_εκθέσεις

Rhino: Last He(a)rd

Στην Έκθεση εικαστικών για το τελευταίο κοπάδι ρινόκερων

Ο επισκέπτης της έκθεσης "Rhino: Last He(a)rd" μπορεί να δει μία "συνεργατική εγκατάσταση" έργων φοιτητών και αποφοίτων_

_του τμήματος Καλών Τεχνών Φλώρινας. Το κεντρικό έργο της έκθεσης, με τίτλο "499 Rhino" του Γαβριήλ Φτελκόπουλου, στάθηκε η αφορμή για περαιτέρω προβληματισμό και αποτέλεσε το κάλεσμα για δημιουργία προς τους καλλιτέχνες Γεωργία Δαμιανού, Χάρη Κοντοσφύρη, Δήμητρα Μπαϊρακτάρη, Όλγα Μπογδάνου, Άννα-Μαρία Σαμαρά, Χρήστο Σκούρτη και Μάγδα Χριστοπούλου πάνω στο θέμα της "ανθρώπινης ασύμμετρης καταστροφικότητας" και της "ηθικής πλευράς των πράξεών μας".

Μπαίνοντας στον εκθεσιακό χώρο, το βλέμμα αιχμαλωτίζει το έργο "499 Rhino", η πτυχιακή εργασία του Γαβριήλ Φτελκόπουλου. Το 2011 η φιλοζωική οργάνωση WWF θέλησε να διασώσει έναν απειλούμενο πληθυσμό Μαύρου Ρινόκερου από τη λαθροθηρία για το παράνομο εμπόριο του κέρατός του. Έτσι τον Οκτώβριο του ίδιου έτους ξεκίνησε εκστρατεία εσωτερικής μετανάστευσης δεκαεννιά εκ των απειλούμενων παχύδερμων από την επικίνδυνη περιοχή του Ανατολικού Ακρωτηρίου όπου ζούσαν προς ένα προστατευμένο πάρκο στην περιοχή Λιμπόπο κοντά στο Γιοχάνεσμπουργκ. Ως λιγότερο επίπονος για τα ζώα και πιο συμφέρον τρόπος επιλέχθηκε η νάρκωση και μεταφορά τους με ελικόπτερο και στη συνέχεια με φορτηγό. Σε μία προσπάθεια απεικόνισης του φαινομένου των "ιπτάμενων ρινόκερων", ο καλλιτέχνης έχει τοποθετήσει ένα φυσικού μεγέθους στροβιλιζόμενο ομοίωμα ρινόκερου κρεμασμένο ανάποδα από το ταβάνι με ηχητική υπόκρουση το έργο "Helikopter- Streichquartett" του Karlheinz Stockhausen. Το αποτέλεσμα εντυπωσιάζει αλλά και προσφέρει τροφή για σκέψη.

Προχωρώντας, η έκθεση αγγίζει διαφορετικές διαστάσεις του θέματος, κοινωνικές, ψυχολογικές, ηθικές, με τη χρήση πληθώρας εικαστικών μέσων και τεχνικών. Εκτός από τη ζωγραφική, υπάρχουν έργα φτιαγμένα από πρωτότυπα κι εναλλακτικά υλικά, όπως ύφασμα, σύρμα, ακόμη και ποπ-κορν ή καραμέλα. Το καθένα ρίχνει με την προσωπική οπτική του φως σε ξεχωριστούς συνειρμούς που φέρνει η απόπειρα διάσωσης του ρινόκερου. Από τη μία το ανθρωπάριο το οποίο στο βωμό του κέρδους σκοτώνει δίχως έλεος ένα τόσο επιβλητικό ζώο, από την άλλη ο άνθρωπος ο οποίος διακινδυνεύει για να το σώσει και στη μέση όλες οι ενδεχόμενες εκδοχές του ατόμου.

Αυτοί που καταφέρνουν να δουν ή όχι τον κρυμμένο ρινόκερο, όσοι, ως άλλα παχύδερμα, δεν συγκινούνται από τα εγκλήματα που συμβαίνουν γύρω μας κι εκείνοι που μετά από πλύση εγκεφάλου μεταμορφώνονται μαζικά κι ακολουθούν τυφλά το παράλογο "κίνημα της ρινοκερίτιδας" στρεφόμενοι ακόμη κι ενάντια στον εαυτό τους. Επίκαιρη και διαχρονική η έκθεση, φαίνεται να συμφωνεί με το θεατρικό "Ρινόκερο" του Ιονέσκο, στον οποίο δηλώνεται πως "πλέον κανείς δεν εκπλήσσεται από τα στρατεύματα των ρινόκερων που διασχίζουν καλπάζοντας τους δρόμους. Οι άνθρωποι παραμερίζουν, τους αφήνουν να περάσουν και μετά συνεχίζουν τον περίπατό τους και συνεχίζουν τις δουλειές τους σα να μην συμβαίνει τίποτε".

Σε αντίθεση με το Μαύρο ή Αφρικανικό Ρινόκερο, το θηλαστικό με το παχύ αλλά ευαίσθητο δέρμα, ο οποίος ζει μοναχικά, είναι δύστροπος κι επιθετικός, οι καλλιτέχνες σχημάτισαν μία "αγέλη", ώστε να επιβιώσουν, να προβληθούν και να αλληλοστηριχθούν μέσω της συνεργασίας. Χωρίς να αναμένουν ή να ελπίζουν στη διάσωσή τους από καμία ειδική οργάνωση, ένωσαν τις δυνάμεις τους και παρουσιάζουν δυναμικά την τέχνη τους. Άλλωστε, η εποχή του μοναχικού και δύστροπου καλλιτέχνη έχει περάσει — ελπίζουμε — ανεπιστρεπτί, δίνοντας χώρο στις αξίες της συνεργατικότητας, της αλληλεγγύης και της ομαδικότητας.

Σίγουρα οι περισσότεροι από εμάς δεν είμαστε εξοικειωμένοι με τα εικαστικά και ίσως τη θεωρούμε δυσνόητη τέχνη. Αν δεν διστάσετε όμως να αφιερώσετε επαρκή χρόνο στο κάθε έκθεμα, θ' αρχίσετε να ακούτε την "κραυγή της αγέλης", την οπτική των δημιουργών και τις σκέψεις που αυτά πυροδοτούν. Η έκθεση "Rhino: Last He(a)rd" θα φιλοξενείται στη γκαλερί "Λόλα Νικολάου". Τσιμισκή 52, στον τέταρτο όροφο μέχρι και τις 7 Φεβρουαρίου.