Ο ελεύθερος

"Είμαι παιδί της εποχής μου. Δεν ζω κάπου, μόνος μου, κλεισμένος. Είναι όλα τόσο ρευστά που μόνο αμήχανα, μπορείς να στέκεσαι απέναντι στα πάντα. Στο θέατρο, στη ζωή, στις σχέσεις, στην απειλή ενός πολέμου, στο ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί να βρεθείς στην θέση του ξενιτεμένου. Πονάω στην φτώχεια, με πονάει η προσφυγιά. Θέλω να είμαι ενεργός στην αβεβαιότητα. Σε μια εποχή φαινομενικά απόλυτης απάθειας, βλέπω με λύπη ότι ο καθένας κλείστηκε σε ένα καβούκι δικό του. Η εσωστρέφεια είναι που μας χαρακτηρίζει. Και δεν μιλάω εξ ονόματος γενιάς ή κάποιου άλλου... ό,τι νιώθω σου λέω"...Ο Μιχάλης Σαράντης στο rejected...

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | βάσια αναγνωστοπούλου + ιωάννα χατζηανδρέου + κώστας καραβατέλλης */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου

Δεν μπορώ για τίποτα να είμαι σίγουρος. Όχι από φόβο, αλλά από αγάπη στα πράγματα

rejected: "Θέλω να κόψω το κόσμο στα δύο. Να κατοικήσω στο κενό ανάμεσα. Εγώ. Ούτε άντρας, ούτε γυναίκα".... Ποιο είναι το δικό σου "θέλω" σε αυτόν τον κόσμο, αυτήν την περίοδο;

Μ.Σ.: Θέλω να στέκομαι με μεγαλύτερη αμηχανία απέναντι στα πράγματα, από ό,τι με μεγαλύτερη σιγουριά. Δεν μου αρέσει πια, να είμαι σίγουρος για τίποτα. Κι αυτό που σου λέω, δεν συνάδει απαραίτητα με το θέατρο, βάσει της φράσης από τη "Μήδεια" που ανέφερες. Το θέατρο είναι ένα μεγάλο κομμάτι της καθημερινότητάς μου, αλλά δεν είναι το μόνο πράγμα στη ζωή μου. Δεν θέλω σιγουριά, αλλά επιζητώ να στέκομαι με αμηχανία απέναντι στις ανθρώπινες σχέσεις, τη ζωή και το θάνατο, με το πόσο χάνεις το κέντρο σου και το ξαναβρίσκεις κάνοντας διακοπές ή σταματώντας να "βαράς σαν κινητήρας" που απλά συνεχίζει να κάνει κάτι ίδιο, δίχως απαραίτητα να νιώθει το γιατί το κάνει. Δεν μπορώ για τίποτα να είμαι σίγουρος. Όχι από φόβο, αλλά από αγάπη στα πράγματα. Αλλιώς, δεν εκτιμάς τίποτα. Δεν εκτιμάς τίποτα στη σιγουριά του... Και τα διεκδικείς όλα με μεγαλύτερη λαχτάρα, όταν δεν είναι δεδομένα στο κεφάλι σου. Η αποδοχή του μη δεδομένου και ότι τίποτα δεν είναι απόλυτο, σε κάνει να είσαι λίγο πιο πάνω. Κι ας έχει "χυθεί αίμα" μέσα σου.

rejected: Ζούμε την εποχή των social media, που ο καθένας ό,τι σκέφτεται, όπου είναι κι ό,τι κάνει το δηλώνει δημόσια.

Μ.Σ.: Πάντα υπήρχε αυτή η τάση στους ανθρώπους. Απλά, τώρα είναι στο χέρι σου, κυριολεκτικά. Όλη η τάση είναι στο κινητό σου. Έχεις πρόσβαση στα πάντα με το κινητό σου. Ο καθένας ορίζει το μέτρο του. Κάθε άνθρωπος δυνητικά είναι τα πάντα. Πιστεύω στα μέτρα, τα όρια και τις ισορροπίες του κάθε ανθρώπου που μπορεί καθημερινά να χτίζει, μέσα από προσωπική δουλειά και κόστος.

Μιχάλης Σαράντης

rejected: Στις ατέλειωτες ώρες που βολτάρεις με το ποδήλατό σου, στην Αθήνα, δεν παρατηρείς την μεγάλη μοναχικότητα των ανθρώπων, που μόνοι με ένα σκυλί στο χέρι, βαδίζουν στους δρόμους;

Μ.Σ.: Δεν το πιστεύω αυτό καθόλου! Καταρχάς, είναι πολύ ωραία παρέα ο σκύλος! Εγώ μιλάω για μια βαθύτερη εσωστρέφεια, όχι αυτή που θα δεις μόνο στον δρόμο. Δεν βλέπω "τραβηγμένα" πράγματα, δεν παρατηρώ μοναχικότητα- παρατηρώ μοναξιά. Έχω βρεθεί σε παρέες που όλοι είμαστε με το τηλέφωνό μας στη μούρη, αλλά μία που το λέμε και μία που το κλείνουμε. Το καθετί είναι για να αντιμετωπίζεται επί τόπου. Πιστεύω ότι υπάρχει μια βαθύτερη εσωστρέφεια. Πιστεύω ότι οι άνθρωποι πολύ δύσκολα ανοίγονται και εκτίθενται. Παίρνω και εμένα παράδειγμα. Άλλο η μοναξιά και άλλο η μοναχικότητα. Η μοναχικότητα είναι ένα πολύ ωραίο πράγμα. Να μπορώ να κάθομαι μόνος στο σπίτι, είναι υπέροχο. Δεν το μπορούσα μέχρι τα 25 μου. Δεν μπορούσα να κάτσω αντιμέτωπος με τον εαυτό μου. Τώρα, κάθομαι με μεγάλη χαρά! Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αποζητώ την παρέα των φίλων μου, των ανθρώπων που αγαπώ. ´Ισα ίσα, έχω καταφέρει να κάνω δουλειές με φίλους, που είναι αποτέλεσμα μιας συνεχούς προσωπικής σχέσης και τριβής.


rejected: Με το Δημήτρη Καραντζά και το Νίκο Καραθάνο, μιλάς έντονα "την ίδια γλώσσα"...

Μ.Σ.: Ο Δημήτρης Καραντζάς και ο Νίκος Καραθάνος είναι αγαπημένοι μου άνθρωποι, μας συνδέει βαθιά φιλία, είναι δικοί μου άνθρωποι. Ο κώδικας διαμορφώνεται στις δουλειές. Είναι δύο σκηνοθέτες που συνεργάζομαι φανταστικά. Χαίρομαι που βρέθηκα στο δρόμο τους και μακάρι να χαίρονται το ίδιο και αυτοί.

 

rejected: Τι ξεχωρίζεις έντονα στον χαρακτήρα του Δημήτρη Καραντζά και σε γοητεύει;

Μ.Σ.: Ότι είναι ακέραιος ο Δημήτρης. Ότι είναι πολύ ευαίσθητος, ότι έχει χιούμορ. Ότι δεν θα σε αφήσει ποτέ να νιώσεις εκτεθειμένος. Ότι συνομιλεί με κάτι υψηλό... Ότι θέλει να είσαι 100% παρών και δεν ικανοποιείται με κάτι ευτελές ή εύκολο. Ο Δημήτρης διαλέγει το "δύσκολο" μονοπάτι. Και μόνο έτσι γίνεται. Όχι αλλιώς. Αυτό μόνο θαυμασμό σου προκαλεί, είτε ο άλλος είναι 30 χρονών, είτε 65...

...όσο μεγαλώνω, υπάρχει πάντα ένα φθινόπωρο που έρχεται να μου υπενθυμίζει ότι πρόσθεσα ένα ακόμα καλοκαίρι στην πλάτη μου

rejected: Βολτάρεις με το ποδήλατο για να συναντιέσαι με τις μνήμες;

Μ.Σ.: Με το ποδήλατο, το αυτοκίνητο, με τα πόδια γενικά βολτάρω στο κέντρο της Αθήνας. Γυρνάω σε πολύ συγκεκριμένα μέρη, γιατί εκεί έχω μάθει. Τέλειωσε το καλοκαίρι και είχα μια μελαγχολία. Όχι βέβαια όση είχα πιτσιρίκι, όταν ερχόταν το φθινόπωρο, με το σχολείο, μετά από τρεις μήνες διακοπές. Αλλά, όσο μεγαλώνω, υπάρχει πάντα ένα φθινόπωρο που έρχεται να μου υπενθυμίζει ότι πρόσθεσα ένα ακόμα καλοκαίρι στην πλάτη μου. Οπότε, αντιλαμβάνομαι ότι τα καλοκαίρια που πέρασαν, αυτά είναι. Δεν έχεις άλλα. Είναι συγκεκριμένες οι μνήμες και τα μέρη. Δεν είμαι όπως στην μετεφηβεία που ονειρευόμουν διάφορα, τώρα πια έχουν συμβεί αρκετά και οφείλω να έρθω σε ειρήνη μαζί τους. Με ό,τι έκανα κι ό,τι δεν έπραξα. Οφείλω να "βολτάρω" και να έρχομαι σε ειρήνη με τα λάθη που έχω κάνει, τους ανθρώπους που έχω πληγώσει, όσους αγάπησα. Οπότε, λογικό να επιστρέφω στα μέρη που συνδέθηκα με μνήμες. Αυτό το χούι το ΄χω.

