Στο ανάστημα της Τέχνης

Ανήκει σε εκείνους τους ελάχιστους, που πορεύονται στο θέατρο με τον προσωπικό τους πήχη υψηλά. Δεν καταδέχεται να ρίξει νερό στο κρασί του, ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος και λίγο πριν τις δύο τελευταίες παραστάσεις στην Θεσσαλονίκη, μιλάει για μια ζωή όλη θέατρο...

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου
Λάζαρος Γεωργακόπουλος

rejected: "Οιδίνους". Ποιες σκέψεις σας κατέκλυσαν όταν διαβάσατε το έργο του Θανάση Τριαρίδη, πέρυσι, και επιλέξατε να το σκηνοθετήσετε και να παίξετε κι ο ίδιος; Ποιες αρετές του, σας άγγιξαν;

Λ.Γ.: Πρόκειται για ένα από τα καλύτερα έργα του Τριαρίδη - ο οποίος έτσι κι αλλιώς γράφει ένα εξαιρετικά προχωρημένο θέατρο, σε πλήρη αντιδιαστολή με την παρωχημένη ηθογραφία που χαρακτηρίζει (ή, έστω, χαρακτήριζε μέχρι πρότινος) την νεοελληνική παραγωγή. Ο Θανάσης γράφει με πυρετικό οίστρο για τον κόσμο των διασαλευμένων ταυτοτήτων, για επινοημένες ταυτότητες που χωροκατακτούν την συνείδηση των πρωταγωνιστών και γίνονται μέσα τους οι κυρίαρχες ταυτότητες. Αν στον "Μένγκελε", προηγούμενο θεατρικό του έργο, η αφετηρία ήταν το επικίνδυνο παιχνίδι δύο αγνώστων σε ένα νυχτερινό κουπέ τρένου, στον "Οιδίνου" έχουμε τον ζωικό πυρήνα της οικογένειας, όπου τα γεγονότα έχουν συμβεί εδώ και πολλά χρόνια και το μόνο που απομένει στους πρωταγωνιστές, είναι οι αποφάσεις πάνω στα γεγονότα. Αυτή η δραματουργική δομή δίνει την ευκαιρία να ανθίσουν δύο μοναδικοί ρόλοι που με γοήτευσαν από την πρώτη στιγμή.

rejected: "Οι άνθρωποι δεν μπορούν να κατανοήσουν τον χρόνο. Νιώθουν πως τους απειλεί." Είναι αλήθεια, τόσο απάνθρωπη επινόηση ο χρόνος; Πώς τον αντιλαμβάνεται ο Λάζαρος;

Λ.Γ.: Ο χρόνος είναι ο "κανίβαλος τρόμος", όπως γράφει ο Μίλτος Σαχτούρης. Δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από αυτόν και την ματαιότητά του. Από την άλλη πλευρά, αυτός ο τρόμος της ματαιότητας νοηματοδοτεί την ζωή μας - και μας κάνει να στρεφόμαστε στον έρωτα και στην τέχνη ακριβώς γιατί είναι μηχανισμοί αντίρροποι του θανάτου.

rejected: Το "Greenfields" των Brother Four είναι ένα τραγούδι που χαρακτηρίζει τους δύο ήρωες της παράστασης. Η δική σας πορεία στο χρόνο, από ποιο τραγούδι χαρακτηρίζεται και γιατί;

 

Λ.Γ.: Αν πρέπει να πω ένα μονάχα, και με αφορμή τον Οιδίνου που παίζουμε τώρα, θα πω το "You are my destiny" του Πολ Άνκα - λειτουργικό μέρος του επόμενου έργου του Τριαρίδη που θα ανεβάσουμε κλείνοντας έτσι μία τριλογία.

 
Λάζαρος Γεωργακόπουλος

   

Προσπαθώ να είμαι ηθοποιός. Να βιώνω τον τρόμο, τα δάκρυα, τα σκοτεινά χάσματα των ηρώων πάνω στη σκηνή

rejected: Πορεύεστε στο θέατρο, σε ξεκάθαρους δρόμους και δύσβατους. Το να κρατάς υψηλά τον πήχη, δεν έχει βαρύ τίμημα στον χρόνο;

Λ.Γ.: Προσπαθώ να είμαι ηθοποιός. Να βιώνω τον τρόμο, τα δάκρυα, τα σκοτεινά χάσματα των ηρώων πάνω στη σκηνή. Με μαγεύει τόσο πολύ και τόσο εξακολουθητικά η διαδικασία αυτή, που δεν έχω χώρο στο μυαλό μου για να αναλογιστώ αν πληρώνω τίμημα.

rejected: Τι σας δίνει χαρά στους χαλεπούς καιρούς που ζούμε; Από που αντλείται δύναμη;

Λ.Γ.: Σε προσωπικό επίπεδο, η δύναμη και η χαρά μου είναι η οικογένειά μου και οι φίλοι μου. Πέρα από αυτό υπάρχει μονάχα η τέχνη, ο πόνος της τέχνης, τα δάκρυα της τέχνης, η αιμορραγία της τέχνης, η ζωογόνα οδύνη της.

rejected: Φέτος, θα πρωταγωνιστήσετε στον "Εραστή" του Πίντερ, στο θέατρο Τέχνης, σε σκηνοθεσία Μίνας Αδαμάκη. Μετά το "Κέικ" και πάλι μαζί με την Μίνα, σε άλλες ιδιότητες συνεργασίας. Τι πρεσβεύει μέσα σας, αυτό το έργο του Πίντερ και επιλέξατε να ενταχθείτε σε αυτή την "ιστορία";

Λ.Γ.: Πρώτα από όλα πρόκειται για τον Πίντερ, έναν πολύ μεγάλο συγγραφέα , με μια ιδιαίτερη γραφή-πρόκληση για τον ηθοποιό, στην οποία οι λέξεις περισσότερο κρύβουν παρά αποκαλύπτουν. Αλλά, επιπλέον, ο "Εραστής" είναι ένα έργο που και αυτό πραγματεύεται το ζήτημα της εναλλαγής ρόλων και ταυτοτήτων -υπό αυτήν την έννοια, το βλέπω ως συνέχεια της δουλειάς μου στον "Μένγκελε" και στον "Οιδίνου".

Λάζαρος Γεωργακόπουλος

Το θεάτρο-και η τέχνη- είναι μια διαρκής καταβύθιση σε μια άγνωστη άβυσσο

rejected: Αυτές τις μέρες είστε ξανά Θεσσαλονίκη. Πώς είναι να συναντάς και πάλι, μετά το ΑΥΛΑΙΑ, την μνήμη του "Εννέα και κάτι"; Πώς είναι να πηγαίνεις να βλέπεις την φίλη σου-συνάδελφο και συμπορευτή στο "Εννέα και κάτι", Λυδία Φωτοπούλου να παίζει "Μάνα Κουράγιο"; Σας στεναχωρεί που δεν προχώρησε η ιστορία του "Εννέα και κάτι";

 

Λ.Γ.: Το θεάτρο-και η τέχνη- είναι μια διαρκής καταβύθιση σε μια άγνωστη άβυσσο. Έτσι αντιλαμβάνομαι τον κάθε ρόλο, την κάθε παράσταση και την κάθε θεατρική συλλογικότητα στην οποία συμμετέχω. Το "Εννιά και κάτι" προέκυψε ως συνέχεια των χρόνων που μοιραστήκαμε οι τρεις μας, η Λυδία Φωτοπούλου, η Μαρία Κατσιαδάκη και εγώ, στο "Αμόρε". Όπως συνέβη και στην περίπτωση του "Αμόρε", η πορεία του "Εννιά και κάτι" μας άφησε σπάνια δώρα και μια εξακολουθητική σχέση ζωής. Και όπως λέει ο ήρωας του "Οιδίνου", δεν μετανιώνω για τίποτε. Φυσικά και είδα την Λυδία στο "Μάνα Κουράγιο”. Είναι μία σπάνια ηθοποιός η Λυδία Φωτοπούλου, μία ηθοποιός ‘’μάθημα’’. Είμαστε πολύ τυχεροί που την έχουμε και είστε πολύ τυχεροί που την είχατε φέτος στην πόλη σας, σε ένα τόσο σπουδαίο ρόλο.

rejected: "Τα παιδιά πρέπει να φεύγουν από το σπίτι. Να ανοίγουν τα φτερά τους. Ειδάλλως, η οικογένεια μπορεί να γίνει ένα νοσηρό κελί..." Στις μέρες μας, η Ελλάδα δεν τρώει τα παιδιά της, αιχμάλωτα στην ίδια στέγη για οικονομικούς λόγους ή "φευγάτα" από την χώρα, σε άλλα κράτη; Είστε αισιόδοξος για το μέλλον μας;

 

Λ.Γ.: Είναι πολύ δύσκολη η ελληνική πραγματικότητα σήμερα, καθώς παθογένειες χρόνων και λογής προσχωρήσεις στον λαϊκισμό έχουν επιφέρει την χρεοκοπία της κοινωνίας. Είμαι -ωστόσο- αισιόδοξος πως μια μεγάλη αναγέννηση μπορεί να γεννηθεί μέσα από τις στάχτες.

Η δυσκολία στα εισιτήρια και στα οικονομικά των παραστάσεων μπορεί να μας απελευθερώσει εκφραστικά

rejected: Φέτος, είναι μια δύσκολη χρονιά, κατά γενική ομολογία, για το θέατρο. Κάτι που δεν υπήρχε τα τελευταία χρόνια. Πού το αποδίδετε;

Λ.Γ.: Προτιμώ να δω την δυσκολία αυτή ως ευκαιρία. Η δυσκολία στα εισιτήρια και στα οικονομικά των παραστάσεων μπορεί να μας απελευθερώσει εκφραστικά. Ας μην ξεχνάμε πως ο Κάρολος Κουν, ίδρυσε το Θέατρο Τέχνης τον φοβερό χειμώνα του 1942-1943, τότε που κάθε μέρα τα κάρα μάζευαν πτώματα νεκρών από την πείνα.

Λάζαρος Γεωργακόπουλος

rejected: Στα τόσα χρόνια πορείας στο σανίδι, ποια είναι η μεγαλύτερη χαρά που σας έδωσε το θέατρο, και ποια "πίκρα" του θάβετε στην μνήμη σας;  

 

Λ.Γ.: Οι χαρές του θεάτρου είναι συνάμα και οι πίκρες του, οι πληγές του. Αυτή η αντίφαση νοηματοδοτεί την κάθε έξοδο στην σκηνή σε αυτό το ολόλαμπρο σκοτάδι.

rejected: Σε ποια αυταπάτη πιστέψατε σε αυτή την ζωή;

Λ.Γ.: Στο ότι η αγάπη θα κατισχύσει. Πιθανώς να είναι ανιστορική η εμμονή σε αυτή την φράση - αλλά εξακολουθώ να την πιστεύω, όλο και πιο πολύ, όλο και πιο βαθιά. Ίσως για αυτό ταιριάξαμε τόσο με τον Τριαρίδη και τα έργα του, γιατί όσο μαύρα η άρρωστα κι αν φαίνονται στους άλλους. εγώ διακρίνω μέσα τους φως και αγάπη.




συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου