R

e

j

e

c

t

e

d

I

n

t

e

r

v

i

e

w

image

Τάκης Βούης

'Για μένα η καλλιτεχνική δημιουργία δεν μπορεί να έχει οικονομικά και βιομηχανικά κριτήρια '

Για τον Τάκη Βούη η ιστορία του ελληνικού τραγουδιού πρέπει να αφιερώσει ένα ολόκληρο κεφάλαιο.

Τραγουδοποιός με όλη την σημασία της λέξης, σεμνός, ταπεινός κι αγαπητός από την πρώτη στιγμή που θα τον γνωρίσεις, όπως συνέβη με εμένα σε αυτήν τη συνέντευξη. Τα τραγούδια του έχουν απήχηση πολύ βαθιά, ως την ψυχή του κάθε ακροατή, έχουν αυτήν τη μαγική συνταγή της διαχρονικότητας. Η επιστροφή του μετά από πέντε χρόνια στη Θεσσαλονίκη είναι από μόνη της μεγάλο πολιτιστικό γεγονός. Εξάλλου, όπως λέει και ο ίδιος, την αγαπά ιδιαίτερα.

single photo rejected: Έχω την εντύπωση, διαβάζοντας το βιογραφικό σου, ότι είσαι ένας άνθρωπος που είχες την τύχη να μεγαλώσεις σε ένα οικογενειακό περιβάλλον πολυπολιτισμικό, στη Ρόδο, ωστόσο δυο φορές ξενιτεύτηκες στη Σουηδία για διαφορετικούς λόγους. Τι θυμάσαι πιο έντονα από τις δεκαετίες του ‘60 και του ‘ 70;

Τ.Β.: Είχα πράγματι την τύχη στην οικογένειά μου να υπάρχουν πολλά ακούσματα. Ροκ, ελληνικό έντεχνο και λαϊκό, μικρασιάτικο, ιταλικό και φυσικά νησιώτικο. Άκουγα από παιδί το ραδιοφωνικό σταθμό του Μονακό που πέρναγε τα πάντα. Αυτό το πολυπολιτισμικό περιβάλλον πέρασε στις μουσικές μου. Την πρώτη φορά που έφυγα αναζητούσα και άλλα ερεθίσματα. Σπούδασα και εκφράστηκα καλλιτεχνικά. Τη δεύτερη φορά αναγκάστηκα από τις πολιτικές εξελίξεις, το κλείσιμο των μπουάτ, να αναζητήσω δουλειά σε συνθήκες ελευθερίας. Από την δεκαετία του ’60 και τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, μένω κυρίως στη μεγάλη συμμετοχή των πολιτών στο καινούριο, στη δημιουργία και στη δημοκρατία.

rejected: Μετά από πόσα χρόνια επιστρέφεις στην πόλη (Θεσσαλονίκη) για μια ζωντανή παράσταση; Ποιοι είναι οι δεσμοί και τα συναισθήματα σου γι’ αυτήν;

Τ.Β.: Έχουν περάσει πέντε χρόνια από την τελευταία μου εμφάνιση στη Θεσσαλονίκη, με την οποία με συνδέουν πάρα πολλά. Στη Θεσσαλονίκη έκανα τα πρώτα μου επαγγελματικά βήματα και ξεκίνησα την οικογένεια μου. Έμεινα συνολικά επτά χρόνια. Έκανα δυνατές φιλίες και έγραψα τα πρώτα μου τραγούδια. Είναι μια πόλη πολύ φιλόξενη που περπατιέται, με πολλές εναλλαγές εικόνων, γεύσεων και ιδιαίτερης ομορφιάς. Έχει θρέψει την ελληνική μουσική σκηνή με εξαιρετικά ταλέντα. Την αγαπώ ιδιαίτερα!

rejected: Αισθάνομαι συνομιλώντας μαζί σου ότι είσαι ο καταλληλότερος άνθρωπος για να μου πει τη γνώμη του για το επίπεδο του πολιτισμού σήμερα στην Ελλάδα, μιας που έζησες χρυσές δεκαετίες και γνώρισες μεγάλες μορφές του καλλιτεχνικού στερεώματος.

