R

e

j

e

c

t

e

d

P

h

o

t

o

g

r

a

p

h

y

image

Γιάννης Κυριακίδης

Ο φωτορεπόρτερ θρύλος

«...Πήγα στον Σαλβαντόρ Κούνιο που είχε κατάστημα με φωτογραφικά είδη και του είπα θέλω μια rolleiflex πόσο κάνει; Εκείνος μου λέει έχει 3.500 δραχμές. Λυπάμαι , του λέω, αλλά έχω μόνο 100. Τότε με κοίταξε στα μάτια και είπε στον γιό του να μου την δώσει. Οχτώ μήνες μετά απο σκληρή δουλειά κατάφερα να την ξεπληρώσω και τότε τον ρώτησα πως και μ’ εμπιστέυτηκε, εμένα ένα τσιπλάκι με το απέχωνο και τις αρβύλες. Και μου απαντάει διάβασα τα μάτια σου... Έτσι λοιπόν απέκτησα την πρώτη μου αξιοπρεπή μηχανή».

Εγώ προσωπικά έμαθα για την ύπαρξη αυτού του θρύλου όταν ήμουν παιδί. Η μαμά μου ήταν γύρω στα είκοσι όταν έπιασε δουλειά πλάι του σαν βοηθός. Δουλειά γραφείου και αρχειοθέτησης της είχαν πει. Μόνο στο γραφείο δεν ήταν. Έτρεχε μαζί του για τα ρεπορτάζ. Μου αφηγήθηκε πως πήγαν στις φυλακές και φωτογράφισαν τον πρώτο Έλληνα που είχε Αids, πριν να γίνει γνωστή η ασθένεια στον κόσμο. Εκείνος ήταν τόσο φιλικός, σαν να συναντούσε έναν φίλο απ’ τα παλιά. Μου έλεγε πως πήγαινε να εμφανίσει τα φίλμ του και σε κάποια κάδρα φαινόταν ο καπνός από το πούρο που είχε πάντα στο στόμα του. Εκείνος βλέποντας αυτές τις φωτογραφίες το μόνο που έκανε ήταν απλά να φυσάει τον κάπνο του απο την άλλη μεριά!

Γιάννης Κυριακίδης

Ο άνθρωπος αυτός έγινε ο πρωταγωνιστής μυθικών ιστοριών και σημαντικών στιγμών σε Ελλάδα και εξωτερικό. Ταξίδεψε σε όλες τις ηπείρους, για να καταγράψει πολέμους, φυσικές καταστροφές, ανθρώπινα δράματα και προσωπικότητες. Το πάθος του για τη φωτογραφία τον ακολούθησε μέχρι τις τελευταίες του στιγμές. «...με μπαστούνι πάω τώρα γιατί δεν βλέπω καθαρά, έπαθα εγκεφαλικό το 2010 και με χτύπησε στα μάτια... αλλά την κάμερα δεν την αφήνω ποτέ από το χέρι μου». Περπατούσε δίπλα σε βασιλείς, πρωθυπουργούς και κάθησε πλάι σε άστεγους, μετανάστες, θύματα πολέμου και ανθρώπους της καθημερινότητας. Δεν μπορούσε κανείς να αντισταθεί στην εφευρετικότητα, στην αμεσότητα του λόγου του και φυσικά στο ταλέντο του.

Γιάννης Κυριακίδης

Η πρώτη εικόνα που κατέγραψε, ήταν ένα ιταλικό αεροπλάνο, το οποίο είχαν εκθέσει στην πλατεία Αριστοτέλους, μετά από την κατάρριψή του, το 1940. Το αεροπλάνο έπεσε φλεγόμενο από τα αντιαεροπορικά πυρά στην καρδιά της πόλης και ο Ιταλός πιλότος βγήκε ζωντανός. Η φωτογραφία του Κυριακίδη δημοσιεύθηκε την επόμενη ημέρα στην «Εφημερίδα των Βαλκανίων», χωρίς όμως το όνομά του. Δεν τον ένοιαζε. Πλέον είχε κάνει τα πρώτα του βήματα στη δουλειά που αγαπούσε.

Χρησιμοποιώντας κάθε πιθανό και απίθανο τρόπο, πετώντας με ελικόπτερα, κινούμενος με άρματα του στρατού, πάνω σε δέντρα, σε σκαλωσιές, σε φορτηγά, έκανε ότι ήταν ανθρωπίνως δυνατό για να αποτυπώσει τα γεγονότα στο φωτογραφικό φιλμ.

Γιάννης Κυριακίδης

Συγκεκριμένα το 1960, ο Γάλλος πρόεδρος Σαρλ ντε Γκολ επισκέφθηκε τη Θεσσαλονίκη. Εκείνος για να καταφέρει να απαθανατίσει τη συνάντησή του με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, κρύφτηκε μέσα σε ένα τανκ. Όταν οι δύο άνδρες πλησίασαν, σηκώθηκε κάτω από το κανόνι και τους φωτογράφισε. Χαμογελώντας, ο Έλληνας πρωθυπουργός του φώναξε: «Τι είναι αυτά που κάνεις ρε Κυριακίδη;» Μια χρονία μάλιστα σταμάτησε μέχρι και την πομπή του Επιταφίου για να βγάλει το καλύτερο πιθανό κάδρο του. Όπως έχει δηλώσει, η σημαντικότερη αποστολή που έκανε ως φωτορεπόρτερ, ήταν στην Oυγκάντα, στα τέλη της δεκαετίας του ’50, όταν πήγε για λογαριασμό της εφημερίδας «Η Kαθημερινή». Όμως πάντα γυρνούσε στην πόλη που αγάπησε. Ήταν σήμα κατατεθέν και αν περπατούσες στους δρόμους του κέντρου και κοιτούσες ψηλά, ίσως τον πετύχαινες πάνω στην μεταλλική του σκάλα, την οποία είχε αναγάγει σε απαραίτητό του εξοπλισμό.

«Η Θεσσαλονίκη είναι για μένα η πιο όμορφη πόλη του κόσμου γιατί έχει αγνούς ανθρώπους, γιατί οι άνθρωποι εδώ μιλάμε τη γλώσσα της αλήθειας. Με έκαναν προτάσεις να πάω στην Αθήνα και είχα πει τότε δεν φεύγω απο την Θεσσαλονίκη. Εδώ γεννήθηκα και εδώ θα τερματίσω...»

Σε ηλικία 92 ετών έφυγε ο «αρκούδας», παρατσούκλι που του έμεινε απ΄την Μακρόνησο όπου έκανε εξορία φορώντας κοντομάνικα μπλουζάκια, χειμώνα καλοκαίρι. Οι εμπειρίες και οι καταπληκτικές φωτογραφίες του περιλαμβάνονται στο βιβλίο του «Γιάννης Κυριακίδης – Ζωή γεμάτη εικόνες», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίλητος. Ένα μοναδικό λεύκωμα με φωτογραφίες που έγραψαν ιστορία από το 1948 μέχρι και το 2008. Ένα λεύκωμα ασπρόμαυρης μαγείας από μια Θεσσαλονικη της νοσταλγίας μας.

Καλό σου ταξίδι και ευχαριστούμε για την κληρονομιά που μας άφησες. Εμένα μου άλλαξες τη ζωή και τη ματιά μου χωρίς καν να το γνωρίζεις. Και ξέρω πως ήδη εκεί πάνω έχεις αρχίσει να τους κυνηγάς από το ένα σύννεφο στο άλλο για να τους αποτυπώσεις στο φακό σου.

"...όλοι είμαστε τρένα χωρίς επιστροφή, όλοι είμαστε χωμάτινα κρεβάτια, ήρθαμε και θα φύγουμε. Πρέπει όμως στο πέρασμα της ζωής μας να είμαστε πρώτα άνθρωποι και να αγαπάμε τον συνάνθρωπό μας. Αυτό."

κείμενο | χάιντι σεραφειμίδου
επιμέλεια | λευτέρης τσινάρης + τάσος θώμογλου