‘Ιφιγένεια στη χώρα των Ταύρων’ από το Κ.Θ.Β.Ε ‘Ιφιγένεια στη χώρα των Ταύρων’ από το Κ.Θ.Β.Ε

Μια τραγωδία – αντίδραση στις τραγωδίες

Στην παράσταση ‘Ιφιγένεια στη χώρα των Ταύρων’ από το Κ.Θ.Β.Ε

Σε περιόδους κρίσης, επιλογών και ριζικών κοινωνικοπολιτικών αλλαγών, τίποτα δε φαίνεται ικανότερο να πει περισσότερες αλήθειες και να προσφέρει μεγαλύτερη βοήθεια στην κατανόηση και αντιμετώπιση των τεκταινομένων, από το αρχαίο θέατρο.



Από την απαρχή της Αθηναϊκής Δημοκρατίας μέχρι και σήμερα, βλέπετε, πολύ λίγα πράγματα έχουν υποστεί ουσιαστικές αλλαγές στις ζωές των ανθρώπων. Αυτό δε το οποίο, σίγουρα έχει παραμείνει αμετάβλητο είναι οι αόριστες έννοιες που κυβερνούν τον κόσμο, όπως και το θυμοειδές των ανθρώπων: η αγάπη, το ήθος, η αλαζονεία, το μίσος, το αίσθημα χρέους και τόσες άλλες.


image01

Ιδιαίτερα ευχάριστο γεγονός αποτελεί, σε μία πραγματικά κρίσιμη περίοδο για τη χώρα μας αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο, η επιστροφή του θεάτρου στις ρίζες του: στο αρχαίο θέατρο. Φαίνεται πως οι αγγελιοφόροι του πολιτισμού, οι καλλιτέχνες, βρήκαν τον καλύτερο τρόπο μεταλαμπάδευσης των αξιών του αρχαίου κόσμου ακολουθώντας το πλατωνικό μοτίβο των Ιδεών, οι οποίες σύμφωνα με τον φιλόσοφο βρίσκονται μέσα μας a priori και αναγεννιούνται μέσω των φιλόσοφων-βασιλέων- των καλλιτεχνών, εν προκειμένω.


image01

Μια τέτοια απόπειρα αυτό το καλοκαίρι, πραγματοποιεί και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος με μια τραγωδία «απάντηση» στις τραγωδίες: Την «Ιφιγένεια εν Ταύροις» του Ευριπίδη.

Πρόκειται για μια τραγωδία εξ ορισμού διαφορετική από το συνηθισμένο, καθώς ακροβατεί ανάμεσα στο χιούμορ και το δράμα παρουσιάζοντας με άκρως λεπτό και λυρικό τρόπο τις αλήθειες τις οποίες επιθυμεί να περάσει στο κοινό, ενώ παράλληλα η κατάληξή της είναι ιδιαίτερη: για πρώτη φορά στην ιστορία του τραγικού θεάτρου υπάρχει ευτυχισμένο τέλος, στο οποίο κανείς δεν πεθαίνει, κανείς δεν αδικείται, κανείς δεν παίρνει όσα του αναλογούν.


image01

Ακόμη πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ο τρόπος, με τον οποίο ο σκηνοθέτης και μεταφραστής της τραγωδίας, Θωμάς Μοσχόπουλος, αποφάσισε να την παρουσιάσει στο κοινό. Πρώτα απ’ όλα, επέλεξε να διατηρήσει το αρχαίο κείμενο ανέπαφο, δίνοντας μάλιστα μεγάλη προσοχή στη μετάφρασή του. Έπειτα, εφάρμοσε στη σκηνοθεσία την αποστασιοποίηση. Δίχως εξάρσεις συναισθημάτων και υπερβολών, οι ηθοποιοί κλήθηκαν περισσότερο να απαγγείλουν, παρά να ερμηνεύσουν το κείμενο. Το ζητούμενο, όπως φαίνεται, είναι η κατανόηση του λόγου του Ευριπίδη και όχι η χρήση πλεονασμών. Η σύνθεση του χορού ακόμη –η οποία αποτελείται από δεκατρία μέλη- συνάδει με την αρχαιοελληνική τακτική σύμφωνα με την οποία ο χορός στις τραγωδίες αποτελούνταν από δώδεκα με δεκαπέντε μέλη. Η σκηνοθεσία με άλλο λόγια, είχε σκοπό να πυροδοτήσει την κριτική σκέψη των θεατών ταρακουνώντας το κοινό αίσθημα και δε σκόπευε απλά στην ψυχαγωγία.

Τις οδηγίες του σκηνοθέτη, φαίνεται πως ακολούθησαν πιστά οι ηθοποιοί του έργου. Άλλοι με λόγια και άλλοι με σιωπή, πέρασαν στο κοινό του σήμερα όσα ο Ευριπίδης θέλησε να περάσει στο κοινό του τότε. Πλήρως αποστασιοποιημένοι, με καθαρό λόγο και έντονη σκηνική παρουσία, μας διηγήθηκαν μια ιστορία θυσιών, επιλογών, μοίρας και αποφάσεων.


image01

Μεγάλη έμφαση αξίζει να δοθεί στη δυναμική παρουσία του χορού, ο οποίος αποτελούνταν από υπόδουλες ψυχές Ελληνίδων. Αυτές γίνονται αρωγοί στην προετοιμασία για τη θυσία Ελλήνων από την Ιφιγένεια. Ο μεικτός ως προς το φύλο χορός, κλήθηκε αρχικά να ξυρίσει το τριχωτό της κεφαλής καθώς έτσι πρόσταζε ο ρόλος όπως επίσης είναι φανερό πως δέχτηκε εντατικά μαθήματα φωνητικής και κινησιολογίας από τους Νίκο Γαλενιάνο και Σοφία Πάσχου, αντίστοιχα. Οι δάσκαλοι αυτοί, έκαναν ομολογουμένως απίστευτα προσεγμένη δουλειά πάνω στις φωνές και τα σώματα των ηθοποιών, παρουσιάζοντας έναν από τους δυναμικότερους χορούς αρχαίας τραγωδίας, του οποίου όμοιος δεν συναντάται εύκολα σε σύγχρονο θέατρο. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός πως ο χορός εμφανίστηκε στη σκηνή γυμνός, με άσπρο χρώμα να καλύπτει όλο το σώμα και ντύθηκε επί σκηνής με επίσης άσπρα ρούχα. Η παρουσία των ηθοποιών του χορού ήταν πέρα ως πέρα ρεαλιστική. Δινόταν μια συνεχής αίσθηση πως υπήρχαν στη σκηνή αγνές ψυχές, οι οποίες φάνταζαν σχεδόν άυλες. Ένα ακόμη διαφορετικό στοιχείο της παράστασης είναι η ζωντανή μουσική η οποία συνοδεύει το χορό, σε ενορχήστρωση του Κορνήλιου Σελαμσή, αποτελούμενη από μόλις δύο πνευστά, τα οποία όμως γεμίζουν με μοναδικό τρόπο τα χωρικά και τα στάσιμα της τραγωδίας.


image01

Όλα τα παραπάνω παρουσιάζονται στο πανέμορφο σκηνικό της Ευαγγελίας Θεριανού, το οποίο φαντάζει παραμυθένιο. Δίνεται η εντύπωση πως οι ηθοποιοί πατούν πάνω στον αφρό της θάλασσας ή πως πετούν σε σύννεφα, ενώ υπάρχει ένας μεγάλος σωρός από ρούχα –προφανώς των θυσιασμένων Ελλήνων– ο οποίος οδηγεί στην υπερυψωμένη είσοδο του ιερού της Αρτέμιδος. Υπάρχουν, επίσης, ρούχα διάσπαρτα σε όλο το μήκος της σκηνής. Τα κοστούμια αυτά, όπως και τα κοστούμια των υπόλοιπων ηθοποιών επιμελήθηκε η Κλαιρ Μπρέισγουελ. Η επιλογή των κοστουμιών είναι άκρως συμβολική, καθώς τα περισσότερα από αυτά είναι σύγχρονα και το κάθε ένα από αυτά αποτελεί ένα διαφορετικό παραλληλισμό με ρόλους που καλούνται να υποδυθούν οι άνθρωποι του σύγχρονου κόσμου.

Στο σύνολό της η παράσταση που παρακολουθήσαμε στο κατάμεστο Θέατρο Δάσους, αποτελεί κάτι το πρωτόγνωρο. Φαίνεται πως το Κρατικό Θέατρο για ακόμη μια φορά θέλησε να κάνει τη διαφορά, παρουσιάζοντας μια τραγωδία ριζοσπαστική, μια τραγωδία- αντίδραση στις τραγωδίες. Η αλήθεια είναι πως κατάφερε να κάνει το κοινό να αναλογιστεί σημαντικά θέματα του σήμερα, αλλά και να δει με ένα εντελώς διαφορετικό μάτι την έννοια της τραγωδίας.



image01

INFO

Συντελεστές:
Μετάφραση/Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος
Σκηνικά: Ευαγγελία Θεριανού
Κοστούμια: Κλαιρ Μπρέισγουελ
Μουσική : Κορνήλιος Σελαμσής
Κίνηση-Χορός: Σοφία Πάσχου
Βοηθός σκηνοθέτη: Τάσος Αγγελόπουλος
Βοηθός σκηνογράφου: Μαρία Μυλωνά
Οργάνωση παραγωγής: Αθανασία Ανδρώνη
ΔΙΑΝΟΜΗ
Αμαλία Μουτούση (Ιφιγένεια), Χρίστος Στυλιανού (Α΄Αγγελιοφόρος), Γιώργος Χρυσοστόμου (Ορέστης), Μιχάλης Συριόπουλος (Πυλάδης),
Γιώργος Κολοβός (Θόας), Αναστάσης Ροϊλός (Β΄Αγγελιοφόρος), Άννα Καλαϊτζίδου (Αθηνά)
ΧΟΡΟΣ
Ελευθερία Αγγελίτσα, Μομώ Βλάχου, Μάνος Γαλάνης, Απόλλων Δρικούδης, Αριστοτέλης Ζαχαράκης, Στεφανία Ζώρα, Χρυσούλα Ιωαννίδου, Δάφνη Κιουρκτσλόγλου, Αντώνης Μιχαλόπουλος, Αλεξία Σαπρανίδου, Ευτυχία Σπυριδάκη, Χρύσα Τουμανίδου, Ορέστης Χαλκιάς.
Συμμετέχουν επίσης: Παντελής Βασιλόπουλος, Μαρία Κωνσταντά, Μαριάννα Πουρέγκα

Περισσότερα μπορείτε να δείτε στο Δελτίο Τύπου εδώ.

Συντελεστές άρθρου:
κείμενο | νίκη ζερβού
φωτογραφίες | χαρά κίκα + λευτέρης τσινάρης
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + τάσος θώμογλου



...για πρώτη φορά στην ιστορία του τραγικού θεάτρου υπάρχει ευτυχισμένο τέλος, στο οποίο κανείς δεν πεθαίνει, κανείς δεν αδικείται, κανείς δεν παίρνει όσα του αναλογούν.