"Το φως υπάρχει στα παιδιά που είναι τώρα έφηβοι"

Το ραντεβού δόθηκε στην είσοδο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών. Διόλου τυχαία. Εδώ που ξεκίνησαν όλα, για τον Χριστόδουλο Στυλιανού, αν ρίξει κανείς μια ματιά στο γεμάτο βιογραφικό του. Εδώ που επέστρεψε ερμηνεύοντας τον "Ένορκο" της δεύτερης ευκαιρίας...

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | τάσος θώμογλου */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + αλέξανδρος κόγκας
Χριστόδουλος Στυλιανού
Χριστόδουλος Στυλιανού

rejected: Ωραίο πράγμα, να παίζεις θέατρο, αυτήν την άνοιξη στη Θεσσαλονίκη, στην Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών. Εδώ που ξεκίνησαν όλα...

Χ.Σ.: Γεννήθηκα Θεσσαλονίκη. Εδώ μεγάλωσα, τελείωσα τη σχολή του Κρατικού και παρέμεινα σε αυτό το θέατρο για δέκα χρόνια. Έκανα ωραία πράγματα που τα αγάπησα. Το κοινό της Θεσσαλονίκης ξέρει να βλέπει θέατρο. Μπορεί να βαριέται να πάει, μα όταν το αποφασίσει το επιλέγει συνειδητά. Ξέρει αν του αρέσει κάτι ή όχι. Δεν επιλέγει βάσει του αθηναϊκού "κράχτη" πρωταγωνιστή. Αν του αρέσει κάτι, είναι τελεσίδικο. Θα το τιμήσει και θα το πει και σε άλλους.

Το κοινό εδώ δεν θέλει να αισθάνεται υποδεέστερο, γιατί -καταρχάς- δεν είναι υποδεέστερο.

rejected: Ο "Σαλονικιός" δεν επιλέγει θέατρο βάσει του πρωταγωνιστή εξ Αθηνών;

Χ.Σ.: Ο Θεσσαλονικιός δεν θέλει να αισθανθεί ότι τον κοροϊδεύεις. Υπήρξαν πρωταγωνιστές από Αθήνα που ήρθαν με παράσταση και "έφυγαν νύχτα", γιατί δεν ήταν έντιμη η δουλειά τους. Το κοινό δεν θέλει να αισθάνεται υποδεέστερο, γιατί -καταρχάς- δεν είναι υποδεέστερο.

Χριστόδουλος Στυλιανού
Χριστόδουλος Στυλιανού

Ο κόσμος τώρα βλέπει περισσότερο θέατρο από παλαιότερα, διότι δεν εκτιμά την τηλεόραση, την οποία και βαρέθηκε

rejected: Στο ελληνικό θέατρο, το ποσοστό της κοροϊδίας έχει ελαττωθεί;

Χ.Σ.: Για το θέατρο, τώρα, τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα. Γίνονται προσεγμένες παραγωγές. Οι ηθοποιοί δουλεύουν, πολλές φορές κάτω από άθλιες συνθήκες κι αυτό τους κάνει να δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους, διότι αγαπούν πολύ αυτό που κάνουν. Το θέατρο έχει αρχίσει και πάλι "να βρίσκει πατήματα". Ούτε στην Αθήνα, ούτε στη Θεσσαλονίκη γίνονται- σώνει και ντε- εξαιρετικές παραστάσεις. Αλλά ανάμεσα σε πολλές, υπάρχουν και αυτές. Στις 500 παραστάσεις των Αθηνών, οι δέκα που είναι και καλές, γεμίζουν από κόσμο και πάνε για δύο και τρία χρόνια. Ο κόσμος τώρα βλέπει περισσότερο θέατρο από παλαιότερα, διότι δεν εκτιμά την τηλεόραση, την οποία και βαρέθηκε. Δεν θέλει το εύκολο της μικρής οθόνης.

rejected: Οι "Δώδεκα Ένορκοι" από πέρυσι, από την πρώτη παράσταση στο θέατρο ΑΛΚΜΗΝΗ, έσκισαν από προσέλευση!

Χ.Σ.: Δεν περιμέναμε ως θίασος πέρυσι, τόσο δυναμική αρχή! Πιστεύαμε ότι θα πάμε καλά έως το Γενάρη, αρχή γενομένης από Οκτώβρη. Κάπως έτσι πέρασαν...δύο χρόνια με γεμάτη πλατεία θεάτρου.

