Απλά, ξεκάθαρο Ταλέντο

Kάτοχος μαύρης ζώνης TAE-KWON-DO και 1ου επιπέδου Wing-chun Kung-Fu. Ω,ναι!... Πρωταγωνιστεί στο "Γκιακ" και σκηνοθετεί το "Δε σε ξέχασα ποτέ" στο Κ.Θ.Β.Ε.. Διδάσκει στην Δραματική Σχολή του Κρατικού-λάθος ρήμα. Συνδιαλέγεται με αυριανούς συναδέλφους του. Έχει δρέψει δάφνες σκηνοθετώντας το "Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας" του Σαίξπηρ και το βαθιά συγκινητικό "Αγόρι με τη βαλίτσα". Της γενιάς του, μακράν ο καλύτερος- στην Θεσσαλονίκη- σκηνοθέτης. Εκείνος που δεν κοπιάρει, δεν "μπολιάζει" επιρροές, δεν πιστεύει σε "μύθους", δεν "προσκυνά" brand names, δεν φοράει καπέλο και κασκόλ να στο παίξει κουλτούρα και ως ηθοποιός πάνω στο σανίδι υπηρετεί. Δεν αυτοπροβάλλεται, "δεν ξεφεύγει". Ο σοβαρός με την καθολική έννοια του σοβαρού. Και εκείνος που σου κλείνει το μάτι, μέσα στην τόση σοβαρότητα. Τίποτα από τα παραπάνω, ο ίδιος δεν θα το πάρει ποτέ τοις μετρητοίς. Ο απλός. Ο απλός μέσα στην τόση φασαρία της έπαρσης. Κι ο ανατρεπτικός. Μέσα σε μια τόσο ζωή καθωσπρέπει...

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | τάσος θώμογλου */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης
Μιχάλης Σιώνας
Μιχάλης Σιώνας

Δεν ξεχνάω ποτέ πού μεγάλωσα

rejected: Τι δεν ξεχνάς ποτέ;

Μ.Σ.: Δεν ξεχνάω ποτέ πού μεγάλωσα. Από πού προέρχομαι. Δεν ξεχνάω να σέβομαι πολύ τον άλλον, όσο κλισέ και να ακούγεται.


rejected: Μετανάστες δεν είμαστε όλοι, σε αυτή τη γη;

Μ.Σ.: Με ένα βλέμμα αφουγκραζόμαστε το σήμερα. Οποιοδήποτε μέρος επιλέγεις να ζήσεις, είτε δεν έχεις γεννηθεί εκεί και το διάλεξες, είτε αφέθηκες στο μέρος, έχεις μπολιαστεί με κουλτούρες από γεωγραφικά μέρη που μπορεί να απέχουν εκατοντάδες χιλιάδες χιλιόμετρα από τον τόπο διαμονής σου. Η Θεσσαλονίκη, είναι ένα καλό παράδειγμα τόπου, όπου συνυπήρξαν για πολλά χρόνια, άνθρωποι διαφορετικών θρησκευτικών πεποιθήσεων, πολιτιστικών καταβολών, κοινωνικών τάξεων.

Μιχάλης Σιώνας
Μιχάλης Σιώνας

Μπορούμε να ζήσουμε, όχι μονιασμένοι, αλλά σεβόμενοι την διαφορετικότητα του άλλου. Η Θεσσαλονίκη θα όφειλε να είναι παράδειγμα τέτοιου τόπου διαβίωσης

rejected: Μπορούμε να συνυπάρχουμε με το διαφορετικό;

