Τσαγανό και μαγκιά γένους θεϊκού

Κόντρα σε όλα. Ατίθασο πλάσμα. Καταραμένης στόφας. Αυτοκαταστροφικής. Η Μπέλλου, μια μέρα, 29 Οκτώβρη του 1940, μόλις δεκαοχτώ χρονών βρόντηξε σπίτι και ασφάλεια πίσω της. "Πιστόλιασε" τα αυτονόητα και αφέθηκε στη περιπλάνηση. Αλκοόλ, ψυχιατρείο δύο φορές, μια αποβολή που τη στιγμάτισε, ένας πατέρας που "την γονάτισε". Κι ο έρωτας...αχ, ο έρωτας... για άντρες και γυναίκες, "χτικιό" μέσα στη καρδιά, να την τυραννά και να την εμπνέει.

κείμενο | γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | τάσος θώμογλου */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + αλέξανδρος κόγκας
Σωτηρία με λένε
Σωτηρία με λένε

Τραγούδια και τραγούδια. Επιτυχίες. Και πάντα όλα χαλάλι για τους άλλους. Τίποτα για πάρτη της. Μόνο ό,τι ήθελε. Και ό,τι δεν ήθελε. Νερό στο κρασί δεν έριξε ποτέ, τούτη η αντρογυναίκα. Το γούσταρε και το ΄πινε μονορούφι.

"Κι αν έχω φάει μαχαιριά
και η πληγή μου είναι βαριά
κι αν λίγο παρεκτράπηκα απόψε που γλεντάω
μη με παρεξηγήσετε, συγγνώμη σας ζητάω"

Σωτηρία με λένε
Σωτηρία με λένε

Να ΄ναι καλά τα ζάρια της ζωής. Πότε ντόρτια, πότε εξάρες. Όση χαρά της έδινε να τραγουδά, τόσο συχνά η πόρτα έκλεινε στα πάρε-δώσε με τους άλλους.
Κάπως έτσι απέμεινε μόνη. Με τα πάθη και την τρέλα του καταραμένου που θα πληρώσει το τίμημα της μοναξιάς.
"Να φύγουν όλοι". Άνθρωπο δεν ήθελε, ο άνθρωπος που δεν νοιαζότανε τι πάει να πει ευέλικτος. Τι πάει να πει "κάλμα"...

"Από τις βαθιές μου τις πληγές,
το αίμα αργοσταλάζει
και τώρα που ζητώ στοργή
κανείς δεν με κοιτάζει"...

Σωτηρία με λένε
Σωτηρία με λένε

Από τα γεννοφάσκια της ρεμπέτισσα πραγματική η Μπέλλου. Μεγάλη καρδιά για τους άλλους. Βοηθούσε τους πάντες. Εκτός από τον εαυτό της. Κι όταν κάποιος την πίκραινε, απότομη γινόταν. Δεν αψηφούσε τίποτα. Χριστό δεν λογάριαζε.
Τσαγανό και μαγκιά γένους θεϊκού η Μπέλλου.
Δωρική φωνή να αλυχτά τις νύχτες στα μαγαζιά, να βάζει φωτιά στα σωθικά, με ένα της τραγούδι μόνο.

"Παίξτε μπουζούκια, παίξτε βιολιά,
μια πονεμένη ζωή το ζητά.
Παίξτε απόψε να σπάσει παιδιά,
του αλήτη η καρδιά".

Η Μπέλλου, "ανάποδος άνθρωπος" που ΄λεγε κι ο Σαββόπουλος. Έρημη σε ένα δωμάτιο νοσοκομείου, μια νύχτα πριν αλλάξουν όλα.
Το θάνατο η Μπέλλου δεν τον φοβόταν. Η αναμονή την γονάτιζε.
Το θάνατο ίσα, φόρα παρτίδα, ήταν διατεθειμένη να κοντράρει. Το αβέβαιο της αναμονής τη σκότωνε. Πλήγωνε τους "δακρυϊκούς" αδένες της.

Σωτηρία με λένε
Σωτηρία με λένε

Μια παράσταση-ύμνος από την Έφη Σταμούλη, σε μια ερμηνεία δίχως ούτε ένα ελάχιστο του δευτερολέπτου, να ξεστρατίζει. Η Σταμούλη λέει πως-ίσως-είναι ό,τι πιο δύσκολο έχει κάνει. Η Σταμούλη -ίσως- δεν κατάλαβε πόσο πνεύμα και ουσία της είναι, για μια ώρα και κάτι, πάνω στο σανίδι. Δεν "κόπιαρε", δεν "καμώθηκε", δεν έψαξε να βρει "ευκολάκια" στο κοντινά - χρονικά- λαοφιλές πρόσωπο της Μπέλλου. Κι η Σταμούλη με τη σειρά της δεν λογάριασε σε "πατήματα καρμπόν".

Σπουδαίος αρωγός η Χριστίνα Χατζηβασιλείου που σκηνοθέτησε υποδειγματικά, "δίχως να φαίνεται" η ίδια. Το ελάχιστο που έγινε "πολύ" για το θεατή. Πολύ και ουσιώδες.

Κι από δίπλα, η Ειρήνη Μουρελάτου, νοσοκόμα-εξομολόγος, σε έναν άκρως δύσκολο ρόλο, που τίποτα δεν είναι αυτονόητο, κέρδισε το στοίχημα και ένα μεγάλο χειροκρότημα.

Σωτηρία με λένε
Σωτηρία με λένε

"Τρεις σταγόνες δηλητήριο
να μου έριχνες απόψε στο πιοτό
να το πιω και να γλυτώσω
να πεθάνω τούτο εδώ το πρωινό".

Κι είναι και εκείνη η στιγμή, που ακούγεται στα ηχεία η φωνή της Μπέλλου να 'πλημμυρίζει" την πλατεία. Κι ο κόσμος να τραγουδά για εκείνη, σιγανά, σαν σε Επιτάφιο να ψέλνει, για μια φωνή που χάνεται, για μια ζωή πονεμένη...
Μια παράσταση που τα λόγια της Σοφίας Αδαμίδου γίνονται παρηγοριά και έγνοια για τη "Σωτηρία της ψυχής".
Εκεί που μπερδεύεσαι, σαν δεν αναγνωρίζεις, σε τούτη την παράσταση.... πού ήταν η Μπέλλου;....Ποιος είδε τη Σταμούλη;

κείμενο | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες | τάσος θώμογλου
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + αλέξανδρος κόγκας