Η θεατρική ομάδα πρέπει να είναι επιλογή σου

Θηλυκό ταλέντο. Που δεν δουλεύει στο "εγώ", μα παλεύει για το "εμείς". Που συνειδητοποιημένα εγκατέλειψε το Λονδίνο και επέστρεψε- με "προίκα" πάμπολλες σπουδές- στην Αθήνα. Που στο θέατρο ΠΟΡΤΑ πέρυσι το χειμώνα γνώρισε τεράστια επιτυχία με την παράσταση που σμίλεψε μαζί με τους Patari Project. Που το μέλλον προβλέπεται με κόπο, ευοίωνα λαμπερό. Η Σοφία Πάσχου "συστήνεται" στο rejected...

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* επιμέλεια | τάσος θώμογλου + οδυσσέας κοσμάτος
Σοφία Πάσχου
Σοφία Πάσχου

rejected: Ο χειμώνας που πέρασε στο θέατρο ΠΟΡΤΑ είχε μεγάλη επιτυχία για την παράσταση "Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο"...

Σ.Π.: Ήταν μια υπέροχη χρονιά. Είδαμε ότι οι γονείς ως θεατές περνάνε εξίσου καλά με τα μικρά παιδιά τους. Δεν μου αρέσουν οι ταμπέλες "θέατρο για παιδιά". Εντοπίσαμε μάλιστα, προς το τέλος των παραστάσεων, ότι είχαμε στο κοινό περισσότερους ενήλικες από παιδιά. Αυτό ήταν από περίεργο έως και συγκινητικό. Ερχόντουσαν μεγάλοι δίχως παιδιά να δουν την παράσταση.

Νομίζω πρέπει να σταματήσουμε να λέμε ότι κάνουμε παιδικό θέατρο. Με την έννοια ότι πρέπει η ιστορία στο παιδικό θέατρο να γίνεται πιο κατανοητή.

rejected: Το θέατρο έχει πολλαπλά μηνύματα και καθένας βάσει της ηλικίας του και της διάθεσης που έχει, θα πάρει κάτι διαφορετικό στο σπίτι του φεύγοντας;

Σ.Π.: Αυτό, ακριβώς, είναι. Νομίζω πρέπει να σταματήσουμε να λέμε ότι κάνουμε παιδικό θέατρο. Με την έννοια ότι πρέπει η ιστορία στο παιδικό θέατρο να γίνεται πιο κατανοητή. Εμάς, ως στόχος μας, ως ομάδα και ως παράσταση, ήταν να αφηγηθούμε την ιστορία. Και δεν σκεφτήκαμε ποτέ ότι κάνουμε παιδικό θέατρο, άρα οφείλουν τα πράγματα να γίνονται απλοϊκά και πιο κατανοητά. Θέλαμε να αφηγηθούμε την ιστορία με το δικό μας τρόπο. Με τα μηνύματα που θα περάσουμε... Αυτό πέτυχε! Έτσι και η παράσταση, αφορά μικρούς και μεγάλους θεατές. Ένα ωραίο παράδειγμα ήταν προς το τέλος των παραστάσεων στο θέατρο ΠΟΡΤΑ. Μια Κυριακή είχα πάει να δω την παράσταση και ήταν μια τετραμελής οικογένεια, όπου τα παιδιά γελούσαν σε κάποια σημεία, οι γονείς σε κάποια άλλα κι ήταν τόσο ωραίο, γιατί ήταν ένα μαζί, όπου συμπλήρωνε ο ένας τον άλλον. Ήταν ο στόχος της παράστασης που επετεύχθη. Τα παιδιά να παίρνουν κάποια πράγματα και οι γονείς να λαμβάνουν κάποια άλλα, από την παράσταση. Υπάρχει πιο ωραία εικόνα από αυτή;

Σοφία Πάσχου

rejected: Στην τελική, σε ένα παραμύθι βασισμένο στην ιστορία της Σταχτοπούτας, που δεν ήταν και το αγαπημένο σου, από όσο ξέρω. Γιατί ήταν η κοπέλα με αυτό το γοβάκι; Τι ερωτεύθηκε πια ο πρίγκιπας σε εκείνη κι όχι σε κάποια άλλη;