Μ.Σ.: Θέλω να πιστεύω-ελπίζω-φαντάζομαι, σε μια πόλη σαν τη Θεσσαλονίκη, όπου στη διαφορετικότητα των ανθρώπων βασίστηκε και χτίστηκε, ότι μπορεί να λειτουργεί αυτό το διαφορετικό. Μπορούμε να ζήσουμε, όχι μονιασμένοι, αλλά σεβόμενοι την διαφορετικότητα του άλλου. Η Θεσσαλονίκη θα όφειλε να είναι παράδειγμα τέτοιου τόπου διαβίωσης. Όπως κάποιοι έχουν στο μυαλό τους, ένα Βερολίνο, μια Νέα Υόρκη, ένα Λονδίνο. Βλέπουμε το multi culti εθνικοτήτων που ζουν μαζί, αλλά δεν έχεις ρωτήσει έναν Πακιστανό που ζει στο Λονδίνο πώς είναι... Δεν ξέρω στο "εμπράκτως" πώς και αν λειτουργεί. Ποια είναι κοινώς, η συνθήκη διαβίωσης. Εγώ το βλέπω κι από το δικό μου μικρόκοσμο. Οι γονείς μου ήταν Αυστραλία για πολλά χρόνια. Ο πατέρας μου πήγε Αυστραλία, έχοντας ζήσει στην Ελλάδα, σκληρά. Όταν βρέθηκε στην Αυστραλία είδε ένα σκληρό, καπιταλιστικό σύστημα, που όμως όποιος δουλεύει αμείβεται, τον σέβονται, αν είναι καλός προχωρά στην δουλειά του. Τώρα να του πεις "ξαναπάμε Αυστραλία;" είναι στην πόρτα έτοιμος με τις βαλίτσες. Η μάνα μου που ήταν από πιο καλλιεργημένη οικογένεια (κομμουνιστές στο βουνό κ.λ.π.) όταν πήγε Αυστραλία δεν της άρεσε το σκληρό εργασιακό καθεστώς. Το "έλα, αν θες, να ζήσεις στη χώρα μου, είσαι Έλληνας, Ιταλός, δεν με νοιάζει από όπου κι αν είσαι, αλλά στο κεφάλι θα σε 'χτυπάμε' σε ό,τι αφορά τη δουλειά" δεν της άρεσε. Η μάνα μου επιζητούσε περισσότερη ανθρωπιά. Σχολούσε ο παιδικός σταθμός και έβγαζαν τον αδερφό μου, 14.00 το μεσημέρι στο δρόμο. Εκεί δεν είχε τις δικαιολογίες "μα έρχομαι, φτάνω σε λίγο να τον πάρω, είμαι καθοδόν".

Μιχάλης Σιώνας
Μιχάλης Σιώνας

 

Πριν φτάσουμε στα δικαιώματα, ας καταλάβουμε ότι έχουμε υποχρεώσεις, ως άνθρωποι

 

rejected: Στην Ελλάδα, μπερδέψαμε ότι πρώτα έχεις υποχρεώσεις και μετά δικαιώματα;

 

Μ.Σ.: Δεν μπερδέψαμε μόνο στην Ελλάδα την προτεραιότητα των υποχρεώσεων από τα δικαιώματα. Στην Ελλάδα, μακάρι να μπορούσαμε να καταλάβουμε κι αυτό που είπες. Πριν φτάσουμε στα δικαιώματα, ας καταλάβουμε ότι έχουμε υποχρεώσεις, ως άνθρωποι. Για να μπορούμε ανάποδα μετά, γνωρίζοντας τα δικαιώματά μας, να απαιτήσουμε σεβασμό σε αυτά και να τα βάλουμε μπροστά.

rejected: Η ελευθερία και η ασυδοσία, έμπλεξαν ως έννοιες;

 

Μ.Σ.: Ναι. Καταλήξαμε στην κρίση ή όπως θες πες το, όχι επειδή καταπατήθηκε η ελευθερία του άλλου, αλλά γιατί ποδοπατήθηκε η προσωπική ελευθερία πρώτα. Διαλύθηκε ο κοινωνικός ιστός που ζούσαμε. Δεν λέω ότι είχαμε σωστή πολιτική όλες αυτές τις δεκαετίες, όμως τι κάνεις εσύ ως κοινωνικό όν; Όταν νιώσεις ότι ζεις σε ένα κοινωνικό συμβόλαιο... ζεις σε μια πόλη ανάμεσα σε άλλους, που δεν χρειάζεται ο νομοθέτης να σου διδάξει τα αυτονόητα, μόνο τότε πιστεύεις σε κάποιους κανόνες και επιδιώκεις να ονειρεύεσαι. Ξέρεις... εμένα μου αρέσουν οι κανόνες. Ακόμα και σαν λόγος, το να ακούσεις κάτι, μπορείς μετά να το βάλεις κάτω, να το "σπάσεις", για να καταλάβεις τι σημαίνει. Η φιλοσοφική έννοια και η εφαρμογή στη ζωή θα έρθει μετά. Είναι καλό να λέμε ο ένας στον άλλο, τι πράττουμε. Ο κανόνας δεν είναι επιβολή. Από την άλλη, θέλω να χτυπήσω τατουάζ ένα κείμενο του Καμύ που λέει "για να μπορείς να υπάρχεις σε ένα ανελεύθερο καθεστώς, πρέπει να γίνεις τόσο ελεύθερος που η ίδια σου η ύπαρξη να αποτελεί μία επανάσταση". Το να σκεφτείς μαρξιστικά το ποιος είσαι απέναντι σε μια ολόκληρη κοινωνία, δεν είναι εύκολο. Ακούγεται τσιτάτο και μεγαλεπίβολο και σαν να μην μπορεί να ορίσει την ζωή σου... αλλά και πάλι, το να βάζεις αυτές τις λέξεις σε δεύτερο πρόσωπο, ότι μπορείς έτσι να ζεις, κάτι δεν σου λέει, όταν το διαβάζεις; Μπορεί να μην ξέρω τι ακριβώς πρέπει να κάνω γι' αυτό, όμως μου δίνει ένα "οδηγό". Έναν μπούσουλα...

Μιχάλης Σιώνας
Μιχάλης Σιώνας

rejected: Είσαι ρομαντικός;

 

Μ.Σ.: Σιχαίνομαι τον ρομαντισμό. Όλους τους "-ισμούς" τους σιχαίνομαι.

Δεν προσπαθώ να κάνω το απλό, θέλω να εκφράζω το οικουμενικό

rejected: Και τότε πώς μπορείς να κάνεις το απλό στην σκηνοθεσία;

 

Μ.Σ.: Δεν προσπαθώ να κάνω το απλό, θέλω να εκφράζω το οικουμενικό. Από μελετητές γλωσσολογίας, κίνησης, σώματος μέχρι επιστήμονες φυσιολογίας, γνωρίζω πως ανεξάρτητα από την κουλτούρα που ανήκεις, αν κάποιος για παράδειγμα σε βρίσει και δίχως να ξέρεις τη γλώσσα, θα το καταλάβεις. Η χειρονομία και ο τόνος της φωνής, η μουσική, οι δυναμικές, όλο το μέσο που είναι το ανθρώπινο σώμα στο θέατρο, αν υπηρετεί το ένα πράγμα που θέλει να πει, ο άλλος, κι αν δεν ξέρει τη γλώσσα θα το καταλάβει. Εμένα, αυτή η οικουμενικότητα στο θέατρο με ενδιαφέρει, με απασχολεί.

Μιχάλης Σιώνας
Μιχάλης Σιώνας

Η μουσική είναι λέξεις. Κι η μουσική είναι μια ιστορία. Η μουσική δεν έγκειται σε γλωσσικό περιεχόμενο, γι' αυτό και ο άνθρωπος την κατανοεί άμεσα

rejected: Οι μουσικές λένε περισσότερα από τις λέξεις, σε μια στιγμή;  

 

Μ.Σ.: Η μουσική είναι λέξεις. Κι η μουσική είναι μια ιστορία. Η μουσική δεν έγκειται σε γλωσσικό περιεχόμενο, γι' αυτό και ο άνθρωπος την κατανοεί άμεσα. Ο ήχος περνάει στο σώμα. Η γλώσσα είναι μουσική. Μια λέξη έχει χιλιάδες αναγνώσεις... Πες πως είμαστε στο σπίτι σου, τρεις φίλοι. Στον δικό σου χώρο, αν δεν με κοιτάς και φωνάξω την λέξη "φίδι", με άρθρωση σε σωστή σειρά από "νότες", έτσι ώστε εννοιολογικά να δημιουργηθεί η εικόνα του φιδιού, ακόμα και να είσαι στον χώρο σου, που δεν είναι μέσα στη ζούγκλα και γνωρίζεις πως ούτε μία στο εκατομμύριο να υπάρχει στο σπίτι φίδι, το σώμα σου αν δεν προλάβει να διαβάσει το ψέμα, θα αντιδράσει σαν να υπάρχει φίδι. Ο εγκέφαλος φτιάχνει στο στόμα την ώρα που ακούει, την λέξη. Είναι πολύ σημαντική η γλώσσα στο θέατρο, τα λήμματα. Πρώτα εννοιολογικά, ηχητικά και έπειτα να τα "ντύσεις" με τα δικά σου συναισθήματα ή του ήρωα. Και ύστερα έγκειται στο γνωσιακό σου επίπεδο και το ποσοστό εξυπνάδας που διαθέτεις, αν θα σου πάρει ένα λεπτό ή τρία κλάσματα να αντιδράσεις και να πεις "τι φωνάζεις φίδι;". Αν είσαι χαζούλης, και πετύχει η άρθρωση το επόμενο είναι "ααααα! Με τρόμαξες-Καλά χαζός είσαι;". Πόσο άραγε, θα τρομάξει ο τρίτος της παρέας, στον "άγνωστο" χώρο;

rejected: Σε ενδιαφέρει κάτι να γίνεται αντιληπτό από όλους;

Μ.Σ.: Ακριβώς. Με την οικουμενικότητα που λέγαμε. Μετά το πώς θα ερμηνεύσει ο καθένας στο θέατρο το οτιδήποτε και τι σημασία θα του προσδώσει, σε σχέση με την ιστορία και την ψυχολογία, είναι κάτι δικό του, που δεν θέλω ποτέ να ασχοληθώ. Δεν μπορώ να ασχοληθώ με τις σκέψεις του θεατή. Δεν ξέρεις ποιος βλέπει την παράσταση και τι καπνό φουμάρει την ώρα που την βλέπει.

Μιχάλης Σιώνας
Μιχάλης Σιώνας

Πολεμάω να είμαι σωστός γονιός για τα παιδιά μου

rejected: "Για πεμ΄τώρα και τα δικά σ'" (ατάκα από την παράσταση "Γκιακ")...ποιόν πόλεμο δίνεις τελευταία μέσα σου και "ματώνεις";

 

Μ.Σ.: Πολεμάω να είμαι σωστός γονιός για τα παιδιά μου. Όλοι προσπαθούμε να μην γίνουμε σαν τις μανάδες μας και τους πατεράδες μας και τελικά, καταλήγουμε να γινόμαστε ολόιδιοι με εκείνους. Προσπαθώ να καταλαβαίνω τον κόσμο που ζει ένα παιδί σήμερα. Είναι διαφορετικός κόσμος κι από αυτόν που κι εσύ ζούσες ως παιδί. Ο χρόνος κυλάει αδυσώπητα και υπάρχει τεράστιο χάσμα γενεών. Νομίζω πως έχει χαθεί το ηλικιακό πλαίσιο μιας γενιάς. Έχει μικρύνει απίστευτα.. Στην πενταετία μέσα, αλλάζουν όλα ραγδαία-κάποτε ήταν οι δεκαετίες-πάνε και αυτές... Ως γονιός με ενδιαφέρει να προσφέρω στα παιδιά μου. Να μην τα βάλω σε μια "γυάλα" και από την άλλη προστατεύοντάς τα, να μην βγούνε ταυτόχρονα σε μια κοινωνία γεμάτη απαιτήσεις και συναισθηματικές σφαλιάρες και "ματώσουν".
Μάχη είναι όλο αυτό. Να έχουν υγιή τρόπο σκέψης τα παιδιά μου και ταυτόχρονα να μην εθελοτυφλούν σε ότι γύρω συμβαίνει.

rejected: Η κιθάρα είναι η διαφυγή σου;

Μ.Σ.: Όχι. Εγώ δραπετεύω διαβάζοντας. Φέτος, δεν μου συγχωρώ ότι δεν προλαβαίνω να διαβάσω. Τεχνικές υποκριτικής, διαβάζω όσες έχουν εγκαθιδρυθεί και όσες ανακύπτουν και καλλιεργούνται μέρα με τη μέρα. Τελευταία, έχω παραμερίσει μυθιστορήματα και ποίηση, και στράφηκα σε επιστημονικά πεδία και κλαδιά, μη καταλαβαίνοντας τα μισά από όσα διαβάζω. Δεν διαβάζω εκλαϊκευμένη επιστήμη. Είμαι "χαζός". Παίρνω καθαρά ιατρικά βιβλία και είναι περίεργο... τελευταία, ασχολούμαι με το σώμα και την ανατομία, καθαρά σε πεδίο ανάγνωσης, ε;! (γέλια)  

Μιχάλης Σιώνας
Μιχάλης Σιώνας

Θέλω να μην ξεχωρίζω, να είμαι ένα με το γύρω

rejected: Η λοξή ματιά στη ζωή σώζει;

 

Μ.Σ.: Τι είναι λοξή ματιά; Προσπαθώ να μην είναι λοξή η ματιά μου. Θέλω να μην ξεχωρίζω, να είμαι ένα με το γύρω. Καθένας έχει τη δική του ματιά. Αν προωθήσω μόνο την λοξή μου ματιά, θα χάσω πολλούς που έχω απέναντι μου. Λοξή ματιά έχει ο καθένας μας και με αυτή οφείλει να πορεύεται. Κι αυτή φαίνεται...

rejected: Το θέατρο είναι ανάγκη;

 

Μ.Σ.: Όχι. Το θέατρο είναι μια πολυτέλεια. Είμαι κάθετος, τουλάχιστον αυτό το διάστημα. Το θέατρο το 2017 δεν είναι ανάγκη, είναι μια προσφορά. Προσφέρεις κάτι σε ανθρώπους, δεν γεμίζεις κάποια ανάγκη τους. Ακόμα και να συγκινηθούν με μια παράσταση, είναι που το έδωσες. Όχι ότι ο άλλος, το είχε ανάγκη. Το προσφέρω, απλά, να διαχωριστεί με το αφιλοκερδώς. Διότι το έχουμε συνδυασμένο αυτό στην Ελλάδα.

Μιχάλης Σιώνας
Μιχάλης Σιώνας

Όταν παίζω, ασυναίσθητα βγαίνω από την μέσα συνθήκη και απ' έξω βλέπω τι συμβαίνει στην παράσταση

rejected: Η σκηνοθεσία σε ενδιαφέρει λίγο περισσότερο από την υποκριτική;

Μ.Σ.: Η σκηνοθεσία με ενδιαφέρει πολύ περισσότερο από την υποκριτική. Με τα χρόνια που περνάνε, το καταλαβαίνω. Το να σου πω ότι ο καλύτερος θεατρικός σκηνοθέτης είναι ο Πήτερ Μπρουκ είναι full ψέμα, διότι live δεν έχω δει παράσταση του. Να μιλήσω για τα βιβλία του, ναι. Το να δω video παράστασης, δεν μου λέει κάτι, γιατί δεν είναι παράσταση, "χάνει". Επίσης, όταν παίζω, ασυναίσθητα βγαίνω από την μέσα συνθήκη και απ' έξω βλέπω τι συμβαίνει στην παράσταση. Οπότε ναι... "μπατάρω" προς τη σκηνοθεσία.

rejected: Ποιο μειονέκτημα καταπολεμάς τελευταία;

Μ.Σ.: Τη ζάχαρη. Πολεμάω τη ζάχαρη, αλλά δεν θα νικήσω ποτέ. Τί με ρωτάς; Τόσο πολύ, ζάχαρη;... Άσε μας, ρε Γιώργο. Η ζάχαρη νικάει πάντα!

Μιχάλης Σιώνας
Μιχάλης Σιώνας




συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | τάσος θώμογλου
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης