_θεατρικά

Όταν η έκφραση κέρδισε τις λέξεις

Στην παράσταση-αφιέρωμα στην Πίνα Μπάους,’Ikiru’ του Mime Festival (+Rejected Photostory)

Ένας νέος θεσμός μεγαλώνει στην πόλη μας στις 2, 10, 22 Οκτωβρίου και 7 Νοεμβρίου 2015. Πρόκειται για το Ιnternational Mime Festival, που φιλοξενεί για πρώτη χρονιά η Θεσσαλονίκη και δημιουργήθηκε με τη συνεργασία του Φεστιβάλ της Μονής Λαζαριστών, της Inter Show Production και του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης. Το ιδιαίτερο αυτό φεστιβάλ θα παρουσιάσει στο κοινό μερικές από τις εντυπωσιακότερες παραστάσεις του εξωτερικού, όπου ο λόγος αντικαθίσταται πλήρως από την έκφραση. Οι λέξεις παραμερίζονται και δίνουν τη σκυτάλη στο σώμα, τη μουσική και τα εφέ.

Στο πλαίσιο του International Mime Festival παρακολουθήσαμε το Σάββατο 10 Οκτωβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης την παράσταση "Ikiru" (που στα ιαπωνικά σημαίνει "ζωή"), του σπουδαίου Ιάπωνα χορευτή και δασκάλου του Butoh, Τadashi Endo. Πρόκειται για μια παράσταση-φόρος τιμής στη θρυλική Γερμανίδα χορεύτρια και χορογράφο, Πίνα Μπάους, που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή. Η πρωτοπόρος του χοροθεάτρου, Πίνα Μπάους, τάραξε τα νερά και άνοιξε νέους δρόμους, αφήνοντας το δικό της στίγμα τόσο στο θέατρο όσο και στον κινηματογράφο, που έχουν επηρεαστεί από το δικό της χορευτικό όραμα.

Η εξαιρετική αυτή παράσταση μας ήρθε από τη μακρινή Ιαπωνία και χαρακτηριστικό της είναι η πλήρης απουσία λόγου, όπως συμβαίνει άλλωστε και με όλες τις παραστάσεις του εν λόγω φεστιβάλ και στηρίζεται στο Butoh. Τo Βutoh, που γεννήθηκε στην Ιαπωνία τη δεκαετία του '60, είναι μια χοροθεατρική μορφή με γκροτέσκο στοιχεία, που αγγίζει σε βάθος την ψυχή και αφυπνίζει το σώμα. Έτσι καταφέρνει και το «αδειάζει» προκειμένου να βιώσει απόκρυφες πτυχές της ύπαρξής του. Ο Tadashi Endo υπήρξε μαθητής του σπουδαιότερου χορευτή Butoh, Kazuo Ohno, ο οποίος υπήρξε και ο συνδετικός κρίκος για τη γνωριμία του με την Πίνα Μπάους.

Ο ίδιος ο Endo όμως, ακολούθησε το δικό του δρόμο στο Butoh, που μετονόμασε σε Butoh Ma. Η λέξη Ma είναι ιδιαίτερα σημαντική στο βουδιστικό ζεν, καθώς περικλείει δύο έννοιες: την «κενότητα» και το «διάστημα μεταξύ των πραγμάτων». Στην ατμοσφαιρική παράστασή του, o μεγάλος χορευτής από την Ιαπωνία ενσωματώνει τη σοφία Δύσης και Ανατολής. Χρησιμοποιεί σύγχρονες τεχνικές του σωματικού θεάτρου και εκφραστικές κινήσεις που καταφέρνουν να εκφράσουν την ένταση ανάμεσα στο yin και yang, το αρσενικό και το θηλυκό και την αέναη και αιώνια αλλαγή τους. Την παράσταση συνοδεύουν μουσικά κομμάτια με τη Μαρία Κάλλας, το Νορβηγό τρομπετίστα Arve Henriksen, τους Bach και Purcell, τον μεγάλο Αργεντίνο τραγουδιστή του tango Alberto Castillo, τον Heitor Villa-Lobos και τον Ιάπωνα μουσικοσυνθέτη Ryuichi Sakamoto.

O Tadashi Endo, μας έδωσε τη μοναδική ευκαιρία να παρακολουθήσουμε μια πρωτόγνωρη παράσταση, συνδυάζοντας νέες φόρμες της θεατρικής έκφρασης, προκειμένου να ευχαριστήσει, όπως ο ίδιος είχε εκφράσει την επιθυμία να επιτύχει, την Πίνα Μπάους, τον άνθρωπο που έδωσε μέσα από το χορό το προσωπικό της στιλ σε αυτό που σήμερα ονομάζουμε εκφραστικό χοροθέατρο.