Τ.Β.: Για να λέμε την αλήθεια δεν διανύουμε και την καλύτερη πολιτιστική περίοδο. Η εποχή μας, και ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, είναι η εποχή των υαινών και των τσακαλιών, για να χρησιμοποιήσω τα λόγια του Ιταλού συγγραφέα Λαμπεντούζα στον "Γατόπαρδο". Ας ελπίσουμε ότι σύντομα θα επανέλθει η εποχή των λιονταριών. Αυτό που λες "χρυσές δεκαετίες" του ελληνικού πολιτισμού και ιδιαίτερα της μουσικής δημιουργίας ήταν εποχές που ευτύχησαν να έχουν συγχρόνως τον Θεοδωράκη, τον Χατζιδάκι, τον Ξαρχάκο, τον Μαρκόπουλο, τον Σαββόπουλο, τον Γκάτσο, τον Χριστοδούλου, τον Παπαδόπουλο, τον Ελευθερίου, την Μοσχολιού, τον Μπιθικώτση, τον Καζαντζίδη και πολλούς άλλους που αδικεί αυτή η καταγραφή. Αυτό τα λέει όλα. Και σήμερα υπάρχουν εξαιρετικοί δημιουργοί. Δρουν όμως μεμονωμένα και δεν μπορούν να δώσουν το στίγμα και να επηρεάσουν την εποχή τους. Σήμερα, την μεγάλη ανταπόκριση έχει το «εύκολο» εμπορικό τραγούδι της «εκτόνωσης» και αυτό θεωρείται το άμεσα λαϊκό τραγούδι. Γιατί συμβολίζει την ανεμελιά μας και το γλέντι που έχουμε ανάγκη! Δηλαδή με τη μουσική του Καλδάρα και του Κουγιουμτζή και τους στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου δεν γλεντούσαμε; Και με τον αείμνηστο Νίκο Παπάζογλου; Δεν παίρνουν φωτιά οι ψυχές με το «αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ και βαθειά σ ’ευχαριστώ» με το «πότε Βούδας πότε Κούδας πότε Ιησούς κι Ιούδας» του Μανώλη Ρασούλη; Για να διασκεδάσουμε χρειαζόμαστε κακόηχη, μπιτάτη μουσική και στίχο-καψουροσλόγκαν;

rejected: Είναι αλήθεια ότι η ξενιτιά είναι ένας δρόμος φυγής για νέους καλλιτέχνες, σχεδόν σαράντα χρόνια από τότε που το έζησες κι εσύ, για διαφορετικούς λόγους βέβαια. Υπάρχει λύση, ή μήπως τελικά είναι αναπόφευκτο;

single photo

Τ.Β.: Τη δεύτερη φορά που πήγα στην Σουηδία γιατί κλείσανε οι μπουάτ της Θεσσαλονίκης στη δικτατορία, μπορώ να πω ότι δεν είχα άλλη λύση. Ο νέος καλλιτέχνης όπως και ο νέος επιστήμονας αναζητά μια πιο φιλόξενη γη για να ζήσει με αξιοπρέπεια και ελευθερία (αν και το ξεχνάμε όταν πρόκειται να δώσουμε εμείς άσυλο). Η ξενιτιά είναι πόνος, «της ξενιτιάς ρίζα πικρή» όπως λέει ο στίχος στο τραγούδι «με όνομα ξένο». Πάντα θα ζητάμε την επιστροφή. Μπορείς να μείνεις και να το παλέψεις, βέβαια. Είναι θέμα δυνατοτήτων και προτεραιοτήτων.

rejected: Αυτό που λένε ότι η Ελλάδα τρώει τα παιδιά της ισχύει και στον καλλιτεχνικό χώρο ή μήπως είναι πολλοί οι καλλιτέχνες που υπάρχουν για να τραφούν σε αυτή την χώρα;

Τ.Β.: Δεν είναι η Ελλάδα που δεν μπορεί να θρέψει τα παιδιά της. Είναι η βιομηχανία του τραγουδιού που κάνει περικοπές! Πιστεύω ότι τα παιδιά που δεν φέρνουν πολύ κέρδος, αυτά τα τρώνε οι δισκογραφικές και τα ΜΜΕ. Όταν η δημιουργία πρέπει να ανταποκριθεί όχι μόνο στα καλλιτεχνικά κριτήρια αλλά και στα οικονομικά- βιομηχανικά, τότε… πχ ο «έρωτας στην πόλη» ένας από τους καλύτερους δίσκους μου, έπαιρνε εγκωμιαστικά σχόλια ως προς την καλλιτεχνική του αξία, αλλά πέρασα από Συμπληγάδες γιατί η πολλή ποιότητα ήταν αντιεμπορική. Και όμως, όταν βγήκε αγαπήθηκε πολύ και επανακυκλοφόρησε μετά από χρόνια σε συλλεκτική έκδοση. Υπήρξε γνωστός παραγωγός που όταν άκουσε το τραγούδι μου «κατέβα βαλ’ τα κόκκινα» με τον Δημήτρη Ζερβουδάκη, από τον «Θησέα που επιστρέφει», συγκινημένος μου είπε «μπράβο και στους τέσσερεις» (συντελεστές) του τραγουδιού, όμως λίγο αργότερα άλλαξε γνώμη και τελικά δεν έκανε την παραγωγή του δίσκου. H «Οδύσσεια» της δισκογραφίας είναι μέσα στο παιχνίδι!

single photo rejected: Ένιωσες κάποια στιγμή παραγκωνισμένος από το σύστημα; Ή ήταν συνειδητή επιλογή σου- στάση ζωής να απέχεις, επειδή δεν σου άρεσαν αυτά που έβλεπες;

Τ.Β.: Στην αρχή, στην εποχή της δικής μου αθωότητας, δεν καταλάβαινα καν το σύστημα. Πρέπει να δούμε και τι εννοούμε λέγοντας σύστημα. Κάθε καλλιτεχνική δημιουργία και ειδικά το τραγούδι χρειάζεται ένα σύστημα παραγωγής, μετάδοσης και παρουσίασης. Ήμασταν υποχρεωμένοι να μπούμε μέσα στο σύστημα και να παλέψουμε για τους όρους μας. Γιατί πάντα σου προτείνουν να αλλάξεις και να προσαρμοστείς για να γίνεις πιο εμπορικός. Αυτό που κάναμε τελικά όσοι ήμαστε σε αυτή την κατηγορία ήταν αιματηρή οικονομία για να παράγουμε μόνοι τις δουλειές μας. Χωρίς να χάνουμε την πίστη ότι θα βρεθούν οι λίγοι αλλά σημαντικοί άνθρωποι που θα ανοίξουν την πόρτα της μετάδοσης. Είναι ένας διαρκής αγώνας. Παραγκωνισμένος λοιπόν από το σύστημα γιατί δεν έμπαινα με τα δικά τους κριτήρια, αλλά επέμενα στα δικά μου καλλιτεχνικά, ναι το δέχομαι. Και φυσικά είναι συνειδητή επιλογή.

rejected: Συνήθιζες να λες στο παρελθόν ότι «η Τέχνη κοστίζει, δεν σε πλουτίζει». Τι ακριβώς εννοούσες; Το πιστεύεις ακόμη αυτό;

Τ.Β.: Φυσικά και το πιστεύω. Ήταν μια απάντηση στην εμπορική αποτίμηση της τέχνης. Μπορείς να πλουτίσεις κυριολεκτικά από την τέχνη σαν αποτέλεσμα της εμπορικότητας. Δηλαδή υπάρχουν καλλιτέχνες που είναι συγχρόνως ποιοτικοί και με μεγάλη απήχηση. Στις μέρες μας βέβαια σπανίζει. Μπορούμε να φανταστούμε λοιπόν ότι έχουν πλουτίσει. Προσωπικά πιστεύω ότι δεν μπαίνεις στο χώρο της τέχνης για να πλουτίσεις. Μπαίνεις με την απόφαση ακόμη και να σου κοστίσει αν χρειαστεί. Γιατί για μένα η καλλιτεχνική δημιουργία δεν μπορεί να έχει οικονομικά και βιομηχανικά κριτήρια.

rejected: Έχουν περάσει λιγότερα από τρία χρόνια που κυκλοφόρησε η δισκογραφική σου δουλειά «βασιλιάς σαλτιμπάγκος». Πες μου λίγα λόγια για αυτή και επίσης θέλω να μου αναφέρεις πόσα ολοκληρωμένα άλμπουμ έχεις ως τραγουδοποιός μέχρι σήμερα.

Τ.Β.: Ο «βασιλιάς σαλτιμπάγκος» είναι μια σειρά τραγουδιών, δέκα μπαλάντες μελωδικές και ρυθμικές και ένα κιθαριστικό κομμάτι, σε στίχους της Ντίνας Πετροπούλου και με ιδιαίτερη θεματολογία που πηγαίνει από την αποτύπωση της εσωτερικής πάλης του ανθρώπου ανάμεσα στο πρέπει και το θέλω, το όνειρο και την πραγματικότητα μέχρι την φωτιά του πρώτου έρωτα. Θίγει όμως και θέματα όπως η μετανάστευση σαν υποκειμενική συνθήκη και όχι μόνο κοινωνική, η σχέση μας με τον χρόνο που περνάει, ο μόχθος για τη ζωή και τελικά η ομορφιά της. Σε ενορχήστρωση Γιάννη Γιακουμάκη και με την συμβολή κορυφαίων μουσικών. Με τη συμμετοχή του φωνητικού τρίο Crescendo στην ερμηνεία και το πρωτότυπο σχέδιο του Σπύρου Ορνεράκη στο εξώφυλλο. Ο «βασιλιάς σαλτιμπάγκος» είναι το δέκατο τρίτο ολοκληρωμένο άλμπουμ μου.

rejected: Επανέρχομαι πάλι στη ζωντανή παράσταση που θα γίνει στο Θέατρο «Τ» (Αλεξάνδρου Φλέμινγκ 16) της Θες/νικης στις 24 Μαρτίου 2015. Τι ακριβώς έχεις επιλέξει να ακούσουν όσοι παραστούν εκεί και ποια θα είναι η παρέα των μουσικών που θα σε συνοδεύσουν;

Τ.Β.: Στη συναυλία θα παρουσιάσουμε με τους συνεργάτες μου και σπουδαίους μουσικούς Γιάννη Γιακουμάκη στην κλασική κιθάρα και Βαγγέλη Κοντόπουλο στο κόντρα μπάσο, καθώς και την εξαιρετική τραγουδίστρια Δέσποινα Παγιούλα, την τελευταία μου δουλειά με τίτλο «βασιλιάς σαλτιμπάγκος», αλλά και μια σειρά τραγουδιών από τον «έρωτα στην πόλη» και τον «Θησέα που επιστρέφει». Όλοι μαζί και με τη φιλική συμμετοχή των Δημήτρη Λάϊου, Τρύφωνα Μπαϊτση και Μπέτυς Φουτούλη παρουσιάζουμε ένα πρόγραμμα με τα εκφραστικά μουσικά χρώματα του καθενός. Θέλουμε πάνω απ’ όλα να μοιραστούμε την μουσική μας ευαισθησία με το κοινό του Θεάτρου «Τ» . Θα ακουστούν και γνωστά, αγαπημένα τραγούδια καταξιωμένων δημιουργών. Θέλουμε να περάσουμε όμορφα, να συγκινηθούμε, να διασκεδάσουμε τις στενοχώριες μας και να ψυχαγωγηθούμε!

single photo rejected: Ευχαριστώ για την συνέντευξη και εύχομαι να σε δούμε πάλι στα μέρη μας

Τ.Β.: Ευχαριστώ πολύ κι εγώ για τις ενδιαφέρουσες ερωτήσεις και την ευκαιρία να επικοινωνήσω με το κοινό της Θεσσαλονίκης.

Ο Τάκης Βούης θα μας παρουσιάσει τον 'βασιλιά σαλτιμπάγκο' στη Θεσσαλονίκη, στο θέατρο «Τ» την Τρίτη 24 Μαρτίου. Περισσότερα εδώ.

συνέντευξη | ισαάκ_ιντζεβίδης
επιμέλεια | αλέξανδρος_κόγκας+ιάκωβος_καγκελίδης