Χριστόδουλος Στυλιανού
Χριστόδουλος Στυλιανού

Είναι μια δουλειά που όλοι ανεξαιρέτως την αγαπήσαμε

rejected: Τι συνετέλεσε στην επιτυχία της παράστασης;

Χ.Σ.: Είναι έντιμη παράσταση. Είναι μια δουλειά που όλοι ανεξαιρέτως την αγαπήσαμε. Από τον παραγωγό έως τη σκηνοθέτη, σε μια καλοκουρδισμένη ιστορία γεμάτη χημεία που έκανε το κλικ σε όλους μας.

rejected: Υποδόρια το έργο που γράφτηκε το 1957 δεν ενδιαφέρει άμεσα τη σημερινή εποχή; Ένα έργο που γράφτηκε μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μόλις είχε τελειώσει ο πόλεμος της Κορέας και αναφέρεται σε δώδεκα λευκούς ενόρκους που αποφασίζουν την τύχη ενός νέγρου που κατηγορείται για τον φόνο του πατέρα του.

Χ.Σ.: Το 1944 ένα παιδάκι 14 χρονών καταδικάστηκε μέσα σε δύο ώρες και εκτελέστηκε. Καθότι βρήκαν δύο φίλους του, που έπαιζαν μαζί, σκοτωμένους. Με συνοπτικές διαδικασίες επέλεξαν τον θύτη και τον εκτέλεσαν. Αυτό αποτελεί αποτύπωση εποχής. Το ίδιο και το 1957 που έγινε η ταινία. Έτσι ήταν οι δίκες για τους έγχρωμους ανθρώπους. Ο ρατσισμός ήταν έντονος. Οι γυναίκες δεν μπορούσαν να είναι ένορκοι. Φανταστείτε πόσο δύσκολο ήταν για έναν αρχιτέκτονα, όπως ο ήρωας που υποδύομαι, με άλλο τρόπο σκέψης, να φέρνει το καινούργιο. Φέρνει το φως. Με κάθε ευκαιρία πηγαίνει στο παράθυρο για αέρα. Με κάθε ευκαιρία ξαναγυρίζει πίσω. Μόνο κάποιος που κάνει ένα τέτοιο επάγγελμα μπορεί να σκεφτεί πιο ώριμα. Μπαίνει και το θέμα της δεύτερης ευκαιρίας. Αντικρίζει όλες τις παραμέτρους βίου και ανατροφής αυτού του παιδιού. Ο ήρωάς μου δεν λέει ποτέ στο έργο ότι αυτό το παιδί είναι αθώο. Ο ήρωάς μου, διεκδικεί γι' αυτό το παιδί, μια δεύτερη ευκαιρία.

Χριστόδουλος Στυλιανού
Χριστόδουλος Στυλιανού

Το πρόβλημά μας στην παρούσα φάση είναι η κοινωνική δικαιοσύνη. Αυτό είναι που μας κάνει να είμαστε θιγμένοι ως άνθρωποι.

rejected: Η δημοκρατία και η δικαιοσύνη θίγονται στο έργο.

Χ.Σ.: Η δημοκρατία και η δικαιοσύνη στις μέρες μας, δεν κινούνται εύκολα και με ωραίο τρόπο. Είναι πλέον παρεξηγήσιμες έννοιες. Η δημοκρατία χρειάζεται υπευθυνότητα. Δημοκρατία δεν σημαίνει ασυδοσία. Δημοκρατία δεν είναι το κάνω ό,τι θέλω. Αλλά το είμαι υπεύθυνος για κάτι. Έχω ένα λόγο να κάνω κάτι. Δίχως αλαζονεία και βοηθώντας το γενικό καλό. Η δικαιοσύνη ακόμη και τώρα ως θεσμός και εξουσία, ζει περίεργες στιγμές, με ανθρώπους που οφείλουν να καταδικαστούν να υπεκφεύγουν από το πρώτο "παραθυράκι" που θα βρεθεί. Το πρόβλημά μας δε, στην παρούσα φάση, είναι η κοινωνική δικαιοσύνη. Αυτή που μας κάνει να είμαστε θιγμένοι ως άνθρωποι. Τι μας ενοχλεί; Ότι δεν υπάρχει αξιοκρατία. Και μόλις βολευτούμε, δεν μας ενδιαφέρει η αξιοκρατία. Είμαστε η μόνη χώρα που το έχουμε αυτό.

