R

e

j

e

c

t

e

d

W

r

i

t

i

n

g

Διεθνής Ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών

Γυναικεία κακοποίηση

Ένα παγκόσμιο πρόβλημα με διαστάσεις επιδημίας

Η βία είναι το τελευταίο επιχείρημα των αποτυχημένων
- Ισαάκ Ασίμοφ

Ο WHO (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) αναφέρει ότι περισσότερες από μία στις τρεις γυναίκες παγκοσμίως (35,6%) υφίστανται σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση στη διάρκεια της ζωής τους ενώ το 38% των γυναικών που δολοφονήθηκαν, δολοφονήθηκαν από τους συντρόφους τους.

Διεθνής Ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών

Στην Ελλάδα:
 Η βία κατά των γυναικών είναι κυρίως υπόθεση ενδοοικογενειακή, καθώς το 68% των γυναικών που υπέστησαν κακοποίηση είναι έγγαμες.
 Το 16% των γυναικών που απευθύνθηκαν στα Συμβουλευτικά Κέντρα είναι αλλοδαπές.
 Περίπου τέσσερις στις δέκα προέρχονται από τα Βαλκάνια.
 7 στις 10 γυναίκες - θύματα είναι δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή και ανώτερης ή ανώτατης εκπαίδευσης.
 6 στις 10 γυναίκες που έχουν υποστεί κακοποίηση βρίσκονται σε μέτρια ή καλή οικονομική κατάσταση.
 Περισσότεροι από τους μισούς δράστες είναι δευτεροβάθμιας ή ανώτερης και ανώτατης εκπαίδευσης.

Ο ορισμός της βίας κατά των γυναικών αντιστοιχεί στον ορισμό που υιοθετήθηκε το 1995 στην 4η Παγκόσμια Διάσκεψη Γυναικών και αναφέρεται στις παραγράφους 113 και 118 της Π λατφόρμας Δράσης του Πεκίνο*.

Παράγραφος 113: Ο όρος «βία κατά των γυναικών» περιλαμβάνει κάθε πράξη βίας που στηρίζεται στο φύλο και έχει ως αποτέλεσμα ή είναι δυνατό να έχει ως αποτέλεσμα, την σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική βλάβη ή πόνο για τις γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων των απειλών τέτοιων πράξεων, τον εξαναγκασμό ή την αυθαίρετη στέρηση της ελευθερίας είτε αυτό προκύπτει στην δημόσια είτε στην ιδιωτική ζωή1.

Η βία κατά των γυναικών είναι ένα πολυδιάστατο και σκοτεινό κοινωνικό φαινόμενο. Δεν γνωρίζει χρώμα, εθνικότητα, κοινωνικοοικονομικό status ή θρησκεία. Σκοτεινό γιατί η πληθώρα των περιστατικών τα οποία μένουν στο σκοτάδι δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική εικόνα του προβλήματος στο σύνολο της. Η βία, ως βίωμα ή ως απειλή, εμποδίζει τις γυναίκες σε όλο τον κόσμο να ασκήσουν και να απολαύσουν πλήρως τα δικαιώματά τους.

Είναι όμως μόνο αυτό;

Διεθνής Ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών

Οι μορφές βίας κατά των γυναικών είναι πολλές. Αναφορικά:
 Ενδοοικογενειακή βία (σωματική, λεκτική, ψυχολογική, σεξουαλική, οικονομική)
 Stalking (cyber) – συνεχής παρακολούθηση ή διαδικτυακή παρακολούθηση ή εκφοβισμός
 Ακρωτηριασμοί γεννητικών οργάνων
 Trafficking (σωματεμπορία)
 Εξαναγκασμός σε ασέλγεια
 Ομαδικός βιασμός
 Σεξουαλικός εκβιασμός στο χώρο εργασίας
 Εξαναγκασμός σε γάµο, τεκνοποιία και αναγκαστική στείρωση
 Χρησιμοποίηση του γυναικείου σώµατος σε πολεµικές διαμάχες.
 Μαζικοί βιασµοί που οργανώνονται µε σκοπό την εθνική κάθαρση (π.χ. πρώην Γιουγκοσλαβία, Ρουάντα, Σοµαλία).
 Στα μουσουλμανικά κράτη ο φερετζές θεωρείται σύµβολο υποταγής των γυναικών το οποίο εκμεταλλεύονται πολιτικά οι φανατικοί ισλαμιστές.

Διεθνής Ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών

Πώς επιδρά η βία στην υγεία των γυναικών;
Η βία κατά των γυναικών αποτελεί αίτιο τόσο θανάτων όσο και σοβαρών συνεπειών για την υγεία τους (non-fatal health consequences). Οι αιτίες θνησιμότητας περιλαμβάνουν την ανθρωποκτονία, την αυτοκτονία, την μητρική θνησιμότητα καθώς και τους θανάτους που σχετίζονται με το AIDS. Οι συνέπειες για την υγεία των γυναικών που σχετίζονται με την έμφυλη βία είναι οι κάτωθι:

- τραυματισμοί και αναπηρία
- ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη και μη-ασφαλής μέθοδος έκτρωσης
- επιπλοκές κύησης και επιπλοκές κατά την γέννηση του μωρού, συμπεριλαμβανομένου του χαμηλού σωματικού βάρους του μωρού κατά την γέννηση του.
- σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του ιού HIV
- κατάθλιψη, άγχος, αυτοκτονικός ιδεασμός, αυτοκτονία
- διαταραχές πρόσληψης τροφής και διαταραχές ύπνου
- επικίνδυνη χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών
- χαμηλή αυτοεκτίμηση
- διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD)
- αυτοτραυματισμοί
- γαστρεντερικές διαταραχές
- σύνδρομα χρόνιου πόνου

Διεθνής Ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών

Είμαι θύμα ενδοοικογενειακής βίας. Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω το πρόβλημά μου;
Η βία δεν αντιμετωπίζεται με ανοχή. Η ανοχή διαιωνίζει το πρόβλημα. Η βία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση, αφορά σε όλη την κοινωνία.

Αν κινδυνεύεις τηλεφώνησε στο 100. Να υποβάλεις μήνυση κατά του δράστη σε οποιοδήποτε αστυνομικό τμήμα και να ζητήσεις την καταγραφή του περιστατικού κακοποίησης στο βιβλίο συμβάντων του αστυνομικού τμήματος. Πάρε αντίγραφο

Μπορείς να απευθυνθείς στην Εισαγγελία για να καταγγείλεις την κακοποίηση και τις πράξεις ενδοοικογενειακής βίας για να ακολουθηθεί η νόμιμη διαδικασία.

Αν έχεις χτυπηθεί σοβαρά κάλεσε το 166 για να σε μεταφέρει στο νοσοκομείο. Ζήτησε τη σχετική ιατρική γνωμάτευση. Να ζητήσεις οπωσδήποτε την καταγραφή του περιστατικού στο βιβλίο συμβάντων του νοσοκομείου ως κακοποίηση. Πάρε αντίγραφο.

Επικοινώνησε με κάποιο δικηγόρο ή με μία τηλεφωνική γραμμή S.O.S.

Ζήτησε βοήθεια από εξειδικευμένους φορείς για να ζήσεις ελεύθερη χωρίς κίνδυνο και βία. Προσφέρουν νομικές συμβουλές, ψυχολογική στήριξη, πληροφορίες για τις κοινωνικές υπηρεσίες που μπορούν να σε βοηθήσουν.

Διεθνής Ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών
Βγήκα έξω, μάγισσα δαιμονισμένη,
στοιχειώνοντας το μαύρο αέρα,
παίρνοντας θάρρος απ΄ τη νύχτα.
Με τα όνειρά μου στο κακό, περιπλανήθηκα,
μόνη, τρελή, με δάχτυλα δώδεκα.
Μια τέτοια γυναίκα, εύκολα γυναίκα δεν τη λες.
Μια τέτοια γυναίκα ήμουν κι εγώ.
Βρήκα στο δάσος ζεστές σπηλιές,
τις γέμισα κουζινικά, σκαλίσματα και ράφια,
ντουλάπια, μετάξια, του κόσμου τα καλά.
Κι ετοίμασα φαΐ για ξωτικά και κάμπιες:
κλαίγοντας, συμμάζεψα καθετί ακατάστατο.
Μια τέτοια γυναίκα εύκολα την παρεξηγείς.
Μια τέτοια γυναίκα ήμουν κι εγώ.
Ανέβηκα στην άμαξά σου οδηγέ.
Χαιρέτησα στο διάβα μου χωριά, με τα γυμνά μου χέρια.
Κι επέζησα μαθαίνοντας τα φωτεινά περάσματα
εκεί που οι φλόγες σου δαγκώνουν τους μηρούς μου
και τα πλευρά μου οι ρόδες σου συνθλίβουν
Μια τέτοια γυναίκα δεν ντρέπεται να πεθάνει.
Μια τέτοια γυναίκα ήμουν κι εγώ.
- Anne Sexton (1960)
Διεθνής Ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών

* Ηνωμένα Έθνη (Τμήμα Δημόσιας Πληροφόρησης) «4η Παγκόσμια Διάσκεψη Γυναικών», Πεκίνο 14-15 Σεπτεμβρίου 1995.Δημοσίευση 1996

κείμενο | έφη τσαπαροπούλου
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + τάσος θώμογλου