 

rejected: Για διακοπές εδώ και χρόνια, πας μονίμως τα καλοκαίρια στα Κύθηρα. Γιατί;

 

Μ.Σ.: Γιατί νιώθω άνετα, γιατί έχω φίλους που αγαπώ πολύ και θέλω να τους βλέπω και γιατί είναι πανέμορφα! Μπορεί να ενυπάρχει και μια φοβική συμπεριφορά μου σε σχέση με το καινούργιο πλέον. Έχει να κάνει και με την απώλεια. Μπορώ να πάω και πάω. Κάποια στιγμή μπορεί να μην μπορώ να πάω... Είναι τόσο απλό.

Μιχάλης Σαράντης

Η ζωή είναι μια συνεχής απώλεια λεπτών, στιγμών και πραγμάτων

rejected: Οι απώλειες ξαφνικά δεν μας οχυρώνουν; Οι απώλειές μας σκληραίνουν και μας δημιουργούν άμυνες;

 

Μ.Σ.: Η ζωή είναι μια συνεχής απώλεια λεπτών, στιγμών και πραγμάτων. Τώρα μιλάμε και σε λίγο το παρόν μας θα ανήκει ήδη στη μνήμη. Η ζωή είναι ένα ρολόι που τρέχει και για σένα, κι όταν αυτό το πάρεις χαμπάρι, σου εύχομαι καλή τύχη γιατί, είτε θα αντιληφθείς την σκληρότητα της ζωής και θα βγάλεις φτερά, είτε θα μείνεις για πάντα με τα πόδια στο χώμα.

rejected: Στον έρωτα αφήνεσαι εύκολα; Ή λειτουργείς με στρατηγικές;

 

Μ.Σ.: Δεν έχω καμία στρατηγική στον έρωτα. Η στρατηγική χρειάζεται όταν πας να πολεμήσεις, όχι όταν πας να ερωτευθείς. Δεν έχω καμία πολεμική διάθεση απέναντι σε τίποτα και σε κανέναν, εκτός από τον εαυτό μου. Με ειρήνη θέλω να λειτουργώ. Προσπαθώ να είμαι όσο πιο ειλικρινής και καθαρός με το συναίσθημά μου. Η στρατηγική για μένα είναι να αποδεχτείς, όσο μπορείς, τον εαυτό σου και να παρουσιάζεσαι όσο γυμνός και καθαρός γίνεται στην ή στον σύντροφο σου, για να επικοινωνήσεις. Ειδάλλως κοροϊδευόμαστε.

rejected: Ο "Αίας" είναι έρωτας; Ξεκίνησαν και τα σεμινάρια θεάτρου που πραγματοποιείς...

 

Μ.Σ.: Αγαπώ και είμαι σε επαφή καθημερινά αυτό το κείμενο. Ωριμάζει καθημερινά μέσα μου ο τρόπος που θέλω να το παρουσιάσω και ελπίζω τον επόμενο χειμώνα μαζί με τον φίλο μου τον Απόστολο Χαντζαρά που είναι ένας φανταστικός ζωγράφος να το κάνουμε πραγματικότητα. Ήταν φυσικό με έναν τρόπο να θέλω να μοιραστώ τι σκέφτομαι γι' αυτό το έργο εξού και το σεμινάριο που γίνεται αυτές τις μέρες στο οποίο είναι τέτοια η ζύμωση με τα παιδιά και η επαφή που δεν θέλω να τελειώσει..

Ζούμε πλέον στην εποχή της μετά-κρίσης. Η αυτοθυσία έχει γίνει σχεδόν δεδομένη

rejected: Θέατρο είναι τα πάντα. Το έμαθες και στο Τέχνης, όπου ο Διαγόρας Χρονόπουλος σε έβαλε, αν και πρωτοετή, να παίξεις "Λύσανδρο" στο "Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας" σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη και για να "σου σπάσει το τσαμπουκά" λίγα λεπτά πριν, σε έβαζε να πουλάς θεατρικά προγράμματα.

