό κομμάτια".

"Ετοιμάζω πολλά. Είμαι ορεξάτος"

rejected: Τι προσμένει ο Σταμάτης, το ερχόμενο φθινόπωρο; Τι καλό ετοιμάζεις;

Σ.Κ.: Αγώνισμα, δουλειά, μερικές ακόμα παραστάσεις του "Όλοι Ένα" στην Αθήνα και μια εξαιρετική συνεργασία με το Θέατρο Τέχνης. Επίσης, καινούργια τραγούδια. Είμαι ορεξάτος.

Σταμάτης Κραουνάκης

rejected: Καθημερινά ραδιόφωνο στον ΚΟΚΚΙΝΟ και ενήμερος πάντα για καθετί καλλιτεχνικό. Αυτό το καλοκαίρι στα θεατρικά δρώμενα που "τρέχουν" ή ετοιμάζονται σε Φεστιβάλ Αθηνών και περιοδεία ανά την Ελλάδα, τι σε ιντριγκάρει να δε και τι απεχθάνεσαι να...."συναντήσεις" σαν άποψη ανεβάσματος παραστάσεων;

Σ.Κ.: Θα δω τον Γιώργο Κιμούλη, τον "Κουτρούλη" και οπωσδήποτε Νίκο Καραθάνο και Μιχαήλ Μαρμαρινό...τίποτε άλλο.

rejected: Μόλις τέλειωσε η επιτυχημένη περιοδεία του "ΟΛΟΙ ΕΝΑ" στο νησί της Κρήτης. Τι κρατάς από αυτές τις μέρες και τις νύχτες στο νησί-πατρίδα;

Σ.Κ.: Δεν έχω ακόμα καταφέρει να διαχειριστώ τα συναισθήματα. Ήταν κάτι βαθύ κι αποθεωτικό. Άνθρωποι...μάτια...αγκαλιές. Μεγάλο δώρο με περίμενε. Καινούργιοι φίλοι και μια υπόσχεση... για κάτι καινούργιο.

"Έχουμε ταλέντα. Είναι λίγο συγκρατημένοι ακόμα. "

rejected: Η εποχή μας, δεν θα έπρεπε να βγάζει νέους συνθέτες και στιχουργούς με μεγαλύτερη παραγωγικότητα; Τόσες σπουδές, καλλιέργεια από "τα μικρά" των τελευταίων γενεών, και το μουσικό αποτέλεσμα αυτών των παιδιών δεν είναι από μέτριο έως αδιάφορο;

Σ.Κ.: Χρειάζεται απελευθέρωση των δυνάμεών τους, εκτίναξη εκτός πλαισίου δεδομένων. Οι τολμηροί το κάνουν. Αυτοί μόνο θα επιβιώσουν νομίζω. Έχουμε ταλέντα. Είναι λίγο συγκρατημένοι ακόμα.

Σταμάτης Κραουνάκης

rejected: Τι γαληνεύει τη ψυχή σου;

Σ.Κ.: Οι άνθρωποι.

"Δε θέλω να με ρίχνουν τα μικρά. Με θέλω όρθιο να μπορώ να στηρίζω όποιον το χρειάζεται."

rejected: Ποια αντάρα πέρασε από δίπλα σου, τελευταία, και είπες στον εαυτό σου, "δεν θα αφήσω να μου ξανασυμβεί";

Σ.Κ.: (γέλια)...Από τέτοια πολλά. Αλλά μου αρέσει να ανταριάζουν τα πράγματα. Τσεκάρω την ετοιμότητα μου. Άστα να συμβαίνουν. Τα καλά είναι πιο πολλά. Είχα πολλά καλά μαζεμένα, τελευταία... τη βραδιά του Καλλιμάρμαρου με τον Σταύρο Ξαρχάκο, δωρεά. Την περιοδεία, τον "Κολοκοτρώνη"...τους φίλους μου στον "Κόκκινο" ...Προτιμώ να μένω σε αυτά. Δε θέλω να με ρίχνουν τα μικρά. Με θέλω όρθιο να μπορώ να στηρίζω όποιον το χρειάζεται.

"Την ανατροπή τη φέρνουν οι άνθρωποι. Όχι τα κόμματα."

rejected: Ένα χρόνο μετά τα capital control και το "ΟΧΙ", οι Έλληνες σε τι βάλαμε μυαλό και που δεν εννοούμε να "χαμπαριάσουμε" και να καλυτερεύσουμε;

Σ.Κ.: Την ανατροπή τη φέρνουν οι άνθρωποι. Όχι τα κόμματα. Είναι θέμα καθημερινής μάχης. Αυτός ο δρόμος που γιορτάζει στη Σαλονίκη, η Σβώλου, δεν είναι πράξη;

rejected: Κι όπως το αυτοκίνητο σε οδηγεί για τις τελευταίες πρόβες στην Επίδαυρο, ποιες σκέψεις σου κυριεύουν το νου;

Σ.Κ.: Αυτοί που μου φύγανε και μ΄ έφεραν εδώ. Ο Κουν,ο Βουτσινάς, ο φίλος μου ο Μπάμπης Γούσιας-αυτή η ταλεντάρα που έλιωσε σ΄ ένα χειμώνα μέσα. Τους καλώ, τους μιλώ, είναι εδώ. Στηρίζουνε.

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | γιάννης πρίφτης + πανος γιαννακόπουλος
επιμέλεια | τάσος θώμογλου + ιάκωβος καγκελίδης