Σ.Π.: Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του θεάτρου ΠΟΡΤΑ, ο Θωμάς Μοσχόπουλος μου έκανε την πρόταση πριν ενάμιση χρόνο, για το παραμύθι της Σταχτοπούτας, με μουσική του Prokofiev. Η Σταχτοπούρτα δεν υπήρξε ποτέ το αγαπημένο μου παραμύθι. Είχα πολλά κενά, δεν καταλάβαινα γιατί και πώς η Σταχτοπούτα είναι το επίκεντρο αγάπης. Μαζί με την ομάδα την Patari Project κάναμε μία έρευνα, καθότι αυτό το παραμύθι υπάρχει σε όλες τις χώρες του κόσμου, σε χιλιάδες εκδοχές, τις διαβάσαμε όλες και γράψαμε τη δική μας εκδοχή. Το κείμενο που θα ακούσουν οι θεατές στην παράσταση είναι γραμμένο από όλους. Είναι μια τελείως συλλογική δουλειά. Τα τραγούδια της παράστασης επίσης, γράφτηκαν από τους ίδιους τους ηθοποιούς και με τη βοήθεια του Κορνήλιου Σελαμσή έγιναν πιο "τραγούδια", καλύτερα να ακουστούν. Είναι μια ομαδική εκδοχή πάνω στο μύθο της Σταχτοπούτας και την παρουσιάζουμε με έναν διαφορετικό τρόπο αφήγησης.

rejected: Όπου το σώμα είναι στην πρώτη γραμμή της παράστασης, όπως και η ίντριγκα του μικρού χώρου να συμβαίνει και να αποκτά μέγεθος στο μάτι του θεατή.

Σ.Π.: Αυτή είναι η φιλοσοφία της ομάδας Ρatari Project. Το πώς μπορούμε να αφηγηθούμε μια ιστορία σε έναν πάρα πολύ μικρό χώρο. Στην αρχή φαίνεται πολύ δύσκολο. Οι ηθοποιοί "πέφτουν", "δεν χωράνε" στο χώρο, αλλά σιγά-σιγά δημιουργείται κάτι πολύ μαγικό. Δεν χρειάζεσαι τίποτε άλλο πέρα από το σώμα του ηθοποιού και την φαντασία του. Οπότε οι θεατές, είτε είναι μικροί είτε είναι μεγάλοι σε ηλικία, μπορούν αυτοί να συμπληρώσουν την εικόνα με την φαντασία τους. Είναι κάτι που γίνεται τελείως μαζί με τους θεατές. Σε αυτήν την παράσταση, η αφήγηση και η μεγαλύτερη δράση της ιστορίας, γίνεται πάνω σε ένα πιάνο με ουρά.

Σοφία Πάσχου

rejected: Στις πρόβες τι σε δυσκόλεψε;

Σ.Π.: Δυσκολευθήκαμε, όπως πάντα, στο να γράφεις κάτι με όλους και όντας κάτι τελείως αυτοσχεδιαστικό να χρειαστεί να πετάξεις πράγματα. Τις αγαπημένες σου σκηνές, αυτά που εσύ έχεις δεθεί βλέποντάς το από κάτω, γιατί πρέπει να μην κρατηθούν για να είναι πλήρως ξεκάθαρη η δομή της ιστορίας. Για μένα αυτό ήταν το πιο δύσκολο. Πέταξα πράγματα που τα αγαπούσα πολύ. Που δυστυχώς δεν μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε γιατί δεν θα γινόταν το σωστό focus στην ιστορία. Κατά τα άλλα, όλη η διαδικασία των προβών ήταν μαγική. Το πώς όλοι, ηθοποιοί και συντελεστές δούλεψαν με κόπο, μεράκι και καθένας έφερε ένα δικό του κείμενο, με προσωπικά βιώματα κι όλο αυτό κάπως "κούμπωσε" και βγήκε σύνολο παράστασης. Πλέον, έχοντας περάσει πολλοί μήνες μετά τις πρόβες, είναι συγκινητικό να γυρνάω πίσω και να το θυμάμαι.

Η ομάδα πρέπει να είναι επιλογή σου

rejected: Όσο κι αν εγώ σε ρωτάω στον ενικό αριθμό, εσύ μου απαντάς στον πληθυντικό. Το θέατρο είναι γένους πληθυντικού, λέει η Μάγια Λυμπεροπούλου.