 

Μ.Σ.: Ναι. Ισχύει. Γι' αυτό και σέβομαι απεριόριστα όλους τους ανθρώπους που εργάζονται πίσω από την σκηνή. Ζούμε πλέον στην εποχή της μετά-κρίσης. Δυσκολευόμαστε όλοι. Η αυτοθυσία έχει γίνει σχεδόν δεδομένη. Οπότε ειδικά τώρα, το θέατρο δεν είναι σίγουρα να στηθεί το σκηνικό κάπως "αόρατα", για να πάω εγώ να παίξω.

rejected: Στην εποχή της μετά-κρίσης που ανέφερες, ο "σταυρός του Δημήτρη Χορν" που πήρες πριν δύο χρόνια, και είχε χρηματικό έπαινο 3.000 ευρώ, είναι πλέον μεγαλύτερης ζωτικής σημασίας για έναν ηθοποιό, από ότι πριν δύο χρόνια...

 

Μ.Σ.: Βέβαια! Και όχι μόνο για έναν ηθοποιό, για οποιονδήποτε που δουλεύει για να ζήσει 3.000 ευρώ είναι λεφτά! Τα είχα δώσει στη μάνα μου να τα φυλάξει, μην τα "ξεσκίσω" από τη χαρά μου.

Μιχάλης Σαράντης

rejected: Γιατί δεν έγινες τελικά ποδοσφαιριστής;

 

Μ.Σ.: Μάλλον δεν το ήθελα πολύ. Καλύτερα που δεν έγινα. Δεν λειτουργώ με το "αν γινόμουν"....μόνο στο φαντασιακό γίνονται όλα. Για μένα κάθε παράσταση είναι ένας αγώνας. Ποδόσφαιρο παίζουμε και στο θέατρο. Σε αγώνα κατεβαίνουμε όταν αρχίζει η παράσταση. Άθλημα είναι και το θέατρο. Προπονητής, συμπαίκτες και στόχος υπάρχουν...όλα...

rejected: Πριν ξεκινήσει η παράσταση, εξακολουθείς να θέλεις ησυχία;

 

Μ.Σ.: Ναι. Είναι κάτι που ακόμα το επιζητώ.

rejected: Κι όταν τελειώνει η παράσταση, "κατεβάζεις διακόπτες" εύκολα;

 

Μ.Σ.: Όχι. Γιατί, η δική σου δουλειά τελειώνει όταν γυρνάς στο σπίτι; Εμένα γιατί να τελειώσει στο σπίτι μου; Όλη αυτή η "μπουρμπουλήθρα" που υπάρχει γύρω από το θέατρο, καλώς υπάρχει, αλλά είναι και κανονική δουλειά. Σκέφτομαι πως η ζωή μου είναι μια ευθεία και οι παραστάσεις είναι κάποιες κουκκίδες πατημένες στην ευθεία -όπως οι στάσεις του μετρό- μαζί με αλλά γεγονότα που με στιγμάτισαν. Όλα πάνω στην ευθεία χαράσσονται.

rejected: Φέτος το χειμώνα, θα είσαι και στη δεύτερη χρονιά της "Οπερέττας" σε σκηνοθεσία Νίκου Καραθάνου.

 

Μ.Σ.: Ναι! Μετά θα συνεργαστώ με τον Δημήτρη Καραντζά ξανά, στο νέο έργο του Ευθύμη Φιλίππου που θα ανέβει στη "Στέγη". Ακολουθεί και μια κινηματογραφική ταινία με τον Ζαχαρία Μαυροειδή τα γυρίσματα ξεκινάνε το Φλεβάρη, με τίτλος της "Ο Απόστρατος". Το καλοκαίρι, με το καλό, θα είμαι με τον Αιμίλιο Χειλάκη και την Αθήνα Μαξίμου σε σκηνοθεσία του Αιμίλιου και του Μανώλη Δούνια στην "Αντιγόνη" του Σοφοκλή.

rejected: "Ό,τι σκοτώσεις πάντα θα αγαπάς". Εσύ τι σκότωσες, τελευταία; Τι αγάπησες, τόσο πολύ, δηλαδή;

 

Μ.Σ.: Αυτό που σκοτώνεις συνέχεια είναι τον εαυτό σου. Οι άνθρωποι προχωράνε, ωριμάζουν, μεγαλώνουν, εξελίσσονται, μετασχηματίζονται. Θα είχε πλάκα να έρθω σε επαφή με τον Μιχάλη των είκοσι χρόνων του. Έχουμε κοινά και σίγουρα τεράστιες διαφορές. Ούτως ή άλλως, η ζωή, τον εαυτό σου σκοτώνει με κάθε τρόπο, μέρα τη μέρα. Και φυσικά, οφείλεις να αγαπάς τον εαυτό σου. Το κατάφερα να έχω πλέον, καλή σχέση με τον εαυτό μου. Κι έτσι, ό,τι σκοτώσεις, πάντα θα αγαπάς...





συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | βάσια αναγνωστοπούλου + ιωάννα χατζηανδρέου + κώστας καραβατέλλης
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου