Στην 'Δίκη του Κ.'

Όμηρος σε Όνειρο. Μια γιορτινή ημέρα γενεθλίων που καταλήγει αναίτιο σκοτάδι καταδίωξης. Κεφάλαια βιβλίου, ο βίος, αποτελούμενος από ανεξιχνίαστα δεύτερα και τρίτα επίπεδα ανάγνωσης. Η όμορφη πτώση ενός αθώου σε έναν βουτηγμένα ένοχο κόσμο. Κι αν εσύ δεν είσαι ένοχος; Μήπως είσαι μόνο βαθιά ενοχικός;

"Ποιος είσαι; Είσαι κάποιος φίλος; Κάποιος καλός άνθρωπος; Κάποιος συμπονετικός που θέλει να βοηθήσει; Ένας μόνο; Ποιοι είστε όλοι εσείς; Πού είναι ο δικαστής μου; Δεν τον αντίκρισα ποτέ. Πού είναι το δικαστήριό μου; Δεν το αντίκρισα ποτέ".

κείμενο | γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | τάσος θώμογλου */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης
'Δίκη του Κ.'
'Δίκη του Κ.'

Η ευγένεια αντίτιμο αγωνίας και δίκοπο μαχαίρι. Απορία ανάσας και στροβίλισμα γύρω από την παγίδα που ο ένας αγνός πάντα θα πέφτει μέσα. Ουόου! Ερωτήσεις που-ω, ναι!- δεν έχουν απαντήσεις.

"Κατηγορούμαι για κάτι το οποίο αγνοώ παντελώς, κύριε επιθεωρητά. Έχω εκπλαγεί. Μα, κάποιος που έχει ζήσει τριάντα χρόνια σε αυτόν τον κόσμο με κόπους και αγώνες, όπως εγώ, αργά ή γρήγορα συνηθίζει στις εκπλήξεις και δεν τις παίρνει και τόσο στα σοβαρά".

Γραφειοκρατικός μηχανισμός και συναισθηματικός "εγκλωβισμός". Oι ωραιότερες χορωδιακές ηχοχρωμίες φέτος λαμβάνουν χώρα στην ΠΟΡΤΑ του ελληνικού θεάτρου. Οι δικοί σου άνθρωποι, και οι δικοί σου "ξένοι". Κόλαση και γκροτέσκο. Χείμαρρος από εικόνες που ξεπετάγονται αλλεπάλληλα μπροστά σου. Ήσυχος μέσα σε τόση φασαρία. Κι η ουσία στα βλέμματα εκείνα τα παρθένα.

'Δίκη του Κ.'
'Δίκη του Κ.'

"Είμαι εδώ έστω και αργοπορημένος. Δεν το φοβάμαι το τεφτέρι σας, παρότι αγνοώ το περιεχόμενό του. Μετά βίας καταδέχομαι και να το αγγίξω. Ένα άνευ σημασίας περιστατικό είναι χαρακτηριστικό μιας στρεβλής πολιτικής που χρησιμοποιείται."

Θίασος μια σκηνική πυκνότητα όασης. Κι ένας ρομαντικός μέσα σε εγκληματικό περιβάλλον. Τα βλέμματα άραγε λένε λιγότερα από τις λέξεις; Προεξόφληση δίκης και καταδίκης κι ο μετρονόμος να σε αγχώνει. Εκεί που όλη η γη δεν σε χωράει.  

"Για ποιο λόγο έχω συλληφθεί; Σε αυτήν την πόλη υπάρχει συνταγματικό πολίτευμα. Έχουμε ειρήνη. Οι νόμοι είναι εν ισχύ. Ποιος τολμάει να με συλλάβει, μέσα στο ίδιο μου το σπίτι; Πλάκα είναι; Φάρσα; Οι συνάδελφοι από την τράπεζα σας έχουν βάλει για τα γενέθλιά μου; Α! Σήμερα είναι τα γενέθλιά μου. Πάω να φέρω την ταυτότητά μου".

'Δίκη του Κ.'
'Δίκη του Κ.'

Κωμωδία. Ναι, κωμωδία που σε πονά και σε λυγάει, εκεί που συγκινείσαι. Ο ήρωας του μάταιου στον εφιάλτη μιας σουρεάλ αλήθειας. Να πνίγεσαι στην φασαρία της σιωπής.

"Κακόγουστη φάρσα που στήνουν αλήτες της γειτονιάς. Απώτερος σκοπός; Να κηλιδωθεί η υπόληψή μου και να κλονιστεί η θέση μου στην τράπεζα. Προσωπικά, κρατώντας τις αναγκαίες αποστάσεις από την υπόθεση, ως προφανώς ουδόλως εμπλεκόμενος σε αυτή, δύναμαι να την δω ψύχραιμα και αποστασιοποιημένα. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως πίσω από τις ενέργειες του δικαστηρίου, την παρούσα σύλληψή μου και ανάκριση, κινείται ένας ανώτερος μηχανισμός, που δεν διαθέτει απλώς διεφθαρμένους δεσμοφύλακες, ηλίθιους επιθεωρητές και ανακριτές, αλλά έχει στη διάθεσή του και μια δικαστική ιεραρχία της ύψιστης μάλιστα βαθμίδος. Μαζί φυσικά με την απαραίτητη πολυάριθμη κουστωδία κλητήρων, αστυνομικών, γραμματέων, ενδεχομένως δε και δημίων. Ας μην μας τρομάζουν οι λέξεις. Ποιος ο λόγος ύπαρξης του εν λόγω οργανισμού; Να κατηγορεί αθώους ως ενόχους."

Ποιητικότητα διασκευής και ενορχηστρωμένης σκηνοθεσίας από τον Θωμά Μοσχόπουλο. Δούλεψε σκληρά, επίπονα και μεθοδευμένα με ένα θίασο νέων ηθοποιών που συνδράμουν στο πλευρό του. Στο ένα της ομαδικότητας. Να βγάζουν τον καλύτερό τους εαυτό χέρι-χέρι."Ήτανε κάποιος που μπορούσε να σώσει έναν άνθρωπο, κι αυτός τον άφησε να καταστραφεί".

Άξια αρωγός στο πλάι του Θωμά Μοσχόπουλου, η Σοφία Πάσχου. Με κινησιολογία που δίνει θεατρική αρμονία μιας ατμοσφαιρικής παρτιτούρας κορμιών που ερμηνεύουν. Και η Ευαγγελία Θεριανού με ένα ευφυές πολυμορφικό σκηνικό να παραδίδει το φουσκωμένο αερόστατο στο ύψος της φαντασίας.

'Δίκη του Κ.'
'Δίκη του Κ.'

"Μείνε κοντά μου. Δώσε μου λίγο χρόνο ακόμα. Ήσουν τόσο καλός μαζί μου και το εκτιμώ αφάνταστα. Είσαι η μοναδική εξαίρεση ανάμεσα σε όλους αυτούς που ανήκουν στο δικαστήριο. Σε εμπιστεύομαι περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο. Αισθάνομαι ότι σε σένα μπορώ να μιλήσω ελεύθερα".

Ηθοποιοί διαφορετικών ταχυτήτων σε κοινή συνισταμένη. Η Κίττυ Παϊταζόγλου, ο Θάνος Λέκκας, ο Μάνος Γαλανής, η Ειρήνη Μπούνταλη, ο Παντελής Βασιλόπουλος, ο Μιχάλης Μιχαλακίδης, η Ελένη Βλάχου, ο Φοίβος Συμεωνίδης και ο Σωκράτης Πατσίκας, καταλήγουν σε μια κοινή ανάσα.

Μαχαίρι το τέλος στο στήθος που μπήγει δύο φορές. "Σαν το σκυλί, είπε ο Κ.. Και ήταν σαν να εννοούσε την ντροπή που εξακολουθούσε να ζει μετά από αυτόν". Στην εποχή της χρέωσης του αναίτιου, δες το άνθος της καταδίωξης και συλλογίσου. Μην ψάχνεις να καταλάβεις τη ζωή, πρόλαβε να την ζήσεις ως το μεδούλι. Γνωστό πόσο μικρή είναι... Ο Κάφκα το ξέρει καλά αυτό και θα γελάει με το κατόρθωμα του συγγράματός του. Μια μάσκα φοράς και υποκρίνεσαι όσο προχωράς στο βίο του ναρκοπέδιου. Ουόου! Πρόσεξε και άκου τι σου ψιθύρισε ο άλλος στο αυτί, κύριε.


'Δίκη του Κ.'
'Δίκη του Κ.'

"Ώστε εσείς προορίζεστε για μένα. Ομολογώ ότι σας περίμενα πολύ διαφορετικούς. Σε ποιο θέατρο παίζετε; Ήταν ανάγκη από όλους τους ηθοποιούς να διαλέξουν δύο θεατρίνους της τελευταίας υποστάθμης; Πού με πάτε; Μήπως είσαστε τενόροι; Το τέλος, δεν θα σας το κάνω εύκολο. Αλλά και δεν έχει σημασία η όποια αντίσταση. Ήθελα να κρατήσω το πνεύμα μου ξύπνιο ως το τέλος. Πάντοτε ήθελα να γαντζωθώ από αυτό το κόσμο με είκοσι χέρια και χωρίς να έχω κάποιο λόγο να κάνω κάτι τέτοιο. Ένα μικρό λατομείο, έρημο και παγερό, κοντά σε ένα μεγάλο σπίτι. Ε, τι περιμένετε κύριοι; Να το κάνω και αυτό μόνος μου; Με το μαχαίρι-α!-να βάλω το τέλος μου;
Όχι, κύριοι. Δεν δύναμαι να σταθώ στο ύψος των περιστάσεων. Δεν μπορώ να αναλάβω το καθήκον σας. Την ευθύνη της τελευταίας μου αποτυχίας δεν την έχω εγώ."

Για τον πρωταγωνιστή της παράστασης, όλη τη χρονιά, έχουν γραφτεί διθυραμβικές κριτικές.
Εδώ και χρόνια, από την πρώτη στιγμή που πάτησε το πόδι του πάνω στο θεατρικό σανίδι, δήλωσα ταπεινά και εξακολουθώ να το πιστεύω αδιάλειπτα και ακράδαντα. Ο Μιχάλης Συριόπουλος είναι ο σπουδαιότερος Έλληνας ηθοποιός της γενιάς του. Ένας αυτόφωτος καλλιτέχνης με ήθος και ουσιαστικότητα.
Είναι εύκολο να γράφεις μεγάλα λόγια για κάποιον. Το δύσκολο είναι να σου τα επαληθεύει.
Και ο Μιχάλης Συριόπουλος, χρόνια τώρα, κάθε χρόνο, μου υπενθυμίζει ότι γεννήθηκε για τα δύσκολα.
Στο θέατρο ΠΟΡΤΑ "απλώνει" μια ερμηνεία σαν ουράνιο τόξο, να πέφτεις πάνω της και να γλιστράς.

'Δίκη του Κ.'
'Δίκη του Κ.'

Βγήκα στην Μεσογείων και έψαχνα ταξί. Δεν περνούσε κανένα. Αποφάσισα να συνεχίσω με τα πόδια. Να αναλογισθώ... Κι όσο σκεφτόμουν τον "Πλανήτη του Κ." θυμήθηκα που είχα διαβάσει κάπου-δεν θυμάμαι ποιος το είπε....
Ηθοποιός είναι αυτός που ακούει και βλέπει στα αλήθεια, σε κάθε παράσταση, για πρώτη φορά.
Ηθοποιός είναι αυτός, που όταν αρχίζει να καταπιάνεται με ένα κείμενο, επιστρέφει στην παιδικότητά του. Και ξαναγνωρίζει τον κόσμο, ρωτώντας κι ανιχνεύοντας. Ηθοποιός είναι αυτός που όταν πάρει στα χέρια του ένα κείμενο, το πρώτο του μέλημα δεν θα ΄ναι να μετρήσει τις ατάκες του. Ηθοποιός είναι αυτός που η Τέχνη του θα τον παιδεύει και θα ΄ναι για εκείνον ό,τι πιο σημαντικό, αλλά ταυτόχρονα έξω στην κοινωνία, δεν θα κουβαλάει αυτή τη σημαντικότητα. Γιατί, εν τέλει, κανείς δεν πέθανε χωρίς θέατρο.

ΘΕΑΤΡΟ ΠΟΡΤΑ
"Η Δίκη του Κ."
βασισμένο στο έργο του Φ.Κάφκα
Διασκευή- Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος
Σκηνικά: Ευαγγελία Θεριανού
Κοστούμια: Κλαιρ Μπρέισγουελ
Φωτισμοί: Σοφία Αλεξιάδου
Επιμέλεια κίνησης: Σοφία Πάσχου
Με τους: Σωκράτη Πατσίκα, Μιχάλη Συριόπουλο, Κίττυ Παϊταζόγλου, Θάνο Λέκκα, Μάνο Γαλανή, Ειρήνη Μπούνταλη, Παντελή Βασιλόπουλο, Μιχάλη Μιχαλακίδη, Ελένη Βλάχου, Φοίβο Συμεωνίδη

κείμενο | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | τάσος θώμογλου
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης