Ελεωνόρα Ζουγανέλη, Φεστιβάλ Δάσους Ελεωνόρα Ζουγανέλη, Φεστιβάλ Δάσους

Στη συναυλία του Θανάση Παπακωνταντίνου και της Ματούλας Ζαμάνη στο 1ο Φεστιβάλ Δάσους (+Rejected Photostory)

Καθηλωτικό live, με ιδιαίτερη βάση στην κάθαρση...

Θανάσης Παπακωνσταντίνου στο Θέατρο Δάσους, μέρα Δευτέρα 29 Ιουνίου του 2015 κι οι πόρτες ανοίγουν στις 19:00.



Δυο ώρες πριν και βρέχει… λίγο πριν, όπως ενημερώνομαι από τα κοινωνικά δίκτυα, ο καλλιτέχνης αποφασίζει να μετακυλήσει την εμφάνιση μία ώρα μετά ώστε να διευκολυνθούν όσοι θα ήθελαν να πάνε στην πορεία που προγραμματίστηκε την ίδια ώρα, υπέρ του “Όχι” στο προσεχές δημοψήφισμα. Αμφιβάλλω αν θα έκανε το ίδιο ο Θανάσης στην περίπτωση που η πορεία ήταν υπέρ του “Ναι”. Κι ο πιο κοινός “ “συναυλιάκιας” (άτομο που παρακολουθεί μια συναυλία μόνο και μόνο για να λέει ότι είδε τον τάδε καλλιτέχνη) θα καταλάβαινε τον ανορθόδοξο τρόπο που αντιμετωπίζει την πολιτική σε μια συναυλία του. Νέοι και φοιτητές ανεβαίνουν ανά διαστήματα για να βγάλουν το δικό τους λόγο για λίγα λεπτά σχεδόν σε κάθε του εμφάνιση. Το politically correct είναι νόμος για κάθε καλλιτέχνη που σέβεται το image του. Όχι, για τον κ. Παπακωνσταντίνου. Έχει δηλώσει ουκ ολίγες φορές ότι είναι προσφιλής στην αναρχία και γενικά υπέρ των λαϊκών κινημάτων.


image01

Θα γίνει το live; Είναι ανηφόρα μπόλικη για το Θ. Δάσους, σκέφτομαι και ίσως να βρέχει στο δρόμο. Μετά μαθαίνουμε από τον ίδιο τον Θανάση ότι όποτε φέρνει μαζί του μια συγκεκριμένη συνεργάτιδα (την Μαρία) δεν βρέχει ποτέ. Ορίστε μας, ένας δεισιδαίμων αναρχικός! Κάποια φίλη στο facebook γράφει: Περιμένω το στίχο “όσες κι αν χτίζουν φυλακές κι αν ο κλοιός στενεύει ο νους μας είναι αληταριό π’ όλο θα δραπετεύει” για να ηλεκτριστεί το Θέατρο Δάσους. Καταλαβαίνω τι εννοεί, πείθομαι και ανηφορίζω, με τα τείχη στα αριστερά μου. Λίγο πριν τις 12 εκπληρώνεται η επιθυμία της και ακούμε το Αερικό. Έχω δει αρκετές εμφανίσεις του Θανάση, αλλά αυτή νομίζω ότι θα αξίζει περισσότερο ίσως για αυτά που περιμένουμε να πει ο ίδιος παρά για τη μουσική, παραδόξως. Οι πολιτικές εξελίξεις της προηγούμενης ημέρας άδειασαν κατά ⅕ το Θέατρο δάσους, όπως βλέπω. Πιάνει το μικρόφωνο στις 10 και μας λέει με τη φιγούρα του ατζαμή πατέρα που τον χαρακτηρίζει: Μην φοβάστε…! Συνεχίζει, αναλύει λίγο τη σκέψη του και ξεκινάει το δεύτερο σκέλος της συναυλίας, τη μουσική του. Μόνο αυτό για αρχή.


image01

Ξεκίνησε το πρόγραμμα με το “Ο ελάχιστος εαυτός” που είναι και το ομώνυμο του δίσκου. Είπε τραγούδια που δεν συνηθίζει να λέει όταν εμφανίζεται σε φεστιβάλ που μοιράζεται το χρόνο με άλλους καλλιτέχνες, όπως στη Βάλια Κάλντα. Ίσως γιατί το κοινό απαιτεί λίγο από Πεχλιβάνη, Αποσπερίτη και Αμερική σε κάθε του εμφάνιση. Αλλά είναι τόσα τα διαμάντια που κατέβασε η κεφαλή του μέσα στα χρόνια, που δεν χωράνε συμπυκνωμένα και αγχωτικά σε ένα μικρό φεστιβάλ με περιορισμένο χρόνο. Δεν φταίνε αυτοί που ο Θανάσης έγραψε τα καλύτερα ελληνικά τραγούδια της 20ετίας και τον παρακαλάνε να τα παίξει. Εδώ όμως θα παίξει για 3 ώρες και κάτι.


image01

Αλλά για μισό λεπτό… κάποια γυναίκα βγάζει τα παπούτσια της επί σκηνής! Η “ψιψίνα της Παναγιάς Τρικάλων”, όπως την αποκαλεί ο Θανάσης, Ματούλα Ζαμάνη κάνει την εμφάνισή της. Απότομα ανέβηκε για λίγο το κέφι με τον Άγριο Τρυγητή. Εδώ πρέπει να προσθέσω για αυτό το πρώτο μέρος (από τα τρία κομμάτια, όπως τα αντιλήφθηκα εγώ) ότι η μουσική του όπως την παρουσιάζει ζωντανά τουλάχιστον, πέρασε από την ηλεκτρισμένη στην ηλεκτρονική εποχή.

Στις τελευταίες 6 εμφανίσεις που τον έχω δει, ο Θανάσης πειράζει ακόμα πιο πολύ τις ενορχηστρώσεις του. Το ηλεκτρικό στοιχείο που πραγματώθηκε με τους Λαϊκεδέλικα, την καλύτερη ίσως ελληνική μπάντα που έπαιξε σε αυτόν το μουσικό χώρο, τη διαδέχτηκε το ηλεκτρονικό στοιχείο. Πλήκτρα από την ηλεκτρονική μουσική, ξεκάθαρα πλέον, κάτω από τα δάχτυλα του Κωστή Χριστοδούλου και ηλεκτρικές κιθάρες με φοβερό όγκο από τον Κώστα Παντέλη. Δεν ξέρω αν ο Μπάμπης Παπαδόπουλος ήταν ό,τι καλύτερο συνέβη μουσικά για τον καλλιτέχνη, αλλά αυτός ο όγκος για μένα δηλώνει ένα καινούριο πέρασμα. Θα το δούμε στη δισκογραφία του άραγε; Καταλήγοντας κάπου νομίζω ότι οι νέες προσπάθειες που κάνει ο Θανάσης να αποδώσει, κλασικά πλέον, τραγούδια όπως ο Αποσπερίτης και το Αερικό σαν να βγήκαν από τον πρόσφατο δίσκο του “Πρόσκληση σε δείπνο κυανίου” είναι μια ξεκάθαρη μεταστροφή και δεν θέλω να πιστεύω ότι απλά τον κούρασαν σαν ακούσματα. Η Ματούλα είπε, το προφητικό όπως το αποκάλεσε ο ίδιος, “Περσεφόνη” με ιδιαίτερη μνεία στο στίχο: Βγάλ’ τα πέρα μοναχή σου όπως κάναμε όλοι μας, ωχ! ωχ! ω! γαμώ το πορτοφόλι μας. Σίγουρα αυτό το τελευταίο άγγιξε συγχρόνως και στο ίδιο ωραίο βάθος όλο το κοινό. Η ερμηνεύτρια στέκεται σε ένα δικό της χώρο πέρα κι έξω από τις σκιές των Φριντζήλα και Κανά. Κάθε σύγκριση είναι άδικη για μένα. Ίσως και να ταιριάζει αισθητικά περισσότερο στις ζωντανές εμφανίσεις του Θανάση η Ματούλα, αφού βγάζει έναν πρωτογονισμό στη φωνή της που είναι εμφανέστατος και στον ίδιο τον Παπακωνσταντίνου.


image01

Στο μεσαίο μέρος ο Θανάσης έδωσε την ευκαιρία στον Μάλαμα (τον γιο) να τραγουδήσει το “Κυκλάμινα” από τον καινούριο του δίσκο "Καναδέζα" που κυκλοφόρησε πριν λίγες μέρες. Αναμένω την πρώτη ακρόαση κι αυτού του δίσκου μιας και μου άρεσε η τραγουδοποιία του Πέτρου Μάλαμα. Ακούσαμε επίσης το “Άγιοι” από τον ίδιο και ένα ανέκδοτο τραγούδι που παράτησε ο πατέρας Μάλαμας, όπως υποστηρίζει ο γιος, σε ένα συρτάρι για 30 χρόνια για να το βρει εντέλει ο τελευταίος και να μας το μεταφέρει. Το τραγούδι ήταν ανέκδοτο και με τις δύο γνωστές έννοιες. Αναβαίνει ξανά ο Θανάσης και το σχήμα για να ακούσουμε 3 τραγούδια με αντιφασιστικό χαρακτήρα με αποκορύφωμα το Ακορντεόν του Μάνου Λοϊζου και του Γιάννη Νεγρεπόντη. Κάπου εκεί ένιωσα πως το στίχο “δεν θα περάσει ο φασισμός” τον άκουγαν στις πλατείες της Θεσσαλονίκης.Τόσο πολύ είχε ανάγκη να το φωνάξει ο κόσμος.

Σιγά-σιγά άρχισε ο αργός, σαγηνευτικός χορός που μόνο ο Θανάσης ξέρει να πραγματώνει τόσο όμορφα με τον Στυλήτη. Αντίσταση και έρωτας, είπε, είναι το ίδιο. Έτσι ακούσαμε την Ηλιόπετρα. Η ώρα πάει 12 και μπαίνει η Τρίτη. Το πρόγραμμα μεταμορφώνεται ραγδαία προς πιο ανεβαστικές καταστάσεις με όλες τις επιτυχίες του καλλιτέχνη να ακούγονται, δυστυχώς, χωρίς τον Σιώτα στο βιολί. Σε αυτό το σημείο όμως πρέπει να μιλήσω για τον… roadie του Θανάση. Ο Αλέξανδρος Κτιστάκης είναι η απρόσμενη ευτυχία να ακούς για πρώτη φορά έναν νέο καλλιτέχνη που είναι ηλίου φαεινότερον ότι θα χαράξει τη δική του καριέρα κάποια στιγμή. Συγνώμη προς τους μεγάλους και καταξιωμένους ήδη ερμηνευτές, αλλά ελάχιστοι καλλιτέχνες έχουν την ικανότητα με όπλο μόνο την κιθάρα και τη φωνή τους να κάνουν χιλιάδες άτομα να χοροπηδάνε και να γλεντάνε με τέτοιο παλμό. Ο Αλέξανδρος όταν ξεμπλέξει από τα καλώδια (sic) του Θανάση θα μας απασχολήσει στα μουσικά, είμαι σίγουρος.


image01

Το πρόγραμμα εξελίχθηκε από εκεί και πέρα όπως αναμενόταν, με χορό και ζάλη, τσίπουρα και μπύρες να σε λούζουν οι απανταχού “πυροσβέστες” νταγκλαδιασμένοι και αλαφιασμένοι φοιτητές που εκρήγνυντο στο “Αααα” της Αμερικής κάθε φορά. Με τον Σεζάρ Βαλιέχο του Διάφανου ένιωσα την ζωική έκρηξη στο κοινό και σιγουρεύτηκα πως αν ζούσε ο Φρόυντ θα συνιστούσε ένα live του Θανάση για να ησυχάζει το καταπονημένο άτομο από το Υπερεγώ του. Προς το τέλος άρχισα να καταλαβαίνω ότι τα μεγαλύτερα τραγούδια γράφτηκαν με τα λιγότερα όργανα. Ο “Αποσπερίτης” με συνοδεία από rhodes πλήκτρα και στις “Χαραυγιές Ξεχνιέμαι" με τα ελάχιστα όργανα ώστε να δείχνουν το μεγαλείο του στίχου ενός από τους κορυφαίους urban poets της εποχής μας. Χαρακτηρίζοντάς τον έτσι εννοώ έναν ποιητή που μιλάει στους ανθρώπους της πόλης για την ομορφιά της φύσης και όχι το αντίστροφο που δηλώνει συνήθως ο ορισμός ενός αστικού ποιητή. Δηλαδή ένας ποιητής/στιχουργός για τους αστούς. Η εμφάνιση ήταν καθηλωτική όπως πάντα με ιδιαίτερα βάση στην κάθαρση όπως κάθε live του Θανάση… απ’ τους λίγους που δηλώνεις το σεβασμό σου όταν τους αναφέρεις μόνο με το μικρό τους όνομα.

Συντελεστές άρθρου:
κείμενο | βασίλης πετρίδης
φωτογραφίες | χαρά κίκα + λευτέρης τσότσος
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + τάσος θώμογλου



… απ’ τους λίγους που δηλώνεις το σεβασμό σου όταν τους αναφέρεις μόνο με το μικρό τους όνομα.