Πίστη και Επιλογή

Τον σκεφτόμουν συνέχεια, όλο το φθινόπωρο. Πήγα και στην τελευταία του παράσταση, το φετινό καλοκαίρι, στο Βασιλικό Θέατρο στη Θεσσαλονίκη. Χαρά και ευλογία ζούσε ο Γιάννης Στάνκογλου. Κι αυτό δεν τέλειωσε... Ήρθε κινηματογραφική διάκριση και ετοιμάζει μεγαλεπίβολα και κορυφαία σχέδια, με ταπεινά σκυμμένο το κεφάλι. Ο Γιάννης Στάνκογλου, αδιαμφισβήτητα, είναι πρόσωπο χρονιάς. Με διθυραμβικές κριτικές και νηνεμία στο βλέμμα. Σαββατόβραδο, ξεκουράζεται και εξομολογείται τα πιο ωραία του... Αγάπη σε όποιον και σε ό,τι αγαπάς να δίνεις. Και να που επιστρέφεται ανταποδοτικά από ολάκερο σύμπαν ...

κείμενο | γιάννης στάνκογλου + γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | τάσος θώμογλου */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης
Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου
Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου

"Πέρασα το ωραιότερο καλοκαίρι μου, στα 42 καλοκαίρια. Με καλή παρέα στο θίασο, με μια όμορφη παράσταση, έκανα ελεύθερη πτώση πρώτη φορά. Κάνω πράγματα που μου αρέσουν. Πρωτιά στην Επίδαυρο... δεν θέλω να ξέρω αυτό που λες Γιώργο, δεν το σκέφτομαι, για διθυραμβικές κριτικές που γράφτηκαν. Την Επίδαυρο θα την θυμάμαι πάντα. Δεν έχει τελειώσει για μένα αυτή η παράσταση-ίσως ξαναγίνει του χρόνου. Το συζητάμε. Πήρα ένα πανελλαδικό feedback που ήταν έως και συγκινητικό. Ευελπιστούσα στις πρόβες των "Επτά επί Θήβας" ότι θα κάνουμε μια καλή παράσταση, αλλά το μεγαλείο της κατάστασης που ζήσαμε, δεν γινόταν να το φανταστώ. Μέσα στην ανασφάλεια που είχε ο θίασος στις πρόβες, στα πλαίσια της δημιουργικότητας, έβλεπα ότι θέλουν να κάνουμε κάτι δυνατό. Και νομίζω κάτι έγινε."

Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου
Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου

Όχι, δεν έγινε κάτι απλά. Μια προσωπική νίκη, με όρθιο κόσμο, να συρρέει στα καμαρίνια για μια φωτό, μια αγκαλιά του και το χειροκρότημα να κοκκινίζει τις παλάμες. Από όταν πίναμε καφέ στην Μελενίκου, στις πρόβες, έως τώρα, άλλαξαν πολλά ή μήπως ο Γιάννης παραμένει μετριόφρων και σεμνός με πήχη ψηλά; Στιγμές και άνθρωποι ό,τι κρατάς...

"Πρώτη πρόβα στην Επίδαυρο. Άνοιξα το στόμα μου στον χώρο και άκουσα την φωνή μου. Άκουσα τα λόγια μου. Και μια πανσέληνος να με "προστατεύει" σε ένα άδειο θέατρο. Μια μαγεία όλος ο χώρος. Επίδαυρος. Η σχέση μου με τον σκηνοθέτη μου, Τσέζαρις Γκραουζίνις, πέρασε σε άλλο επίπεδο, μετά το "Επτά επί Θήβας". Είχαμε κάνει μαζί τον "Ιούλιο Καίσαρα", πρώτη φορά. Τώρα πια, ξέροντας καλά τον τρόπο που δουλεύει, απέκτησα πέρα από έναν καλό συνεργάτη και έναν σπουδαίο φίλο."

Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου
Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου

Και ενώ ξεκινούσαν οι προβολές στον κινηματογράφο ΑΛΚΥΟΝΙΣ στην Αθήνα, την περασμένη Πέμπτη, του "Invisible" του Δημήτρη Αθανίτη, ήρθε και ένα ακόμα "παράσημο".

"Όμορφο να σου τηλεφωνούν και να σου λένε ότι πήρες βραβείο στο Φεστιβάλ Φλωρεντίας. Είναι μια ταινία που γούσταρα και με παίδεψε αρκετά. Έκανα κάτι διαφορετικό και αυτό με έβαλε με μεράκι ακόμη περισσότερο μέσα. Όταν, τελικά, οι κόποι σου αποδίδουν, είναι υπέροχο. Και πριν επτά μήνες υπήρξε κι άλλο βραβείο για την ταινία στο εξωτερικό. Παίζεται κι αυτή την εβδομάδα στην ΑΛΚΥΟΝΙΔΑ.

Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου
Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου

Το "Invisible" παίχτηκε και στο Κάνσας, πριν λίγες μέρες. Κάνει βόλτες Γιάννη, στο εξωτερικό και κερδίζει τους σινεφίλ...

"Μια low budget ταινία που διαπρέπει στο εξωτερικό. Ένας κινηματογράφος που έχει ξεκινήσει να βγαίνει στο εξωτερικό. Ήμουν στην Κορέα, πριν ένα μήνα, σε Φεστιβάλ Κινηματογράφου και έβλεπα ότι την Ελλάδα την πιστεύουν, στο παγκόσμιο σινεμά, ως μια χώρα που έχει καλό κινηματογράφο. Εμείς, εντός, δεν πάμε στο ελληνικό σινεμά. Δεν μας στηρίζουμε. Ο κόσμος βέβαια, τα τελευταία χρόνια, σταδιακά προσεγγίζει ταινίες που ακούει ότι είναι καλές και "ακούγονται" στο εξωτερικό. Αλλά θέλει κι άλλο. Από τον Γιώργο Λάνθιμο με τον "Κυνόδοντα" έως τώρα, με το "Χenia" του Πάνου Κούτρα που συμμετείχα κι εγώ, ή τον "Αστακό" του Λάνθιμου, και πολλές άλλες, όπως του Αλεξίου το "Τετάρτη 4.45" ή του Σακαρίδη... Άξιοι δημιουργοί σε ταινίες-διαμάντια. Απλά πρέπει και το κράτος να βοηθά ακόμα περισσότερο. Το σινεμά είναι ακριβό σπορ. Υπάρχει νόμος που αναφέρει πως κάθε κανάλι που εκπέμπει, θα πρέπει να δίνει ένα μικρό ποσοστό από τα έσοδά του στον ελληνικό κινηματογράφο, να γίνονται ταινίες. Λίγα λεφτά πάνε στο σινεμά. Η πολιτική απέναντι στον κινηματογράφο, θα έπρεπε να είναι εντελώς διαφορετική. Βλέπεις ότι είναι ένα κομμάτι Τέχνης που μιλάει με τον έξω κόσμο. Ας στρέψουμε λίγο την προσοχή μας σε αυτό."

Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου

Μετά από ένα χρόνο βλέποντας ξανά το "Invisble" στην αίθουσα του κινηματογράφου, τι συναισθήματα σου δημιουργούνταν;

"Είναι μια ταινία που στην πρεμιέρα της, φέτος, την είδα πιο αποστασιοποιημένα, από την πρώτη φορά που κοιτούσα πού έκανα λάθος. Τώρα το χάρηκα πιο πολύ! Ωραία πλάνα, ωραία ιστορία. Ο κόσμος μετά την προβολή με πλησίαζε λέγοντάς μου ωραίες κουβέντες. Μέχρι και λουλούδια μου έδωσαν...(γέλια) Και τώρα έρχομαι Θεσσαλονίκη με το "American Square" του Σακαρίδη στο 57ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου, που θα προβληθεί αυτήν την εβδομάδα. Μια ταινία που μιλάει για ό,τι μας απασχολεί. Πτυχές του μεταναστευτικού ζητήματος, που δεν κάνουν μελό την ταινία. Τρεις παράλληλες ιστορίες. Ιστορίες ανθρώπων για τον ρατσισμό, την αυστηρότητα, τον άνθρωπο, το ταξίδι στη ζωή και όχι μόνο. Έχει και ποιητικό τρόπο η "ανάγνωση" της Αθήνας σε αυτή την ταινία. Το ίδιο βράδυ, θα το γιορτάσουμε στην ΑΠΟΘΗΚΗ, όπου θα παίξω μουσική. Θα χορέψουμε, θα πιούμε και θα είναι ωραία. Γιώργο, "το κλείσαμε" για Παρασκευή βράδυ; Να το καραγουστάρουμε!"

Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου

Άσε μας, ρε Γιάννη.... ωραία τα ξενύχτια, αλλά πρέπει να ρίχνουμε βουρ στα επόμενα. Πάλι θα βολτάρουμε στην Θεσσαλονίκη;

"Γιώργο, άσε τις βλακείες...15 Νοέμβρη ξεκινάω πρόβες τον "Καλιγούλα". Θα κλείσω τα "παραθυράκια" μου, φίλε μου, και θα κοιτάξω να κάνω όσο καλύτερα μπορώ αυτό το έργο του Καμύ που αγαπώ πολύ. Θα γίνει στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Θα το σκηνοθετήσει η Αλίκη Δανέζη-Knutsen, η σύζυγός μου. Θα είναι μαζί μας, η Θεοδώρα Τζήμου, ο Νίκος Πουρσανίδης, ο Γιώργος Συμεωνίδης, ο Κώστας Αρζόγλου, ο Δημήτρης Λιόλιος και πολλοί ακόμα. Είναι ένα στοίχημα που το γουστάρω πολύ και συζητάμε μήπως και καταφέρουμε να το φέρουμε και στην Θεσσαλονίκη, μετά το Πάσχα.

Οφείλεις να είσαι ευτυχισμένος, Γιάννη. Επιτυχία στην Τέχνη που "μπολιάζει" και στη ζωή...

"Περνάω μια φάση πολύ ουδέτερη. Δεν σκέφτομαι πολύ. Σα να έχω ανάγκη να ξεκουραστώ, μετά από τον προηγούμενο χειμώνα, με τον "Ιάσονα και το Χρυσόμαλλο Δέρας" και το "Βίκτορ-Βικτώρια", μπήκα με ταχύτητες στους "Επτά επί Θήβας", οπότε τώρα περνάω μια ήσυχη φάση. Θέλω να "καθαρίσω" και να μπω καινούργιος στα νέα μου πλάνα. Χαρά μεγάλη είναι όλα αυτά. Ασυζητητί, ρε ΄συ! Έζησα-βέβαια- μακριά από το σπίτι και τα παιδιά μου, με τον "Ετεοκλή" το καλοκαίρι, αλλά με αυτόν τον τρόπο εστίασα απόλυτα σε αυτό που έκανα. Το ίδιο θέλω να συμβεί και με τον "ΚΑΛΙΓΟΥΛΑ"."

Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου
Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου

Τίποτα δεν είναι τυχαίο. Επιλεκτικός και αγαπάς ό,τι κάνεις. Με κάθε σου κύτταρο. Πίστη και επιλογή, αδερφέ...

"Αλλιώς δεν γίνεται. Είμαι ηθοποιός για να κάνω ό,τι με εκφράζει. Το προσπαθώ. Δεν θέλω να μένω ίδιος. Ούτε να έχω μανιέρα. Θέλω να αλλάζω εξωτερικά και εσωτερικά. Είναι λόγος να κάνω αυτή τη δουλειά. Να μπαίνω, κάθε φορά, σε μια άλλη διαδικασία. Αυτό μου δίνει δύναμη να συνεχίσω.

Και τώρα, Γιάννη;

"Θέλω να συνεργαστώ με νέους ανθρώπους που εκτιμώ, να κάνουμε ωραία πράγματα. Δεν κυνηγάω ρόλους. Θέλω να βρίσκομαι με ανθρώπους που μιλάμε την ίδια "γλώσσα", εντός και εκτός σκηνής. Και τα θέλω λίγα-λίγα. Όχι όλα, ούτε πολλά. Γιατί όταν κάνεις πολλά χάνεσαι. Και δεν το θέλω, αυτό. Μπορώ να συνεχίζω την προσπάθειά μου με μεράκι και κόπο; Αυτό."

Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου
Οι σημειώσεις του Γιάννη Στάνκογλου

κείμενο | γιάννης στάνκογλου + γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | τάσος θώμογλου
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης