Συνώνυμο Ταλέντου

Με ένα πλουσιότατο βιογραφικό που θα ζήλευαν πολλοί συνάδελφοί του και συνεργασίες με τους καλύτερους σκηνοθέτες, Μαστοράκης, Παπαβασιλείου, Φασουλής, Παντούρ, Ζούλιας, ο Χάρης Τζωρτζάκης εξελίσσεται δυναμικά. "Με το θέατρο μαλάκωσα. Έγινα ανεκτικός -πρώτα από όλα με τον εαυτό μου. Είμαι ήρεμος με τον εαυτό μου. Αν δεν τα έχουμε βρει με τον εαυτό μας, δεν πρόκειται με κανέναν να τα βρούμε. Όσο περνάνε τα χρόνια, αποδέχομαι τον εαυτό μου και αυτό με κάνει να κατανοώ τους γύρω μου. Πριν το θέατρο, είχα στεγανά. Και τώρα έχω, μέσα όμως από το θέατρο, είτε τα ξεπέρασα, είτε τα "έλιωσα" λιγάκι μέσα μου. Κάθε 3 ή 6 μήνες, πρέπει να δουλέψω με νέους ανθρώπους. Για να ανοίξει η ψυχή σου μαζί τους, πρώτα πρέπει να τους αποδεχτείς." Ο Χάρης Τζωρτζάκης στο rejected.gr

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | Νίκος Κουστένης, Χρύσανθος Κωνσταντινίδης, Ανδρέας Σιμόπουλος */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου
Χάρης Τζωρτζάκης

rejected: Τι ήταν αυτό που σε έκανε, φέτος το χειμώνα, να θέλεις να συμμετάσχεις στην θεατρική μεταφορά της "Αστροφεγγιάς";

Χ.Τ.: Με γοήτευσε ότι ο Πέτρος Ζούλιας μου μίλησε για μια "νεανική" παράσταση. Ο βασικός κορμός του έργου απαρτίζεται από νέους ηθοποιούς. Με την Γιούλικα Σκαφιδά, τον Ιωάννη Παπαζήση, τον Σταύρο Σβήγκο... και βέβαια το μυθιστόρημα του Παναγιωτόπουλου σε διασκευή-σκηνοθεσία Ζούλια, δεν μου έδινε "δυνατότητα" να αρνηθώ. Το κείμενο, όταν το πρωτοδιάβασα, δεν το αποκωδικοποίησα πολύ καλά. Μου άρεσε, αλλά το βρήκα σαν μια παλιά καλή ελληνική ταινία. Κατά τη διάρκεια των προβών, όσο δούλεψα με τον Πέτρο Ζούλια, το αγάπησα περισσότερο. Βρήκα σημεία που βοηθάνε να ανακαλύψω την σημερινή εποχή. Όπως, ότι οι ήρωες του έργου έζησαν τρεις πολέμους... μια γενιά που δεν είχε τίποτα, πάλεψε και κατάφερε να χτίσει έναν κόσμο που έχει δώσει βάση και αξίες για τις επόμενες γενιές. Γενιές σαν την δικιά μου. Οι "παππούδες" μου αφήσαν μια Ελλάδα, που παρέλαβαν οι γονείς μου κι εγώ, η οποία έχει γίνει "ερείπιο". Ενώ εκείνοι μεγαλώσαν μέσα σε πολέμους, τα συντρίμμια εμείς τα καταφέραμε! Χάσαμε κεκτημένα δικά τους. Για την ακρίβεια, τα εγκαταλείψαμε στον χρόνο.

Ήττες μετράμε ως γενιά, προς το παρόν

rejected: Η δική σου γενιά δεν παρέλαβε, από τους γονείς, "καμμένη γη";

Χ.Τ.: Ισχύει ότι παραλάβαμε "καμμένη γη", όμως μου αρέσει να αναλαμβάνω ευθύνη. Η δική μου γενιά, τώρα που τριανταρίζω, πάλεψε. Ανήκω στα παιδιά που κατέβαιναν με φίλους και γνωστούς, σε πορείες, σε διαμαρτυρίες... άλλα αυτά δεν οδήγησαν πουθενά. Δε νικήσαμε σε κάτι. Ήττες μετράμε ως γενιά, προς το παρόν. Η ευθύνη είναι δική μας. Το εύκολο είναι να κατηγορείς τους άλλους... τους ΠΑΣΟΚους, τους Νεοδημοκράτες, τους βολεμένους κ.λ.π. αλλά εμείς δεν είμαστε άμοιροι ευθυνών. Απομονωθήκαμε και σηκώσαμε τα χέρια ψηλά. Ζούμε στην εποχή του διαδικτύου, όπου κινητοποιούμαστε απλά και μόνο γράφοντας κάτι στο πληκτρολόγιο. Οι σημερινοί 18ρηδες είναι έτοιμοι να σηκωθούν από τον καναπέ. Αυτό που λείπει και το δυσκολεύει είναι η έλλειψη συντροφικότητας. Η έλλειψη αλληλεγγύης. Η έλλειψη κάποιας ενδεχομένης τομής που θα μπορέσει να εμπνεύσει τον κόσμο. Στην εποχή που κάθε ιδεολογία κατέρρευσε και δεν υπάρχουν "ρεύματα" ενεργοποίησης, όλα είναι δύσκολα. Εδώ, πας, σε μια συνέλευση ηθοποιών και αντιλαμβάνεσαι ότι τίποτα δεν μπορείς να πράξεις...Όλα δίχως στόχο και παγιωμένα. Δίχως χώρο να δράσεις. 

 
Χάρης Τζωρτζάκης

   

rejected: Αρκετοί θιασάρχες δεν είναι χωμένοι στην γυάλα τους;

 

Χ.Τ.: Όχι λίγοι, αλλά πολλοί. Ειδικά στο ελληνικό θέατρο, όταν κάποιος γίνεται θιασάρχης και η μία δουλειά φέρνει την άλλη, δεν θέλει και πολύ να μπεις σε έναν συγκεκριμένο κύκλο ανθρώπων που δουλεύεις μαζί. Δεν έχεις χρόνο να κοιτάξεις πίσω σου τί γίνεται, σε απασχολεί τόσο η καριέρα και η δουλειά σου, που ξεχνάς από πού ξεκίνησες... Ξεχνάς ότι μπορεί να παίζεις σε έναν θίασο και να παίρνεις έναν ωραίο, παχυλό μισθό κι ένα παιδί που μόλις τέλειωσε την σχολή και παίζει μαζί σου,  μπορεί να παίρνει λιγότερα από τα βασικά και δεν μπορεί και να ζήσει. 

Το θέατρο πρέπει να είναι κάτι άλλο, κάτι παραπάνω από αυτό που ζούμε

rejected: Το θέατρο δεν πρέπει να λειτουργεί διορατικά και να επικοινωνεί με τον κόσμο "αυτό που έρχεται";

Χ.Τ.: Μου αρέσει μια φράση στον "Γλάρο" του Τσέχωφ, όπου ο "Τρέπλιεφ" λέει πως "το θέατρο μπορεί να είναι όπως τα όνειρά μου". Το θέατρο πρέπει να είναι κάτι άλλο, κάτι παραπάνω από αυτό που ζούμε. Σκέψου ότι πάει ο κόσμος δύο ώρες, βλέποντας ήσυχος, ένα ολόκληρο σύμπαν. Εμείς που είμαστε πάνω στην σκηνή, οφείλουμε κάτι να έχουμε να πούμε κι ο τρόπος μας να είναι ενεργητικός. 

Χάρης Τζωρτζάκης

Το θέατρο θέλει αφοσίωση. Να ξυπνάς το πρωί και ο νους σου να είναι στην βραδινή παράσταση

rejected: Έφυγες από το ΕΘΝΙΚΟ πέρυσι, και το λέω ξεκάθαρα, ενώ θα μπορούσες να είσαι εκεί, σε έναν φορέα που πληρώνει και να παίζεις και φέτος. Το ίδιο έκανες και όταν ήσουν νεότερος και πήγες Γιάννενα να σπουδάσεις στο Φυσικό Τμήμα -όπου τα εγκατέλειψες για να γραφτείς στη σχολή του Κρατικού Ωδείου Αθηνών. 