Χριστόδουλος Στυλιανού
Χριστόδουλος Στυλιανού

Πίστευα ότι η κρίση θα φέρει την ανθρώπινη αλληλεγγύη του ενός στον άλλον. Έπεσα έξω

rejected: Άνθρωποι-"Ένορκοι με το νούμερο 8" κυκλοφορούν ανάμεσά μας; Άτομα που δίνουν δεύτερη ευκαιρία στον διπλανό τους;

Χ.Σ.: Έχουμε πολλούς που δίνουν τη δεύτερη ευκαιρία. Όχι όσους θα έπρεπε, αλλά υπάρχουν. "Μαγκώσαμε" κιόλας λόγω της όλης κατάστασης που βιώνουμε. Μας έκανε κακό η κρίση, ενώ έπρεπε καλό να μας κάνει. Το 2009 όταν μπήκαμε στην κρίση, το θεώρησα δώρο. Είχαμε ξεφύγει. Κοιτούσαμε τόσο πολύ τον εαυτό μας. Κοιτούσαμε τόσο πολύ το εγώ, κι όχι το εμείς, που δεν γινόταν άλλο παραπέρα να πάμε! Πίστευα ότι η κρίση θα φέρει την ανθρώπινη αλληλεγγύη του ενός στον άλλον. Έπεσα έξω. Ξαφνικά κλειστήκαμε. Γίναμε μίζεροι. Κοιτάμε την τσέπη μας. Μην μας πάρουν τη θέση μας. Δεν μας νοιάζει αν ο άλλος δεν έχει να φάει. Έχουμε γίνει "παρτάκηδες".

Είμαστε ένας λαός που αρνείται να εκπαιδευτεί. Θέλουμε μονίμως να την σκαπουλάρουμε.

rejected: Γιατί "βγάλαμε νύχια";

Χ.Σ.: Δεν ξέρω.... Δεν έχουμε παιδεία. Είμαστε ένας λαός που αρνείται να εκπαιδευτεί. Θέλουμε μονίμως να την σκαπουλάρουμε. Δεν έχουμε καταλάβει ακόμη, πως δεν γίνεται να κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Πιο κάτω δεν έχει. Ούτε πιο πάτο. Κυκλοφορούμε στον πάτο, βολτάροντας. Συνήθως όταν πιάνεις πάτο, δίνεις ώθηση και βγαίνεις ψηλά στο φως. Εμείς καθόμαστε στον πάτο και κοιτιόμαστε. Γιατί ακόμα και ο πάτος μας βολεύει. Αν αυτή η κρίση συνεχίσει δέκα χρόνια ακόμα, θα ζούμε έχοντάς την συνηθίσει.

Χριστόδουλος Στυλιανού
Χριστόδουλος Στυλιανού

Το φως υπάρχει στα παιδιά που είναι τώρα έφηβοι

rejected: Πού θα ποντάρουμε; Στα παιδιά των παιδιών μας;

Χ.Σ.: Η δική μου γενιά πρέπει να φύγει για να αλλάξουν τα πράγματα. Η δική μου γενιά δεν ήταν τελικά η ελπίδα. Το φως υπάρχει στα παιδιά που είναι τώρα έφηβοι. Που μας κατηγορούν. Το "εσείς φταίτε γι' αυτό". Τα παιδιά που μας το λένε κατάμουτρα. Οι νέοι ξέρουν τι είναι καλό και τι όχι. Εκτός από κάποια παιδιά που είναι "ποτισμένα" από το σπίτι. Τα βλέπεις στο δρόμο αυτά τα παιδιά και τα αναγνωρίζεις. Νέοι που βγαίνουν έξω και δέχονται χιλιάδες αχτίδες από διάφορα σημεία και δημιουργούν πράγματα. Εμείς δεν ήμασταν έτσι. Ήμασταν της γενιάς που οι μπαμπάδες μας, έλεγαν "μη μιλάς, για να έχεις δουλειά". "Μην έχεις άποψη-ξέρουν αυτοί". Ήμασταν της γενιάς που ήθελε να βολευτεί στο δημόσιο, μήνας να μπαίνει, μήνας να βγαίνει. Είμαστε η γενιά που κάθισε πάνω στα κεκτημένα. Και έτσι μάθαμε να ζούμε. Βασισμένοι στο αυτονόητο. Εκεί που όλα είναι δεδομένα. Γινόμαστε 50 χρονών και παραμένουμε στη βοήθεια των γονιών μας.

Χριστόδουλος Στυλιανού
Χριστόδουλος Στυλιανού

Ως φοιτητής στη σχολή ήταν το όνειρό μου να παίξω στη Κεντρική Σκηνή του Κρατικού ένα μεγάλο ρόλο

rejected: Πώς είναι να επιστρέφεις στην Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών;

Χ.Σ.: Μου αρέσει πάρα πολύ! Θα στο πω λαϊκά..."τη βρίσκω τρελά"! Είναι πολύ ωραίο συναίσθημα. Όταν ήμουν στη Δραματική Σχολή, κάναμε εξετάσεις στο Υπερώο με δασκάλα τη Μπέτυ Βαλάση. Ήμασταν συμφοιτητές ο Γιάννης Αναστασάκης, η Βάσω Γουλιελμάκη, η Μαρία Μπενάκη κι εγώ. Κάποια στιγμή η Μπέτυ Βαλάση ήθελε να μας κεράσει και μου λέει "Χριστόδουλε, πήγαινε κάτω στο κυλικείο να φέρεις τοστ, καφέδες και ό,τι θες"!. Κατεβαίνω κάτω και παίρνω ό,τι είπε. Ως φοιτητής στη σχολή ήταν το όνειρό μου να παίξω στη Κεντρική Σκηνή του Κρατικού ένα μεγάλο ρόλο. Όσο ανέβαινα πίσω με τα τοστ, πίσω στη μπούκα που ανεβαίνουν τα σκηνικά, είχε λίγο φως. Έκανε μια γραμμή επάνω η σκηνή. Κάθισα πάνω στη γραμμή, παίζοντας το μονόλογό μου...είχα "Άμλετ"...και λέω "Θεέ μου, πότε θα παίξω σε αυτό το χώρο;"...το αγαπάω πολύ αυτό το θέατρο. Και θεωρώ ότι στο Κρατικό γίνεται πολύ καλή δουλειά, αυτή τη περίοδο.

Χριστόδουλος Στυλιανού

Όταν έχεις φτιάξει οικογένεια είναι δύσκολο να φύγεις από εδώ. Εγώ το έκανα, κι ας αγαπούσα βαθιά τη πόλη μου, παίρνοντας ένα ρίσκο.

rejected: Πού χωλαίνει πολιτιστικά η Θεσσαλονίκη; Γιατί τόσα χρόνια η Θεσσαλονίκη, πέρα από το Κ.Θ.Β.Ε. και τη Πειραματική Σκηνή, δεν κατάφερε να έχει έναν δυνατό πυλώνα πολιτισμού ιδιωτικού φορέα;

Χ.Σ.: Μια πόλη που έβγαλε σπουδαίους ηθοποιούς που αναγνωρίστηκαν στην Αθήνα, δεν κατάφερε να φτιάξει μια δυνατή θεατρική ομάδα. Η Θεσσαλονίκη είναι υπεροπτική. Σνομπάρει έως και το Κρατικό, ενίοτε. Μια πόλη ενός εκατομμυρίου δέχεται στο Κρατικό 10.000 κόσμο τη σεζόν. Κι όταν καταφθάνει ένας αθηναϊκός θίασος γίνεται αλαλαγμός, από κόσμο που δεν πατάει το πόδι του στο Κρατικό, μα έχει ανάγκη να δει ηθοποιούς τηλεοπτικής δημοφιλίας. Εγώ δεν ήθελα να φύγω από τη Θεσσαλονίκη. Αλλά δεν άντεχα άλλο κι ας την αγαπούσα. Στη Θεσσαλονίκη ως ηθοποιός έχεις ημερομηνία λήξης. Κάποια στιγμή βολεύεσαι τόσο πολύ που παύεις να είσαι και καλλιτέχνης. Ζώντας ως ηθοποιός στην Αθήνα, μπαίνεις σε μια φάση σκέψης για δημιουργικότητα για να επιβιώσεις....μια νέα παράσταση, μια συνεργασία, κάτι...στη Θεσσαλονίκη, όντας μόνο το Κρατικό, δυνατός πολιτιστικός φορέας, έχεις μόνο αυτό. Όταν έχεις φτιάξει οικογένεια είναι δύσκολο να φύγεις από εδώ. Εγώ το έκανα, κι ας αγαπούσα βαθιά τη πόλη μου, παίρνοντας ένα ρίσκο. Κι όπου με βγάλει...Υπάρχουν ηθοποιοί στη Θεσσαλονίκη, που είναι σπουδαίοι καλλιτέχνες και δεν τους δόθηκε ποτέ η ευκαιρία να το δείξουν! Και θα μείνουν εδώ, θα περάσει η ζωή και η χαρά της σκηνής, δίχως να έχουν δείξει το τεράστιο ταλέντο που διαθέτουν. Τους έχω δει. Τους ξέρω... Ξέρω πως είναι πολλοί, στη Θεσσαλονίκη, σπουδαίοι ηθοποιοί.

Έχω την αίσθηση πως αν δεν παρατηρείς τον κόσμο, δεν βλέπεις και τον ίδιο σου τον εαυτό. Δεν μπορείς να παρατηρήσεις εσένα στο καθρέφτη.

rejected: Τελικά, γι' αυτή τη χαραμάδα φως αξίζει να είσαι ηθοποιός;

Χ.Σ.: Αξίζει να είσαι ηθοποιός. Η χαραμάδα φως που σε κάνει να θες να ανέβεις πάνω στο σανίδι, αξίζει. Ο ηθοποιός, εκ των πραγμάτων, αναγκάζεται να σκέφτεται λίγο παραπάνω από τους υπόλοιπους ανθρώπους. Να είναι μέσα στο κόσμο λίγο παραπάνω, παρατηρώντας τον. Έχω την αίσθηση πως αν δεν παρατηρείς τον κόσμο, δεν βλέπεις και τον ίδιο σου τον εαυτό. Δεν μπορείς να παρατηρήσεις εσένα στο καθρέφτη. Αυτό είναι που σε κάνει σπουδαίο σαν ηθοποιό. Μέσα από τους άλλους, να βλέπεις τον εαυτό σου. Γιατί αυτό που υποδύεσαι, εσύ είσαι, μέσα από κάποια άλλη συνθήκη. Συνθήκες παίζουμε, συνθήκες βιώνουμε, συνθήκες ζούμε. Κι εσύ Γιώργο, που δεν είσαι πάνω στη σκηνή, συνθήκη βιώνεις. "Σήμερα θα πάω εκεί, θα είμαι έτσι, γιατί μου είπε το άλλο εκείνος και είμαι θυμωμένος"...."όχι, δεν είμαι θυμωμένος, είμαι χαρούμενος διότι μου συνέβη αυτό το ευχάριστο"....Είμαστε συνθήκες...

Χριστόδουλος Στυλιανού
Χριστόδουλος Στυλιανού

INFO Παράστασης

Κείμενο: Reginald Rose
Μετάφραση / Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνα Νικολαΐδη
Δραματουργική Επεξεργασία: Κωνσταντίνα Νικολαΐδη & Νότης Παρασκευόπουλος
Α’ βοηθός σκηνοθέτη: Μαγδαληνή Παλιούρα
Β’ βοηθός σκηνοθέτη: Κατερίνα Κωνσταντέλλου
Σκηνικά: David Negrin
Κοστούμια: Κική Μήλιου
Βοηθός ενδυματολόγου: Δανάη Ανεζάκη
Φώτα: Αλέξανδρος Αλεξάνδρου
Κίνηση: Χριστίνα Φωτεινάκη
Μουσική: Γιώργος Περού
Sound design: Νίκος Τσέκος
Promo video: Κωνσταντίνα Νικολαΐδη
Γραφιστική επιμέλεια: Σπύρος Δαπέργολας

Οι 12 ένορκοι είναι:
Χριστόδουλος Στυλιανού, Τρύφων Καρατζάς, Θανάσης Κουρλαμπάς, Γιώργος Γιαννόπουλος, Περικλής Λιανός, Χριστόδουλος Στυλιανού, Χάρης Μαυρουδής, Μανώλης Ιωνάς, Απόλλων Μπόλλας, Αλέξανδρος Πέρρος, Κωνσταντίνος Μουταφτσής, Αυγουστίνος Κούμουλος

Τη φωνή της χαρίζει η Νένα Μεντή

Τετάρτη 20/04 στις 19:00
Πέμπτη 21/04 στις 21.00
Παρασκευή 22/04 στις 21:00
Σάββατο 23/04 στις 18:00 και στις 21:00
Κυριακή 24/04 στις 19:00 Δείτε περισσότερα για την παράσταση στο Δελτίο Τύπου

Χριστόδουλος Στυλιανού

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | τάσος θώμογλου
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + ιάκωβος καγκελίδης