Σ.Π.: Το θέατρο είναι γένους πληθυντικού. Το πιστεύω. Γι' αυτό κάναμε αυτή την ομάδα. Παρατηρώ δε, ότι τελευταία έχουν γίνει πολλές ομάδες. Αυτό είναι πολύ ωραίο. Αλλά, η ομάδα πρέπει να είναι η επιλογή σου. Να μην είναι το ότι έτυχε, βρεθήκαμε πέντε ηθοποιοί, δεν έχουν δουλειά, κάνουν μία παράσταση, τους παίρνει ένας γνωστός σκηνοθέτης που θέλουν να δουλέψουν και εγκαταλείπουν την ομάδα. Η ομάδα πρέπει να είναι επιλογή σου. Να έχεις ένα στόχο σε αυτό. Εμείς έχουμε πει πολλά μικρά "όχι", μεγάλα "όχι", ώστε να κρατήσουμε το Ρatari Project και να συνεχίσουμε.

Οφείλεις να είσαι ταγμένος σε αυτά που πιστεύεις.

rejected: Οφείλεις να είσαι ταγμένος στην ομάδα;

Σ.Π.: Οφείλεις να είσαι ταγμένος σε αυτά που πιστεύεις. Μόνο με το μαζί μπορεί να γίνει κάτι. Όχι μόνο στο θέατρο αλλά και γενικά στη ζωή. Ο ένας συμπληρώνει τον άλλον. Για να χωρέσεις πάνω σε πατάρι, σε ένα μικρό χώρο, πρέπει να προσαρμόσεις το σώμα σου, να κάνεις λίγο πιο ΄κει για να περάσει ο άλλος. Ειδάλλως θα πέσουν κι οι δύο. Αυτό πέρα από ότι είναι, μια φιλοσοφία και της παράστασης, και της ομάδας, για μένα είναι και κάτι που πιστεύω γενικά στη ζωή.

Σοφία Πάσχου

rejected: Τι εκτιμάς περισσότερο στον Θωμά Μοσχόπουλο;

Σ.Π.: Τον Θωμά Μοσχόπουλο τον ήξερα, αλλά επειδή έλειπα στο εξωτερικό δεν είχα δει πάρα πολλές παραστάσεις του, σε σχέση με άλλους ανθρώπους. Στον Θωμά Μοσχόπουλο εκτιμώ ότι δεν φοβάται. Δεν φοβάται να δώσει ευκαιρίες σε νέους ανθρώπους. Είναι ένας ακομπλεξάριστος άνθρωπος που- ξαφνικά- να δώσει σε σένα το θέατρο ΠΟΡΤΑ, για μία ομαδική παράσταση, είναι μαγκιά! Δεν το κάνουν πολλοί άνθρωποι. Ο Θωμάς Μοσχόπουλος δεν φοβάται το νέο άνθρωπο. Δεν φοβάται κάποιον άνθρωπο που θέλει να πει κάτι. Δίνει ευκαιρίες. Πραγματικές ευκαιρίες. Όχι μόνο σε μένα, ή στο Patari Project, αλλά και σε νέους ηθοποιούς. Όταν το θέατρο ΠΟΡΤΑ και ο Μοσχόπουλος κάνει ακρόαση, είναι ανοιχτή ακρόαση. Ο Θωμάς Μοσχόπουλος αυτό που κάνει στο θέατρο ΠΟΡΤΑ, στους δύσκολους καιρούς που ζούμε, είναι κάτι απίστευτο. Χαίρομαι και μακάρι να πάνε όλα καλά και να τους βγει. Είναι ένα συλλογικό θέατρο, με νέους ανθρώπους, το έχει ανοίξει, με νέες προτάσεις, το ξαναλέω δίνει ευκαιρίες, από τα παιδιά που είναι στην υποδοχή έως αυτούς που δουλεύουν στις παραστάσεις. Είναι κάτι που το χωράει σε παράλληλο χρόνο με την εποχή του. Δεν έχει μείνει πίσω σε κάτι.

rejected: Το θέατρο ΠΟΡΤΑ είναι και στέκι πολιτισμού. Παράλληλες δράσεις, με χορό, μουσική, πάμπολλες θεατρικές παραστάσεις, απαρτίζουν τα τελευταία δύο χρόνια το ρεπερτόριο, που ξανάνοιξε το θέατρο.

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος προσπαθεί να κάνει κάτι που δεν είναι εύκολο, στην εποχή που ζούμε, αλλά το έχει καταφέρει. Να έρχονται στο θέατρο ΠΟΡΤΑ νέοι άνθρωποι που παράγουν μουσική, ή χορό, ή διαφορετικές παραστάσεις για όλες τις ηλικίες...έως και βρεφικό θέατρο. Αυτό είναι η ουσία του Θωμά Μοσχόπουλου, αλλά πάει και πιο πάνω και ξεκινά από τη Ξένια Καλογεροπούλου. Η Ξένια Καλογεροπούλου είναι ένα "παιδί". Είναι γυναίκα με ανοιχτά μυαλά. Επιζητά να βγουν νέοι άνθρωποι στο θέατρο της, να δοκιμαστούν, να δώσει ευκαιρίες. Είναι κάτι που δεν το συναντάς. Ακομπλεξάριστοι άνθρωποι. Δίχως φόβο.

Σοφία Πάσχου

rejected: Τα επόμενα καλλιτεχνικά σου σχέδια;

Σ.Π.: Δεν είναι κάτι ανακοινώσιμο. Σίγουρα θα κάνουμε κάτι, του χρόνου, στην Αθήνα. Θα συνεχίσουμε να λέμε ιστορίες, σε μικρούς, περιορισμένους χώρους. Γιατί αυτό είναι το Patari Project.

rejected: Την εποχή που όλοι εγκαταλείπουν την Ελλάδα, εσύ επέστρεψες από το Λονδίνο...

Σ.Π.: Εγώ επέστρεψα, συνειδητοποιημένα. Δυσκολευόμουν να παραδεχτώ ότι έχω επιστρέψει και στον ίδιο μου τον εαυτό. Επέστρεψα για πολλούς λόγους. Κουράστηκα από το εξωτερικό. Είχε δυσκολίες. Ήθελα να επιστρέψω και να πω μέσα μου, πως η βάση μου είναι η Αθήνα. Εδώ κάτι γίνεται. Κάτι κινείται. Προς τα που δεν ξέρω, αλλά κάτι κινείται.

Δεν έχεις κι άλλη επιλογή. Αν θες να βγεις και να πεις μια ιστορία, απλά βγες και πέστην.

rejected: Είναι θολό λίγο το πράγμα, αλλά θα δείξει στην θεατρική Αθήνα. Αξίζει το κόπο να το παλέψεις σε μια πόλη με τόσες παραστάσεις; Τόσες δημιουργίες και τόσες ομάδες;

Σ.Π.: Για μένα αξίζει. Δεν είναι εύκολο. Και δεν πρέπει να λέμε ότι είναι εύκολο. Θέλει ρίσκο, υπομονή και επιμονή. Αλλά στη τελική, μόνο αυτό έχουμε. Τίποτα άλλο. Ζούμε σε μια χώρα που δεν έχει καμία επιχορήγηση από το κράτος. Καμία-το συγκρίνω με την Αγγλία. Είμαστε τελείως αβοήθητοι. Ακόμη και σε κρατικούς φορείς να δουλεύεις, χρωστάνε λεφτά. Ακόμα και να δουλέψεις σε ένα Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος ή ένα Εθνικό Θέατρο, πάλι κανείς δεν σου εγγυάται ότι θα πληρωθείς. Αλλά, δεν έχεις κι άλλη επιλογή. Αν θες να βγεις και να πεις μια ιστορία, απλά βγες και πέστην. Όταν δεν έχεις άλλη επιλογή, κάτι άλλο θα ανοίξει και κάτι άλλο θα δημιουργηθεί.

Σοφία Πάσχου

rejected: Υπάρχει κάποιο σημείο στην παράσταση που σε συγκινεί περισσότερο;

Σ.Π.: Υπάρχει μια ατάκα του έργου, που πάντα με συγκινεί. "Η μαγεία δεν κρατάει για πάντα". Και μια άλλη ιστορία, που έζησα με ένα μικρό θεατή στο θέατρο ΠΟΡΤΑ και μου έχει μείνει. Σε μια στιγμή της παράστασης, ο πρίγκιπας δεν μπορεί να κοιμηθεί, γιατί σκέφτεται τη γνωριμία του με τη Σταχτοπούτα. Και λέει "δεν μπορώ να κοιμηθώ, δεν μπορώ να κοιμηθώ" και πετάγεται ένας μικρός θεατής και λέει "αφού την αγαπάς. Γι αυτό δεν μπορείς να κοιμηθείς"... Είναι τόσο απλό! Αφού την αγαπάς, γι' αυτό δεν μπορείς να κοιμηθείς. Απλές κουβέντες, από μικρά παιδιά που δεν έχουν φίλτρο και λένε απλά αυτό που υπάρχει μέσα τους. Ενώ οι μεγάλοι, έχουμε ένα φίλτρο και κάθετι που λέμε... έχει υποστεί επεξεργασία.




συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
επιμέλεια | τάσος θώμογλου + οδυσσέας κοσμάτος