_με_αφορμή

Πρώτα το ζην και μετά το φιλοσοφείν... Ή μήπως πάνε μαζί;

Μικρές φιλοσοφίες καθημερινής πραγματικότητας

Μα είναι δυνατόν! Εδώ ο κόσμος καίγεται, η κρίση μας έχει καταρρακώσει, η ανεργία χτυπάει κόκκινο, οι άστεγοι αυξάνονται και πληθύνονται σαν τους άρτους στον γάμο της Κανά και εμείς θα ασχοληθούμε με την φιλοσοφία;

Άσε μας κουκλίτσα μου με τις αμπελοφιλοσοφίες σου! Ναι, ναι, εντάξει, το ξέρω πως είναι αρκετοί- για να μην πω πολλοί- αυτοί που θα σκεφτούν κάτι τέτοιο, είναι ακόμα περισσότεροι αυτοί που από τον τίτλο και μόνο δε θα διαβάσουν αυτό το κείμενο- παίζει και οι συγγενείς μου- και είναι λίγοι αυτοί που θα του δώσουν σημασία- εσάς σας αγαπώ! Όμως αυτό το αρθράκι έχει στόχο, κυρίως, να αποδείξει στους άπιστους Θωμάδες και στους Κρισανθρώπους ότι όλα γύρω μας είναι φιλοσοφία και να τους κάνει να δουν λίγο αλλιώς τα πράγματα, λίγο πιο φιλοσοφημένα. Λύση στα προβλήματα δε θα δώσει, απλά μια άλλη οπτική οπτική. Μια επισήμανση μόνο: όσοι περιμένετε να μάθετε από δω για ιστορία της φιλοσοφίας και μεγάλους φιλοσόφους απλά ξεχάστε το και μην μπαίνετε στον κόπο να το διαβάσετε!

Ο άνθρωπος είναι φιλοσοφία

“Πολλοί γεννούν το δέος, το μέγα δέος ο άνθρωπος γεννά” είχε πει ο μέγας Σοφοκλής, όταν φιλοσοφούσε στις τραγωδίες του τον άνθρωπο. Ωστόσο το θέμα είναι το γιατί! Μα γιατί πολύ απλά ο άνθρωπος έχει το χάρισμα της σκέψης και μάλιστα της πιο βαθιάς σκέψης, αυτής που λέμε φιλοσοφημένης σκέψης! Cogito ergo sum έλεγε ο Ρενέ Ντεκαρτ- ο γνωστός Καρτέσιος, δηλαδή σκέφτομαι άρα υπάρχω. Και από κει ξεκίνησε αυτές τις υπαρξιακές αναζητήσεις- που όλους μας πιάνουν μαζί με την πανσέληνο-ποιος είμαι, πού πάω, από πού ήρθα, γιατί υπάρχω, υπάρχω ή νομίζω ότι υπάρχω και κατέληξε στο ότι υπάρχει αφού σκέφτεται και υπάρχει για να σκέφτεται-λέω εγώ... Μπερδευτήκατε; Εμ, για φιλοσοφία μιλάμε! Βέβαια η φιλοσοφία περί ανθρώπου περιλαμβάνει πολλούς τομείς, βιολογικούς, ψυχολογικούς, κοινωνικούς, πολιτικούς, γιατί όλα είναι άνθρωπος και όλα από τον άνθρωπο ξεκινούν και σε αυτόν στοχεύουν και στην εξέλιξή του. Και μη μου πείτε πώς συνδέεται η φιλοσοφία με την εξέλιξη! Ας μην ήταν αυτοί οι- κατά πολλούς- τεμπέληδες και χαραμοφάηδες φιλόσοφοι να νερώνουν τα κρασιά( αυτό ονομάζεται χημεία), να ονειροπολούν με τα αστέρια(αστρονομία), να καίνε αρωματικά φυτά(βοτανολογία- και μην κάνετε κακεντρεχείς σκέψεις), να μαζεύονται σε Στοές και να προσπαθούν να τετραγωνίσουν κύκλους (μαθηματικές επιστήμες) και ακόμα στις σπηλιές θα μέναμε με κόκαλα για κοκαλάκι στα μαλλιά.

Το καλό και το κακό είναι φιλοσοφία

“Ουδείς εκών κακός” έλεγε ο Πλάτωνας και πόσο δίκιο είχε, αφού υποστήριζε ότι κανείς δεν είναι κακός με τη θέλησή του αλλά η άγνοια τον οδηγεί στο κακό. Αν το καλοφιλοσοφήσουμε λοιπόν θα δούμε ότι ο άνθρωπος που δεν έχει αισθανθεί και δεν γνωρίζει το μέγεθος της χαρά και της πληρότητας μιας καλής πράξης είναι αυτός που θα επιλέξει το κακό. Επομένως στο φιλοσοφικό ερώτημα τι είναι κακό και τι καλό, η καρδούλα μας ξέρει από πριν την απάντηση.

Η χαρά και η λύπη είναι φιλοσοφία

Σα να έχουμε παρεξηγήσει λίγο της έννοιες, σα να τις φοβόμαστε. Γελάμε και λέμε σε καλό να μας βγει- λες και κάνουμε κάτι κακό. Κλαίμε και ντρεπόμαστε λες και εγκληματούμε. Εδώ έρχεται ο σούπερ ήρωας Αριστοτέλης με τη μεσότητα να μας σώσει. Σύμφωνα με τη θεωρία του η χαρά και η λύπη από μόνες τους δεν έχουν τίποτα κακό, είναι απλά ανθρώπινα συναισθήματα. Όταν όμως αυτές τίθενται στα άκρα- του χαζοχαρούμενου και του καταθλιπτικού- εκεί δημιουργείται το πρόβλημα. Όλα λοιπόν με μέτρο. Το θέμα βέβαια είναι πώς το πετυχαίνουμε, αλλά με λίγη φιλοσοφία όλα γίνονται!

Ο έρωτας και το σεξ είναι φιλοσοφία

Καταρχάς και καταρχήν οι αρχαίοι φιλόσοφοι χώριζαν τον έρωτα σε δύο κατηγορίες. Η πρώτη κατηγορία ονομάζονταν Πάνδημος Έρωτας και συμβόλιζε την αναπαραγωγή και την εκπλήρωση ενστίκτων. Ποταπός και κατώτερος και αν δε με απατά η μνήμη μου του είχαν δώσει τη μορφή άσχημου ζητιάνου. Η δεύτερη κατηγορία ήταν ο Ουράνιος Έρωτας. Αυτός ένωνε τις ψυχές των ανθρώπων, το πνεύμα τους και τους έκανε να μοιράζονται σκέψεις και γνώσεις και- γιατί να το κρύψομεν άλλωστε- το ίδιο ανάκλιντρο, που έπαιρνε φωτιά από τα βέλη εκείνου του φτερωτού αγγέλου του υιού της Αφροδίτης. Αυτή ήταν η απαρχή της μετέπειτα φιλοσοφίας του σεξ! Ποια φιλοσοφία του σεξ; Συγνώμη αλλά το Κάμα Σούτρα, το Best Seller όλων των εποχών τι είναι;

Οι μικρές αλλά τόσο μεγάλες φιλοσοφίες της καθημερινότητας

Όσο και αν δεν το πιστεύουμε και νομίζουμε ότι ζούμε σε μια καθαρά τεχνοκρατική κοινωνία, η καθημερινότητά μας είναι γεμάτη από μικρές αλλά πολύ σημαντικές “ φιλοσοφίες”. Γιατί αν παρατηρήσουμε γύρω μας θα καταλάβουμε ότι φιλοσοφία είναι το κυριακάτικο μεσημεριανό, οικογενειακό τραπέζι, η εκδρομή με το καλαθάκι και το καρό τραπεζομάντηλο στο πάρκο της πόλης, η επιλογή μετακίνησης με το ποδήλατο, η εθελοντική εργασία, η υιοθεσία ενός αδέσποτου, να ξυπνάς το πρωί και να λες καλημέρα με χαμόγελο. Άρα όλοι λίγο πολύ είμαστε εν δυνάμει φιλόσοφοι! Και έτσι για να το μοιραστώ και αυτό, ένα πράγμα μου δίδαξε η φιλοσοφική και ένα πράγμα για μένα είναι φιλοσοφία: ελεύθερη σκέψη που χάνεται μόνο στου μυαλού τα αυλάκια, διαπλέκεται, ανασυντίθεται αλλά δε νεκρώνει ποτέ και σε κρατάει πάντα ζωντανό.

Ας το φιλοσοφήσουμε λοιπόν!