 

Χ.Τ.: Δούλεψα πολλά χρόνια στο ΕΘΝΙΚΟ Θέατρο αποκτώντας εμπειρίες, σε ωραία έργα, με μεγάλους σκηνοθέτες. Αλλά, κάποια στιγμή, η ασφάλεια του μισθού, λίγο με έκανε οκνηρό. Λίγο σαν να με πήρε η μπάλα και δεν πήγαινα εκεί που ήθελα εγώ να πάω. Επομένως, το να ακολουθήσω ένα δικό μου δρόμο, βγαίνοντας στο ελεύθερο ιδιωτικό θέατρο, ήταν κάτι που ήθελα για να μου διευρύνει ορίζοντες. Ήδη κάτι ετοιμάζουμε, με φίλους συναδέλφους. Κάθε άνθρωπος σε αυτό το χώρο θέλει να κάνει διαφορετικά πράγματα. Και όλο αυτό να γίνει με συναδέλφους που μιλάμε την ίδια γλώσσα και σωστές συνθήκες. Να είμαστε όλοι πληρωμένοι και ευχαριστημένοι. Όχι "ερασιτεχνικά"... εννοώντας με κακώς κείμενα δρομολογημένα στην καθημερινότητά μας. Οφείλουμε να μαζευτούμε να κάνουμε πράγματα στο θέατρο και αυτό να μας ζει. Ειδάλλως, θα γίνει ένα χόμπι. Γίνονται τόσα πράγματα και το αποτέλεσμα που βλέπουμε ως θεατές, δεν είναι το αναμενόμενο. Και δεν είναι το αναμενόμενο, όταν καθένας κάνει 15 δουλειές για να ζήσει. Και κάνει και μία παράσταση. Ε, δεν γίνεται έτσι μια δουλειά... Ένας αξιοπρεπής μισθός βοηθάει σε ένα καλό αποτέλεσμα. Ένας γιατρός που δουλεύει το βράδυ σε μπαρ, πώς θα πάει το πρωί να χειρουργήσει; Το θέατρο θέλει αφοσίωση. Να ξυπνάς το πρωί και ο νους σου να είναι στην βραδινή παράσταση. Και όλη μέρα να διαβάζεις. Να είσαι δοσμένος ολοκληρωτικά στο θέατρο. Και ζούμε στην εποχή της ανασφάλειας που κάνεις πρόβες, παίζεις τα βράδια, και ο άλλος μπορεί να σου πει "δεν έχω λεφτά να σου δώσω"...ή "σε δέκα μέρες θα κατεβάσω το έργο"... πώς θα γίνει; 

Χάρης Τζωρτζάκης

rejected: Η αποτυχία στον καλλιτέχνη λειτουργεί πιο δυναμικά για το επόμενο βήμα;  

 

Χ.Τ.: Εξαρτάται. Κάνω και πολεμικές τέχνες. Κάθε φορά που έχεις μια αποτυχία είναι πολύ δύσκολο να την ξεπεράσεις. Όμως, αν την ξεπεράσεις, αυτό μπορεί να γίνει πολύ δημιουργικό. Στο Muay Thai, πέφτεις στα πατώματα και λες, δεν αξίζω-δεν κάνω. Αν αυτό το δουλέψεις, δεις τι λάθη έκανες, πού εσύ φταις ενδεχομένως ή αν όλο το λάθος ήταν τυχαίο... οπότε βλέποντας νηφάλια την αποτυχία σου, την χρησιμοποιείς και την κάνεις ένα μεγάλο όπλο. Σε κάθε παράσταση, κουβαλάω το βάρος της προσωπικής μου αποτυχίας, της προηγούμενης παράστασης. Κι όταν λέω προσωπική αποτυχία, είναι αυτό πού κάθε ηθοποιός ξέρει ότι θα μπορούσε να είναι σε κάποιο σημείο καλύτερος -δεν δούλεψε πολύ. Εγώ κουβαλάω την προηγούμενη εμπειρία και κυρίως τα λάθη της, που θα με πάνε ένα βήμα παραπέρα.

Η απάθεια με εκνευρίζει. Δεν την συγχωρώ

rejected: Τι σε εκνευρίζει στην καθημερινότητά μας;

Χ.Τ.: Η απάθεια με εκνευρίζει. Δεν την συγχωρώ. Πρέπει να κοιτάξουμε γύρω μας και δούμε τι συμβαίνει στον κόσμο, θα απαλύνει το δικό μας πόνο. Ωφελιμιστικά πρέπει να το δούμε. Αν δώσεις το χέρι σου και βοηθήσεις κάποιον, δεν είναι κακό. Η αλληλεγγύη δεν είναι φιλανθρωπία. Η αλληλεγγύη είναι κάτι που πρέπει να ζούμε, για να βοηθάμε τους εαυτούς μας, πάνω από όλα. Παλεύεις την μοναξιά σου, με την αλληλεγγύη. Γίνεσαι λιγότερο μόνος, από αυτό που είσαι. Είμαστε πολύ μόνοι μας, σε αυτή τη ζωή. Γεννιόμαστε και πεθαίνουμε μόνοι μας. Αν δεν μοιραστούμε την μοναξιά μας, γίνεται αβάσταχτη.

Χάρης Τζωρτζάκης

Αν το θέατρο μπορούσε να έχει πρόσωπο, θα ήταν ο Μηνάς Χατζησάββας

rejected: Ήσουν φίλος του Μηνά Χατζησάββα. Τι μένει μέσα σου από εκείνον;

 

Χ.Τ.: Ο Μηνάς, για μένα, προσωποποιεί το θέατρο. Αν το θέατρο μπορούσε να έχει πρόσωπο, θα ήταν ο Μηνάς. Τον έζησα πολύ από κοντά. Με παράσταση πήγαμε στην Avignon και χρειάστηκε να συγκατοικήσουμε. Είδα πώς κοιμάται, πώς ξυπνά, πώς πίνει τον καφέ του... είχε τέτοια αγάπη για το θέατρο... βασικά είχε μόνο αγάπη για το θέατρο. Αγαπούσε το θέατρο κι έτσι αγαπούσε τη ζωή και τον κόσμο. Ξυπνούσε το πρωί κι ήταν με ένα χαμόγελο, έτοιμος να σου πει για την παράσταση που είδε χθες.... Δεν ξέρω, ρε Γιώργο, πού έβρισκε χρόνο και τα έβλεπε όλα. Όλες τις παραστάσεις! Έβλεπε από την πιο νεοσύστατη ομάδα που είχε βγει από Σχολή μόλις, μέχρι το πιο "ψαγμένο" θεατρικό στο πιο κουλτουρέ πολιτιστικό στέκι. Και καθόταν το βράδυ, με ένα ποτήρι κρασί και το φαγητό που μαγείρευε, ο σύντροφός του Κώστας Φαλελάκης, μιλώντας με ανάλυση, πάθος κι αγάπη για την κάθε παράσταση που είχε δει. Όταν με κάτι που είχε δει δεν συμφωνούσε, νευρίαζε με τρόπο κθηλωτικής αγάπης για το θέατρο.  

rejected: Εσύ με τον Μηνά, μπορούσες άνετα και να μαλώσεις για το θέατρο;

 

Χ.Τ.: Άνετα! (γέλια) Εγώ τον τσιγκλούσα κιόλας και του έλεγα "άσε μωρέ... εσένα σου αρέσουν οι μοντερνιές και τα καινούργια", που όντως του άρεσαν! Έβλεπε παράσταση νέου σκηνοθέτη και έλεγε "με αυτόν θέλω να συνεργαστώ. Με τον νέο που έχει να πει πράγματα." Του άρεσε το ουσιαστικά νέο. Ο Μηνάς είχε αγάπη για όλα. Και κοντά του, μάθαινες κι εσύ να αγαπάς.  

Χάρης Τζωρτζάκης




συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | Νίκος Κουστένης, Χρύσανθος Κωνσταντινίδης, Ανδρέας Σιμόπουλος
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου